ΓΙΩΡΓΟΣ ΓΑΛΕΝΙΑΝΟΣ : ΑΡΕΤΗ ΜΕΘΥΜΑΚΗ ( ΤΙΜΗΤΙΚΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΕΕ/ΑΝ.ΚΡΗΤΗΣ)

Πριν λίγες μέρες πολύς κόσμος μαζεύτηκε στην αίθουσα του ΤΕΕ Αν.Κρήτης για να τιμήσει την Αρετή Μεθυμάκη, που τέλειωνε την υπηρεσακή της θητεία στο ΤΕΕ. Ενας από τους ομιλητές (και  παλιός Πρόεδρος) ο  Γιώργος Γαλενιανός, έδωσε με πολύ αδρές πινελιές το πορτραίτο της τιμόμενης. Αντιγράφομε, κύρια σημεία της ομιλίας του.

 

941523_10202311209574111_1822441081_n
Μικρή αφίσα της εκδήλωσης που έγινε στην αίθουσα του ΤΕΕ

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΟΝ ΔΡΟΜΟ ΤΗΣ ΑΡΕΤΗΣ

Θυμάμαι οτι πολλές φορές – όλα αυτά τα 22 χρόνια-

Περνούσα απο το υπόγειο τη βιβλιοθήκη του ΤΕΕ/ΤΑΚ όπου είχε η Αρετή το βασίλειο της, για να συζητήσουμε (…). Συνήθως βέβαια, την επικαιρότητα και πήγαινα όταν με απασχολούσε κάποιο πρόβλημα. Για να ακούσω την εύθυμη, γάργαρη φωνή της που ήμουν σίγουρος, ότι θα με ταξίδευε εκεί που είχε ταξιδέψει αυτή. Να μου μεταφέρει το κέφι της, τη ζωντάνια και το πείσμα της.

Έχει πάντα κάτι να σου πει, προσωπικό της βέβαια αλλά που σίγουρα κατά ένα περίεργο τρόπο σε ενδιαφέρει και σένα. Είτε είναι ένα ταξίδι που έχει κάνει στην Ινδία και τι είδε εκεί. Είτε για τη σχέση κάποιων ανθρώπων και πως εξελίχτηκε στη διαδρομή του χρόνου. Ξεκινούσε έτσι άσχετα και σου έδινε ιδέες….Είναι χείμαρρος….ιδεών, απόψεων, θέσεων, διασταυρώνει θρησκείες, τόπους, χώρους και ανθρώπους.

 

1976-78, γραφείο Ρ.Χούρδου 4/από Δεξιά Μ.Βασιλάκης, Γ.Γαλενιανός (πρόεδροι ΤΤΕΕ Α.Κρήτης)Β.Ζεβελάκης, Σ.Καμάρης
1976-78, γραφείο Ρ.Χούρδου 4/από Δεξιά Μ.Βασιλάκης, Γ.Γαλενιανός (πρόεδροι ΤΤΕΕ Α.Κρήτης)Β.Ζεβελάκης, Σ.Καμάρης

 

Εμένα σίγουρα με ωφελούσε πολύ η κουβέντα με την Αρετή, γιατί με ξαλάφρωνε απο το πρόβλημά μου και μου φώτιζε μια πιθανή πλευρά του που δεν είχα καταλάβει. Έχει αυτή τη δύναμη, δεν ξέρω αν το ξέρει και ίδια, να σου μιλάει με όποιους συνειρμούς της δημιουργεί η παρουσία σου – και φυσικά άσχετους με ότι θα ήθελες εσύ να της πεις – και στο τέλος η συζήτηση να εξελίσσεται σε μία εφ’ όλης της ύλης εποικοδομητική ανταλλαγή απόψεων.

Φυσικά μιλώ κατα βάση για την Αρετή, σαν φίλη και συζητήτρια – συνομιλήτρια και αφήνω την πλευρά της υπηρεσιακής βοήθειας, σε θέματα καθημερινά, πρακτικά. Γι αυτό το θέμα θα πώ μόνο μία λέξη. Δοτικότητα. Για να το πώ πιο απλά «ΣΚΙΖΟΤΑΝΕ». Και φυσικά όχι μόνο για μένα. Για ΟΛΟΥΣ. Είμαι σύγουρος γι’ αυτό και το ‘χω τσεκάρει. Γι αυτό άλλωστε είμαστε τόσοι πολλοί μαζεμένοι εδώ.

(…)  το βιογραφικό της;

 

Η κ.Αρετή Μεθυμάκη και η κόρη της Ειρήνη - φωτογρ. αlkman.gr 29.1.14
Η κ.Αρετή Μεθυμάκη και η κόρη της Ειρήνη – φωτογρ. αlkman.gr 29.1.14

Γεννήθηκε στην Πάνω Βάθεια, ένα μικρό χωριό κοντά στο Ηράκλειο, από γονείς αριστερούς. Πολύ μικρή, στα πέντε της χρόνια αποχωρίστηκε την οικογένεια της, τον αγρότη και κρεατέμπορο πατέρά της, την Μικρασιάτικης  καταγωγής μητέρά της και τον κατά ένα χρόνο μικρότερο αδερφό και βρέθηκε στην Καλλιθέα, το προάστειο των Αθηνών, να μεγαλώνει με την θεία και τα ξαδέρφια της.(…) έλεγε:

«θα πάρω ένα γάιδαρο και μία κατσίκα για να γυρίσω τον κόσμο»

(…)Η ίδια λέει για τον εαυτό της ότι έχει μία τάση φυγής- από τι; ρώτησα

από τίποτα! Μου απαντά

Είναι η περιέργεια λέει. Την έχω ακόμα, και θα κάνω τον δρόμο του Santiago di Combostella – μόνη μου !!!

Στο Ηράκλειο επιστρέφει στα 12 της χρόνια και φοιτά στο Γυμνάσιο θηλέων, (…) πεθαίνει το 1968 ο πατέρας της.

Όμως η Αρετή θέλει να φύγει!(…)

Αριστερά η Αρετή, δίπλα της Μανόλη Βασιλάκης και Γιώργος Γαλενιανός
Δεξιά η Αρετή, δίπλα της Μανόλη Βασιλάκης και Γιώργος Γαλενιανός-στο βαθος δεξια Μιχάλης Φαρσάρης/2009 φωτ.alkman.gr

Στηρίζεται όμως στο πείσμα και τη θέληση της να σπουδάσει, να μάθει, να ταξιδέψει, να ξεφύγει. Φεύγει τελικά(…) οθείος την προτρέπει για την Αρχιτεκτονική όταν βλέπει οτι αρέσει στην Αρετή να ζωγραφίζει.

Όλο το διάστημα των σπουδών της, (…)Δουλεύει για να ζήσει και να σπουδάσει(…)

Έχει δουλέψει όμως και σε σιδερωτήριο και ακόμα δασκάλα μαθηματικών σε παιδιά δημοτικού. Πέρασε μια μεγάλη κρίση το 1973, αφού έφτασε στο σημείο να σκεφτεί να αφήσει τις σπουδές (χρωστούσε 17 μαθήματα).

Τι έκανε; Κατέληξε εθελόντρια-νοσοκόμα στην Αγγλία.(…)

(…) τελειώνει τις σπουδές της το 1976.

(…)

Στο γραφείο μας βρέθηκε το 1978.

(…) αμέσως  απασχολείται σε μια πιο μονιμη και σταθερή δουλειά στο Τεχνικό Επιμελητήριο.

Η Αρετή, το πρώτο διάστημα της δουλειάς στο ΤΕΕ, συνεργάστηκε για μερικούς μήνες και με το γραφείο του Βασίλη Ζεβελάκη- Σήφη Καμάρη και Κώστα Ασλάνη.(σημ. alkman: Ρ.Χούρδου 4)

Γραφίο της Ρ.Χούρδου 4 - λεπτομέρεια τοίχου του χώρου
Γραφείο της Ρ.Χούρδου 4 – λεπτομέρεια τοίχου /γύρω από την κορνίζα με τον Δ.Πικιώνη οι πάντες…

(…)

Η Αρετή ήταν πάντα εκεί που τη ζητούσε η εκάστοτε Διοικούσα Επιτροπή και φυσικά πάντα κοντά στους συναδέλφοθς. Συνεπής,σοβαρή, υπεύθυνη εκτελούσε τις ποικίλες αποστολές που της ανέθεταν, είτε σε ομάδες εργασίας, είτε σε γραμματειακή στήριξη, είτε αλλού.

(…)

Γνωρίστηκε με τον Βαγγέλη Άγα , παντρευτήκανε τον Σεπτέμβριο του 1989 (…) απέκτησε από τον γάμο αυτό μια κορούλα – την Ειρήνη, όνομα αφιερωμένο στην ειρήνη του κόσμου(…)

Άφησα τελευταίο το κεφάλαιο ΤΑΞΙΔΙΑ, από το οποίο ξεκίνησα.(…)

-Το 1974 πηγαίνει εθελόντρια – εργαζόμενη στο Νοσοκομείο παραπληγικών στην   Αγγλία και ήδη σας μετέφερα την εμπειρία της από εκεί.

– Το 1985, στα πλαίσια του Διεθνισμού πηγαίνει με πρόσκληση της Πρεσβείας της Κούβας, στην Κούβα μαζί με μιά αντιπροσωπεία εθελοντών από την Ελλάδα και την Ευρώπη, για 40 μέρες.

Κουβάλησε μια ελιά από την Κρήτη και τη φύτεψε στην Αβάνα.(…)

-Το 1986 ταξιδεύει με βάση μια αντίστοιχη πρόσκληση της επαναστατικής κυβέρνησης των ΣΑΝΤΙΝΙΣΤΑΣ  της Νικαράγουας, βρίσκεται στη Μανάγκουα να μαζεύει καφέ(…)

 

Από την επαναστατημένη Νιακαράγουα θα φέρει μικρά δώρα στους φίλους της
Από την επαναστατημένη Νιακαράγουα θα φέρει μικρά δώρα στους φίλους της

 

– Το 1989 ταξιδεύει με φιλικό δικαστικό ζεύγος στην Ν.Α. Ασία για πάνω από ένα μήνα.(…)

– Το 1993 ξεκινά την περιπέτεια με την ΙΝΔΙΑ όπου με Ιταλική παρέα, επισκέπτεται την επαρχία Nadu  στη Νότια ΙΝΔΙΑ, την περιοχή των Ταμίλ. Βέβαια οι Ινδοί έχουν αρχαίο πολιτισμό, πολλές θρησκείες, ναούς ………

(…)

-Το 1999 κάνει το δεύτερο ταξίδι στην Ινδία για να παραστεί σε Ινδικό γάμο, που ήταν προσκεκλημένη στο Ν. Δελχι και παίρνει μαζί της και τη μικρή Ειρήνη- 10χρονο παιδί τότε.

-Το 2000 κάνει το τρίτο και τελευταίο ταξίδι της στην Ινδία, στο Βορειοανατολικό τμήμα της Ινδίας, παρέα με Έλληνες και Ιταλούς φίλους. Φτάνει στις πρόποδες των Ιμαλαϊων – σε υψόμετρο 4000,0 μέτρων.

 

Από την Άπω Ανατολή εφερνε στις φίλες της  δώρα και το παράδειγμάτης : ταξιδέψτε!
Από την Άπω Ανατολή εφερνε στις φίλες της δώρα και το παράδειγμάτης : ταξιδέψτε!

(…)

Όταν ρωτώ την Αρετή, τι είναι αυτό που παίρνει από τα ταξίδια της, τι ψάχνει τέλος πάντων τελικά και ανακατεύει όλο το κόσμο και δεν κάθεται ήσυχη να μεγαλώσει το παιδί της, να νοικοκυρέψει τη ζωή της, μου απαντά με αφοπλιστική ειλικρίνεια.

Κάθε φορά που ταξιδεύω, βλέπω διαφορετικά τον κόσμο. Ταξιδεύω βέβαια, μόνη ή  με παρέες, όχι με γκρούπ.

Ψάχνω τις έννοιες… Καθαρίζει το μυαλό μου.

(…)

Έφτασα κοντά στα Ιμαλάια – την κορυφή του κόσμου και είδα κάπου χαμηλά ένα χωριό με τσίγκινα σπίτια. Σκέφτηκα….Πως μπορεί να επιβιώνει ο άλλος με το τίποτα .

(…)

Εδώ όμως τελειώνει η παρουσίαση του «ΔΡΟΜΟΥ ΤΗΣ ΑΡΕΤΗΣ» από την πλευρά μου.

– Μια διαδρομή που χάραξε η ίδια ακολουθώντας πάντα το ένστικτό της, το πείσμα της, τη χαρά της ζωής από την οποία είναι γεμάτη. Την πίστη και την αγωνιστικότητα της, ότι όλοι αξίζουμε μια ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΖΩΗ.

 

ΣΤΙΧΟΙ ΚΙ ΑΙΝΙΓΜΑΤΑ

Η Βικελαία βιβλιοθήκη ετοιμάζεται να …ανοίξει  (μακάρι) πριν τα Χριστούγεννα.  Θυμηθήκαμε τον πρώτο μεγάλο δωρητή (ευεργετη της πόλης μας) τον Δημήτριο Βικελα, που περιγράφει ωραία στο βιβλίο του  «Η ΖΩΗ ΜΟΥ»τις νύχτες του χειμωνα στα μέσα του 19ου αιώνα – τότε χωρίς ηλεκτρικο και ανέσεις, μαζευόταν (στα εύπορα σπίτια) στο τζάκι και έλεγαν ιστορίες και αινίγματα και (βέβαια) στιχάκια.  Αντιγράψαμε και «διορθώσαμε»(για να γίνουν κατανοητά) αινίγματα και προσθέσαμε  αφελείς στίχους κρητικούς.

Το κτίριο της Βικελαίας Βιβλιοθήκης περατώθηκε, ο χώρος μπροστά δεν ελευθερώνεται - μηνες τώρα ...
Το κτίριο της Βικελαίας Βιβλιοθήκης περατώθηκε, ο χώρος μπροστά δεν ελευθερώνεται – μηνες τώρα …

ΑΙΝΙΓΜΑΤΑ ΤΟΥ Δ. ΒΙΚΕΛΑ

ΠΡΩΤΟ

Ποιο ειν΄εκείνο το πουλί

που το κρατώ στο χέρι

και μαζεμένο στη γωνιά μένει το καλοκαίρι

κι άμα χαλάσει ο καιρός

σαν η βροχή θ΄αρχίσει

ανοίγει τος φτερούγες του και πάει να σεργιανίσει

 

ΔΕΥΤΕΡΟ

 

Έχει κατοίκους τους σοφούς

μικρούς μα και μεγάλους

που μεταξύ τους δεν μιλούν

μα φλυαρούν στους άλλους

 

¨Οποιος Βρει τις απαντήσεις,ας τις στείλει με την διευθυνση του στο :  vasilis [at] alkman [dot] gr – θα έχει κάποιοδώρο 

 

Δ.Βικέλας, από το βιβλίο ΗΖΩΗ ΜΟΥ, έκδοση 1907 (Σ.Π.Δ.Ω.Β.)
Δ.Βικέλας, από το βιβλίο ΗΖΩΗ ΜΟΥ, έκδοση 1907 (Σ.Π.Δ.Ω.Β.)

 

 

ΤΟ ΣΑΛΙΓΚΑΡΙ

Χοχλιό με λεν΄ οι Κρητικοί

κι οι άλλοι σαλιγκάρι

γιατι σαλιώνω όπου περνώ

χωρίς μεγάλη χάρη

 

Κι όμως στα ζώα ανάμεσα

δεν είμαι τελευταίο

Έχω καβούκι ζηλευτό

και στρογγυλό κι ωραίο

 

Κι αν είμαι αργό κι αν σέρνομαι

μπορώ παντού να βγαίνω

από το χώμα στα ψηλά

παλάτια ν´ ανεβαίνω

 

Ο χοχλιός είναι αγαπημένο έδεσμα των κρητικών, αλλά και σήμα κατατεθέν, του σκιτσογράφου Γιάννη Ανδρεαδάκη, συνοδευει όλα σχεδόν τα έργα του - εδώ από το βιβλίο του ΤΑ ΑΝΩΔΥΝΑ
Ο χοχλιός είναι αγαπημένο έδεσμα των Κρητικών, αλλά και σήμα κατατεθέν, του σκιτσογράφου Γιάννη Ανδρεαδάκη, συνοδεύει όλα σχεδόν τα έργα του – εδώ από το βιβλίο του ΤΑ ΑΝΩΔΥΝΑ

 

Η ΑΡΑΧΝΗ

 

Αραχνούλα με φωνιάζουν

και με ξέρουν όλες κι όλοι

πάντα (υ)φαίνω και ξ(ε)υφαίνω

και καθημερινή και σχόλη

 

Μα την νοικοκυρωσύνη

δεν εκτίμησαν καθόλου

οι Θεοί του Πάνω Κόσμου

κι η σοφότατη Παλλάδα

έγινε και τιμωρός μου (1)

 

Κι από πριγκιπέσα που ήμουν

εντομάκι καταντάω

πάντα (υ)φαίνω και ξ(ε)υφαίνω

και την τέχνη δεν ξεχνάω

 

 

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ: Αναφορά στον γνωστό μυθο, η Αράχνη κόρη του βαφέα Ίδμονα,  ζούσε στην  Ύπαινα , πόλη της Λυδίας,  και ήταν γνωστή για την υφαντική της ικανότητα. Όταν  προκάλεσε την Αθηνά, τιμωρήθηκε .

 

 

ΓΙΩΡΓΗ ΜΑΝΟΥΣΑΚΗ: ΧΩΡΟΙ ΑΝΑΠΝΟΗΣ

Πρώτες μέρες φθινοπώρου, αχ και να ταν και να εμπόρου…

Έρχονται στο νου φράσεις και στίχοι ποιητών. Κι επειδή έχουν εξαντληθεί οι πολύ γνωστοί, ψάχνουμε τους άλλους – που δεν γνώρισαν την μεγάλη δημοσιότητα , δεν μελοποιήθηκαν από διασήμους κι μη «μουσικοσυνθέτες» κι όμως μας αρέσουν και κάποτε μας συγκινούν. Στην πρώτη σειρά των επαρχιωτών,  ο Γιώργης Μανουσάκης  από τα Χανιά. Διαλέξαμε από την  συλλογή του 1988 ΧΩΡΟΙ ΑΝΑΠΝΟΗΣ , που εξέδωσε ο «ΠΡΟΣΠΕΡΟΣ»( εκδοτικός οίκος του άλλου επίσης άσημου,  αλλά πολύ καλού  ποιητή Τάσου Κόρφη).

 

Βηματα στην άμμο, Πλατανές Ρεθύμνου
Βηματα στην άμμο, Πλατανές Ρεθύμνου

ΑΝΑΛΗΨΗ

 

Μ είχε κοιτάξει μ΄ένα βλέμμα

μενεξελί κάτω απ΄τον ήλιο.

Είχε περάσει πλάι μου τόσο κοντά

που η γύμνια της μ΄είχε δροσίσει.

 

Κοίταζα τη διπλή σειρά των πατημάτων της

στην άμμο, ώσπου δεν έβλεπα

πια ίχνη. Είχαν οι φτέρνες ανασηκωθεί

κι ανέβαινε ένα – ένα τα σκαλιά

του μεσημεριού, ώσπυ χάθηκε

πίσω από κάποιο συννεφάκι

που το΄χε φέρει πάνω από τον κόρφο

το μελτέμι.

ΔEΥΤEΡΟΣ ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΣ ΠΟΛEΜΟΣ – ΠΡΙΝ 100 ΧΡΟΝΙΑ (ΠΟΛEΜΙΚΟ ΗΜEΡΟΛΟΓΙΟ)-ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΟΝΟΜΑΤΩΝ ΕΘΕΛΟΝΤΩΝ

Μιχαήλος Χριστοδουλάκης-εθελοντής στους Βαλκανικους πολέμους και αγωνιστής της Εθνικής Αντίστασης στην Κατοχή (1888-1985)
Μιχαήλος Χριστοδουλάκης-εθελοντής στους Βαλκανικους πολέμους και αγωνιστής της Εθνικής Αντίστασης στην Κατοχή (1888-1985)

 

Την ίδια μέρα δυο ημερολόγια, είναι πολλά αλλά κανείς δεν μας εμποδίζει να τα παραθέσουμε.  Το δεύτερο  είναι του Μιχαήλου Χριστοδουλάκη, που υπήρξε εθελοντής στους Βαλκανικούς πολέμους. Από τους Κάτω Ασίτες,  έφτασε στην Ήπειρο,  σημειώνοντας στο μικρό ημερολογιάκι του ( 10Χ15 εκατοστα) καθε μέρα ότι συνέβαινε.  Ήταν 25 χρόνων, μόλις ειχε γυρίσει από την Αμερική, όπου είχε αναζητήσει καλύτερη τύχη (χωρίς επιτυχία).  Ο πατριωτικός ενθουσιασμός  είχε οδηγήσει τους περισσότερους Κρητικούς  στον πόλεμο, αν και η Κρήτη δεν είχε ενωθεί ακόμα με την Ελλάδα.

 

ΑΦΙΕΡΩΣΗ: Στους φίλους πού έφυγαν, Τάκη Παππά, Σίφη Καμάρη, Βασίλη Πλουμπίδη, Γιάννη Δουβίτσα, Γιάννη Αλεξανδράτο, Κώστα Φλέγκα

Κι εφώναξα ώ θεϊκιά κι όλο αίματα πατρίδα(Σωλομός)/Σ.Βασιλείου
Κι εφώναξα ώ θεϊκιά κι όλο αίματα πατρίδα(Σωλομός)/εικόνα:Σ.Βασιλείου

 

Δευτέρα 1 Ιουλίου

Καθ’ αυτήν ήρθεν λίαν πρωίαν αγγελιοφόρος εις του μεταβατικού και ανήγγειλε ότι εις το χωρίον Μέλτσικα ήσαν 80 αντάρται Αλβανοί. Ο Ανθυπολοχαγός  κ. Καράμπελας παρέλαβεν τας δύο διμοιρίας και επήγε, εγώ δε έμεινα επειδή ήμουν συσσιτιάρχης ως αρχιφύλαξ στρατώνα.

Τρίτη 2 Ιουλίου

Καθ’ αυτήν την ημέραν έλαβα τρείς επιστολάς από την Κρήτην εις τας 11 π.μ.  έλαβον μιαν επιστολήν από τον θείο μου τον Λαμπράκη πρώτη επιστολή  αφότου  επανήλθα στην Ήπειρον. Εις τας τρεις  3 μ.μ. από τον κουνιάδον μου τον Μανωλάκη και μίαν από την αδελφή μου την Κατινιώ. Ώστις μου ανήγγειλον ότι αρραβωνίσθησαν, πράγμα το οποίον εγώ είχα πολλήν επιθυμίαν να μάθω. Καθ’ αυτήν προσέτι κατασκεύασα << κοχτιάριον εν ξύδου>>(1).

Τετάρτη 3 Ιουλίου

Καθ’ αυτήν ήρθεν ο ουλαμός από το …. Κατά τας 11π.μ.οι αντάρτες καθώς μου έλεγον είχαν φύγει. Κατ΄αυτήν προσέτι έστειλα τρείς επιστολές στην Κρήτην, και έλαβα και δύο .. από τον Άνθιμον από το Γοργολαϊνη και μίαν από τον Νίκον Καροφυλλάκην τον φίλον μου εις Τεπελένιου Ηπείρου.

Πέμπτη 4 Ιουλίου

Εις το ίδιον μέρος ευρισκόμαστε και ταύτην την ημέραν. Έγραψα δε επιστολή του φίλου μου Καριοφυλλάκη.

Παρασκευή 5 Ιουλίου

Καθ’ αυτήν ήρθεν η μία διμοιρία του ουλαμού που έμενε εις το Κιαφ Ζελί και αντικατέστησε ετέραν του ουλαμού μας. Η δε δημοιρία η εδική μου , έμενε να αντικατασταθεί. Την επαύριον έβρεξε δε κατ’ αυτήν.

Σάββατο 6 Ιουλίου

Καθ’ αυτήν ήρθεν η άλλη διμοιρία από το Κιάφ Ζελι και μας αντεκατέστησε, παράδωσα δε και γώ τα μαγειρικά σκεύη εις ένα δεκανέα και επήγα και γω μαζί με την διμοιρίαν μου στο Κιαφ Ζελί.Έβρεχε δε καθ’αυτήν.

 

Επιστολικό Δελτάριο, προς Μ.Χριστοδουλάκη
Επιστολικό Δελτάριο, προς Μ.Χριστοδουλάκη

Κυριακή 7 Ιουλίου

Εις το ίδιον μέρος εμείναμεν ταύτην την ημέραν.

Δευτέρα 8 Ιουλίου

Εις το ίδιον ευρισκόμεθα και ταύτην την ημέραν.

Τρίτη 9 Ιουλίου

Και τούτην την ημέραν στο ίδιον μέρος εμένομεν.

Τετάρτη 10 Ιουλίου

Και καθ αυτήν επίσης/

Πέμπτη 11 Ιουλίου

Και κατά ταύτην επίσης.

 

Κρητικοί για τον Βαλκανικό Πόλεμο/βιβλίο Γ.Παναγιωτάκη (Αγώνες εκτός Κρήτης..)
Κρητικοί για τον Βαλκανικό Πόλεμο/βιβλίο Γ.Παναγιωτάκη (Αγώνες εκτός Κρήτης..)

Παρασκευή 12 Ιουλίου

Καθ’ αυτήν ήμουν περιπολία. Επήγαμεν δε από σπέρας από τις 12 μέχρι την μία την νύχτα και εκόψαμεν μήλα και μπουρνέλες, εβρεχε δε καθ αυτήν διαρκώς με νερό ραγδαίο.

Σάββατο 13 Ιουλίου

Καθ’ αυτήν εζεμάτησα όλα μου τα ρούχα. Εκολύμπησα εις τον ποταμό και άλλαξα που είχα ένα μήνα ν αλλάξω, την εσπέραν διορίσθην αρχιφύλαξ φυλακείου εκκλησίας.

Κυριακή 14 Ιουλίου

Καθ’ αυτήν έφυγεν πάλιν  ο ουλαμός μου από το Κιαφζελί και επήγαμεν εις το Πυθκούκι.

Δευτέρα 15 Ιουλίου

Κατ’ αυτήν ηγέρθην όχι πολύ πρωί, και μου εφώναξαν από τα μαγειρία να παραλάβω πάλι την υπηρεσίαν του συσσιτιάρχου όθεν και παρέλαβον. Έβρεξε δε την εσπέραν. Αυτήν την ημέραν παρήγγειλα και του Γιαννάκη ένα φυσεκλίκι από την Κοριτσά. Δεν μου το πήρε όμως θέλα μου το πάρει μετά.

Εις το ίδιον μέρος εμείναμεν. Έψησα δε κρέας με φασόλια ξηρά.

 

Κρητικοί στρατιώτες στις Σέρρες, 1913/βιβλιο για την ΝΟΜΑΡΧΙΑ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (επί νομ. Σαρρή)
Κρητικοί στρατιώτες στις Σέρρες, 1913/βιβλιο για την ΝΟΜΑΡΧΙΑ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ (επί νομ. Σαρρή)

Τετάρτη 17 Ιουλίου

Κατ’αυτήν ήτο η εορτή της Αγίας Μαρίνας. Ηγέρθην πρωί και επήγα εις την εκκλησίαν. Έταξα δε εις την Αγίαν Μαρίνα να μας βοηθήσει να πάμεν εις την Κρήτη με καλό εις του πατέρα μου το σπίτι και να διαβάσω το σημερινόν ημερολόγιον και να έχω και το μάουζερ εις του πατέρα μου το σπίτι και να παίξω πέντε φυσίγγια χάρι της Αγίας Μαρίνας.την 17 ιουλίου 1914. Το έταξα δε και αφ’ εσπέρας. Έταξα προσέτι να προβάλω από το πλοίον από την θάλασσαν να πηγαίνω εις την Κρήτην και να βαστώ το όπλον το μάουζερ μαζί μου και τα φυσέγγια και να ιδώ την Αγίαν Μαρίναν και τον Άγιο Μηνά και του Αγίου Γεωργίου Γοργολανη από το πλοίον μέσα και όταν αποβιβασθώ εις το Ηράκλειον να μην σταθώ πουθενά αλλά να υπάγω εις την εκκλησίαν του Αγίου Μηνά απ΄ευθείας με το όπλο μου και να προσκυνήσω την αγίαν του εικόνα.

Πέμπτη 18 Ιουλίου

Εις το ίδιον μέρος εμένομεν και ταύτην την ημέραν. Έβρεξε δε κατ΄αυτήν βροχήν ραγδαίοτάτην μετ΄αστραπών και βροντών.

 

Παρασκευή 19 Ιουλίου

Εις το ίδιον μέρος εμέναμεν και ταύτην την ημέραν. Το βράδυ πήγα εις τον Εσπερινόν του προφήτου Ηλία.

Σαββάτον 20 Ιουλίου

Καθ αυτήν ήτο η εορτή του Προφήτου Ηλία. Έταξα δε εις τον Άγιον να ευρεθώ του χρόνου σαν την σημερινή ημέραν εις το σπίτι του πατέρα μου και να έχω και το μάουζερ μασί μου, και να είμεθα  και όλοι καλά, να παίξω πέντε μπαλοθιές με το μάουζερ χάριν του Αγίου.

Κυριακή 21 Ιουλίου

Εις το ίδιον μέρος εμέναμεν.

Δευτέρα 22 Ιουλίου

Κατ’ αυτήν έβρεχε από τας 2 π.μ. μέχρι τας 10 π.μ. παρακάλεσα δε την Παναγία και όλους τους Αγίους να πάω εις τον πατέρα μου το σπίτι με χαράν και να διαβάσω το σημερηνόν ημερολόγιον και να έχω και το μάουζερ μαζί μου και τα φισίγγια μαζί μου εις το σπίτι του πατέρα μου.

Τρίτη 23 Ιουλίου

Εις το ίδιον μέρος εμένομεν.

Τετάρτη 24 ιουλίου

Και κατ΄αυτήν εις το ίδιον μέρος εμένομεν.

 

Λόχος Κρητικών εθελοντών/από το βιβλίο του Γ.Παναγιωτακη
Λόχος Κρητικών εθελοντών/από το βιβλίο του Γ.Παναγιωτακη

 

Πέμπτη 25 Ιουλίου

Κατ΄αυτήν εκούοντο πυροβολισμοί προς τα σύνορα της Αλβανίας. Λοιπόν εκινήσαμεν και εις Ζίλους* εφτάσαμεν. Εις το μέρος που είχε συγκρουσθή ο 10ος Λόχος με τους άντρες τας πλησιάσαμεν τους αντάρες 1.500 μέτρα μας επυροβολούσαν έξαφνα. Εμείς όμως δεν επυροβολήσαμεν λόγω της ανωμαλίας του εδάφους , των δασών και ένεκα που δεν εξέραμεν το πού ακριβώς ήτο οι αντάρται και που οι ημέτεροι. Εφονεύθει ο ανθυπολοχαγός Ρουσομουστακάκης και 2 στρατιώτας. Τραυματίσθησαν δε τρείς στρατιώτες και εις λοχίας. Εμείς οπισθοχωρίσαμεν και επήγαμεν πάλι εις το Πυθκούκι και εμείναμεν.

Παρασκευή 26 Ιουλίου

Κατ΄αυτήν ήτο η εορτή της Αγίας Παρασκευής. Έταξα δε εις την Αγίαν Παρασκευή να ευρίσκομαι του χρόνου εις ταύτην την ημέραν  εις το σπίτι του πατέρα μου και να έχω το μάουζερ και τα φυσίγγια μαζί μου εις του πατέρα μου το σπίτι και να παίξω μπαλωθιές σαν την σημερινή ημέρα χάριν της Αγίας Παρασκευής.

Κατ’ αυτήν ήρθαν οι ημιονηγοί από την Κοριτσά και ανακοίνωσαν ότι έκλεισεν ειρήνη. Έβρεχε δε μ.μ. ραγδαίως.

 

Διάσκεψη του Λονδίνου, Δεκέμβριος 1912-ο Βενιζέλος στο κεντρο
Διάσκεψη του Λονδίνου, Δεκέμβριος 1912-ο Βενιζέλος στο κεντρο

 

Σάββατον 27 Ιουλίου

Καθ΄αυτήν εκκινήσαμεν τας 6π.μ. και βαδίσαμεν εις τας 10  εφτάσαμεν εις το χωρίον Χασάν Κιόϊ άνωθεν του οποίου καταβλησθήκαμεν. Διορίσθηκα δε φύλακας. Η εκκίνηση αυτή σκοπόν είχε να αφοπλίσωμεν το Παναρίτι. …. Εν τω μεταξύ ήρθεν διαταγή να γυρίσωμεν οπίσω.

Πέμπτη 1 Αυγούστου

Εις το ίδιον μέρος εμένομεν κατ΄αυτήν.

Παρασκευή 2 Αυγούστου

Κατ΄αυτήν επήγα εις την εκκλησίαν και έγραψα τούτο το ημερολόγιον ενώπιον της εικόνας του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου και τον παρακάλεσα να ευρίσκομαι κατά την 29 Αυγούστου που είναι η αγία του μνήμη εις το χωργιό. Να έχω και το μάουζερ μαζί μου να παίξω πέντε φυσίγγια χάριν της εορτής του Αγίου Ιωάννη.

Σάββατον 3 Αυγούστου

Και κατ’ αυτήν εις το ίδιον μέρος εμένομεν.

Κυριακή 4 Αυγούστου

Κατ’ αυτήν ουδεμίαν είδησην ελάβαμεν.

Δευτέρα 5 Αυγούστου

Και κατ’ αυτήν εις το ίδιον μέρος εμένομεν.

Τρίτη 6 Αυγούστου

Κατ’ αυτήν ελειτούργησαν την εκκλησία που ήταν ανατολικά του Πυθκουκίου και επήγε πολύς κόσμος και πολλοί στρατιώται. Εγώ όμως δεν επήγα διότι ήθελα να μαγειρεύσω. Έταξα δε εις τον Δεσπότην Χριστόν να είμαι του χρόνου σαν τούτη την ημέραν εις του πατέρα μου το σπίτι και να έχω περασμένο το μάουζερ και τα φυσίγγια εις Κρήτην και  να παίξω πέντε φυσίγγια χάριν της θείας Μεταμορφώσεως του Σωτήρος.

Τετάρτη 7 Αυγούστου

ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ ΕΩΣ ΤΗΝ ΕΠΙΣΗΜΗ ΕΝΩΣΗ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΤΟΝ ΔΕΚ.1913

ΑΡΧΕΙΟ alkman.gr, αντέγραψε ο Α. Δ. Καρανικολής, διόρθωσε  και ενοποίησε ο Β.Ζεβ.

 

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ  (1) δυσανάγνωστη φράση

 

Βενιζέλος και Κωνσταντίνος(βασιλιάς)δίπλα-δίπλα, στην ανύψωση της   Σημαίας για την Ένωση  1.12.1913
Βενιζέλος και Κωνσταντίνος(βασιλιάς)δίπλα-δίπλα, στην ανύψωση της Σημαίας για την Ένωση 1.12.1913

 

 

 

ΕΠΙΛΟΓΟΣ:

Οι Βαλκανικοί πόλεμοι, κράτησαν έναν χρόνο περίπου και ολοκλήρωσαν  την «εθνικήν παλιγγεννεσία», διπλασίασαν τον γεωγραφικό μας χώρο και οδήγησαν στην Ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα. Η πιο μεγάλη επιτυχία, μετά την Επανάσταση του 1821, οφείλεται στις ιστορικές συμπτώσεις αλλά και στην πολιτική αλλαγή του 1909, πο έφερε τον Βενιζέλο και το κόμμα των φιλελευθέρων στην εξουσία. Η για λίγο σύμπραξη των πολιτικών δυνάμεων, βοήθησε προφανώς.

Εν τούτοις σύντομα η  πολιτική διαίρεση επανήλθε και βάθυνε,  χώρισε την Ελλάδα στη μέση (1917) και δεν άργησε να έλθει (και με την βοήθεια των ξένων) η καταστροφή (Μικρασιατική).

Δηλαδή η  μεγάλη επιτυχία του 1912-13 δεν φρονημάτισε τους Έλληνες. 

Κι αργότερα, όταν ο Δεύτερος μεγάλος Πόλεμος   συγκλόνισε ην αθρωπότητα, πολεμήσαμε και εντισταθήκαμε με γενναιότητα στους επιδρομείς.  Κι όταν η νίκη έστεψε τα όπλα των συμμάχων,   δεν χαρήκαμε για πολύ.  Πιάσαμε τους λόγγους τις βουνοκορφές για να σφάξουμε ο ένας τον άλλον.

Δηλαδή πάλι η νίκη δεν μας προβλημάτισε.

Η επιστροφή στο παρελθόν, δεν σημαίνει κόλλημα και συντήρηση.  Είναι ίσως ανάγκη να καταλάβουμε, πριν ξανακάνουμε τα ίδια λάθη…

 

ΠΡΟΣΘΗΚΗ   ΛΕΞΙΛΟΓΙΟΥ ΚΑΙ ΚΑΤΑΛΟΓΟΥ ΕΘΕΛΟΝΤΩΝ ΑΠΟ ΤΟΝ ΜΙΧΑΗΛΟ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΑΚΗ

 

από  ΕΛΛΗΝΙΚΑ    ΑΡΒΑΝΙΤΙΚΑ

Βούτυρον                           Γκιάπι

Έλατον                                βάϊ

Αυγά                                    βέζ

Γάλα                                    κούμιτσι

Νερό                                   ούϊς

Σταφύλια                           ράμχ

Ξύλα                                     νταυρ

Ζάχαρι                                σεκερ

Αλάτι                                  σκρίπα

Αμύγδαλα                       μπαριαζί

Σύκα                                  φύκι

Πρόβατα                          δύν

……………………………………………………………………………………

 

Κρητικοί, από παλιό λεύκωμα της NELLY'S
Κρητικοί, από παλιό λεύκωμα της NELLY’S

ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΚΡΗΤΙΚΩΝ ΕΘΕΛΟΝΤΩΝ

Φωτάκης Ν. Κωνσταντίνος

Νευς. Αμαρίου Αμάριον

Καυτάκης Εμμ. Νικόλ. … Αμαρίου

Χριστοδουλάκης Εμμ. Ετανές Αμαρίου

Κατσιβελάκης Γεώρ. Ράφτης Χανίων Κρήτη

Καπελάκης Στυλ. Μακρά Σίβα Πυριωτίσσης

Μπριτζωλάκης Κων.

Βούτες Μονοφατσίου

Φραγγάκης Μιχ.

Σταβγες Μονοφατσίου

Γαργαντάκης Γεώργιος

Χάρακας Μονοφατσίου

Δημήτριος Κ. Μιγαδάκης

Ποταμιαίς Πεδιάδος

Ραμουτσάκης Μανούσος

Λακώνια Μονοφατσίου

Παγωμένος Εμμανουήλ

Μάραθος Μονωφατσίου

Τζελκανάκης Νικόλαος

Κάνδανος Σελίνου

Τζελκανάκης Ευτύχιος

Τσισκινά Σελίνου

Τσινικόπουλος Νικος

Ελασώνα τσαριτσανη ….

Αυγουστάκης Αλέξανδρος

Σωκαρά Μονοφατσίου

Σομαράκης Εμμανουήλ

Αστρίτσι Πεδιάδας

Φραγγάκης Νικόλαος

Στέρνες Μονοφατσίου

Καρβούνης Αλέξανδρος

Ηράκλειον

Δουκουμετζάκης Εμμ.

Αγιαίς Παρασκές Πεδιάδος

Μπατουβάς Γεώργ.

Μαλαις* Ιεράπετραν

Βιδαλάκης Α. Ιωάννης

Μουστάκο Σελίνου

Τζαγαράκης Μιχ.

Κουνάβους Πεδιάδος

Φωναργιωτάκης Γεωρ.

Βώνη Πεδιάδως

Φραγγικουδάκης Κ.Εμμ.

Ζώντα Μονοφατσίου

Τσατσάκης Γεωρ.

Μωριά Μονοφατσίου

Παπαδάκης Εμμ.

Βώνη πεδιάδος

Παναγιωτάκης Εμμ.

Πεζά  Πεδιαδος

Θεωδοράκης Εμμ. Δεκανέας

Κιριανά Ρεθύμνου

Ζεάκης Γεωρ.

Υποδιμιβιλ.* Χανίων.

 

 

ΚΩΣΤHΣ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΗΣ: ΙΣΤΟΡΙEΣ ΑΓΑΠΗΣ (ΤΡEΙΣ ΝΟΥΒΕΛEΣ)

Εικόνα3758
Κωστής Τριανταφυλάκης, κοντά στην επαγγελματική του εγκατάσταση /αρχείο ΑΛΚΜΑΝΑ

Κείμενο αφιερωμένο στην κ.  Ιωάννα Χάβιαρη, που το προκάλεσε

__________________________________________________

 

Πριν  3-4 χρόνια ανεβήκαμε ξανά στο ορειβατικό καταφύγιο του Πρίνου. Μας υποδέχθηκαν στις υπώρειες του Ψηλορείτη και μας βοήθησαν ο Κωστής Τριανταφυλλάκης και ο γιος του – ο Ξένιος Δίας φαίνεται ότι ακόμα τριγυρνάει στα ριζιμιά χαράκια  του Ιερού  Βουνού. Ο νεαρός έμεινε μαζί μας τη νύχτα, η μαντινάδα του για την «καραμπατολάχαρη» κατσίκα,δεν έσβησε  μέχρι σήμερα από τη μνήμη.   Η διαδρομή καταγράφηκε και αναρτήθηκε στον ΑΛΚΜΑΝΑ, είναι τμήμα των παλιών περιεχομένων του  site, μέχρι προχθές που ένα σχόλιο από την κ. Ιωάννα Χάβιαρη  μας γύρισε πίσω.   Μα δεν ήταν μια απλή επιστροφή , αλλά  κάτι πιο πολύ.

Ψηλορείτης
Ψηλορείτης, περιοχή που μπορεί να συναντήσει κανείς τον  Κωστή Τριανταφυλλάκη

 

 

Η  άγνωστη μας κυρία (μέσω διαδικτύου), μας επιβαίωσε μια  ασαφή πληροφορία που δεν είχαμε εκτιμήσει,  ότι ο Κ.Τριανταφυλλάκης είχε γράψει κάποιο βιβλίο. Γρήγορα καταφύγαμε  στον παλιό ορειβάτη φίλο μας κ. Μύρωνα Μιγαδη, που μας έδωσε πλήρη στοιχεία της συγγραφικής δραστηριότητας του κτηνοτρόφου Κ.Τ. που έχει εκδόσει όχι ένα αλλά τρία βιβλία. Προμηθευτήκαμε τα δυο που υπάρχουν ακόμα στα βιβλιοπωλεία (έχουν γίνει πολλές επανεκδόσεις) έμεινε άγνωστη «Η ΕΛΕΝΗ».  Και τα δυο που διαβάσαμε( Η ΣΗΚΩΜΑΤΑΡΙΑ ΕΛΙΑ και  Η ΔΥΝΑΜΗ ΤΗΣ ΑΓΑΠΗΣ, είναι  αισθηματικές  νουβέλες με ήρωες νέους των χωριών του μεγάλου βουνού (ριζίτικων).

Εικόνα3772
Ψηλορείτης, περιοχή καταφυγίου ΕΟΣ

Περιγράφεται η εξαιρετική φυσική περιοχή και περισσότερο ο κοινωνικός ιστός  των μικρών  οικισμών. Μα στο κέντρο  του ενδιαφέροντος,  είναι τα ασθήματα των πρωταγωνιστών,  ο έρωτας κι η αγάπη  που τους συγκλονίζουν, η ευγένεια και η καλοσύνη αλλά και το φιλότιμο και το ήθος των νέων.  Ο συγγραφέας δεν (φαίνεται να) έχει φιλοδοξίες  λογοτεχνικές, κινείται μεταξύ πραγματικότητας και φαντασίας,  για να διηγηθεί ιστορίες που μπορεί να μην έχουν πρωτοτυπία, μα είναι  καλοπλεμένες  σαν αγροτικό καλάθι, από βαστούς μυρτιάς. Μοιάζει χειροπιαστός ο λόγος του και οι διάλογοι (που χαρακτηρίζουν τη γραφή του) έχουν τη σπαρταριστή ζωντάνια μιας αληθινής συζήτησης. Στα εκτεταμένα κείμενα των τριών μυθιστοριών του, κρύβεται η ποιητική του ικανότητα, που  λάμπει όμως σε ορισμένα σημεία που καταχωρούνται δικοί του (συνήθως)στίχοι.   Γιατί δεν αρκέστηκε στην ποίηση θα μπορούσε ‘ισως να αναρωτηθεί κανείς.   Μα γιατί ο δεκαπεντασύλλαβος δεν τον χωρούσε,  ήθελε να πει πιο καθαρά πολλά πράγματα, για το βίο και την πολιτεία των ανθρώπων της υπαίθρου. Έπρεπε να καταθέσει  τον πόνο της ψυχής του,  να περιγράψει τα όνειρα και τις προσδοκίες πολλών άλλων.  Κι ακόμα να διαγράψει (καθορίσει) το εύρος των μεγάλων αισθημάτων, που ξεπερνούν κάθε είδους σύμβαση ή πρόληψη ή συνήθεια. Το υψηλό του ήθος το αντρικό φιλότιμο του, δεν τον περιορίζουν εκφραστικά – είναι αισθηματίας κι ούτε ντρέπεται ούτε φοβάται.  Ευτύχησε να βρει έναν σοφό δάσκαλο, τον αξέχαστο (φιλολογο)Μανόλη Δουλγεράκη,  που αξιολόγησε σωστά και προλόγησε τα κείμενα του και διόρθωσε τα  τυπογραφικά δοκίμια.

Χωριο της Κρήτης
Χωριο της Κρήτης, από το λεύκωμα της ΝΕLLY’S/ πέρασαν πολλά χρόνια δεν άλλαξαν τα αισθήματα

Ήταν δύσκολο το εγχείρημα,  ο γραφιάς των ορέων κατάφερε να συγκινήσει πολλούς από τους αναγνώστες του,  με οδηγό το ένστικτό του άφησε σημάδια καρδιάς –  όπως κάθε  συγραφέας.  Πλησιάζουμε τη φύση με συγκινητικό σεβασμό (είπε  κάποιος) όχι γιατί ευχαριστεί τις αισθήσεις μας μα γι αυτό που είναι : φύση. (1) Η φύση  μας φαίνεται  απλή και αφελής και αθώα , η τέχνη αντιθέτως είναι  έξυπνη και περίπλοκη και γεμάτη σκοπούς και αποτελέσματα.    Ο Κωστής Τριανταφυλλάκης έγραψε με αίσθημα και γνησιότητα και εντιμότητα τις ιστορίες του, φύλαξε    στο μαντήλι του  λουλούδια κι ανέμους και καταχνιά των βουνών της Κρήτης.  Δεν ξεχωρίζουν οι ήρωες του από το φυσικό τοπίο της περιοχής,   η απλοϊκότητα η ειλικρίνεια  κι ο αυθορμητισμός  που χαρακτηρίζουν τα βιβλία του Κ.Τ. κάνουν  την αφέλεια φυσική και συγκινητική .  Ο συγγραφέας σαν λαϊκός ζωγράφος, χρωμάτισε και σχεδίασε , κατάφερε να μας δώσει ένα ωραίο πορτραίτο των χωριών της ρίζας του Ψηλορείτη.

 

 Εκδρομή στο καταφύγιο του Πρίνου, από αριστερα: Τριανταφυλλάκης Κωστής, Μπαλαμούτσος Κώστας και Μιχάλης
Εκδρομή στο καταφύγιο του Πρίνου, από αριστερα: Τριανταφυλλάκης Κωστής, Μπαλαμούτσος Κώστας και Δημήτρης

ΜΙΚΡΟ ΑΝΘΟΛΟΓΙΟ ΣΤΙΧΩΝ ΑΠΟ ΤΑ  2 ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ Κ.ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΑΚΗ

Είνα ντροπή να σ αγαπώ μα δεν αλλάσω γνώμη

η τα φιλιά που μούδωσες  στα χείλη μου είναι ακόμη

 

Μην τη(ν) κλειδώνεις την καρδιά  μη με πετάς απ΄όξω

τσ΄αγάπης μας τα δάκρυα άσε με να στεγνώξω

 

Πολλές φορές  ρωτήξανε με πόνο την καρδιά μου

αν τ΄άξιζες να σ αγαπά  τόσο  πολύ κερά μου

 

Αφού η αγάπη έγκλημα  στον κόσμο αυτό δεν είναι

θα συνεχίσω ν΄αγαπώ παράνομος κι αν είμαι

 

Έπνιξες την αγάπη μας στης θάλασσας τα βάθη

μα είσαι μικρή και συγχωρώ τα τραγικά σου λάθη

 

Μα γω και να κουζουλαθώ παλι θα νοιώθω πόνο

πάλι θα κλαιν τα μάθια μου για μιαν αγάπη μόνο

ΤΟΥ ΓΑΜΟΥ

Νύφη τηνε στολίζουμε

και μαντινάδες λένε

τα μάθια ολωνών γελούν

μα τα δικά της κλαίνε

 

Την νύφη μας την είχανε πετσέτα διπλωμένη

μα δα την ξεδιπλώσαμε κι ήτανε μυρισμένη

 

Νύφη μου κερά νύφη μου πελεκητή κολώνα

πως θα περάσει η μάνασου το φετεινό χειμώνα

 

Άσπρα κουφέτα φέρετε

δέσετε μπουμπουνιέρες

βιόλες πολλές μαζώξετε

άνθη που να μυρίζουν

 

Την εκκλησιά στολίσετε

που θα γενεί ο γάμος

(…)

 

Ήρες Αητέ ήρθες ανθέ

πρίνε του Ψηλορείτη

και σήκωσε τα χέρια τζη

να σ αγκαλιάσει η Κρήτη

 

Ψηλορείτης περιοχή Πρίνου
Ψηλορείτης περιοχή Πρίνου/ φωτ.ΑΛΚΜΑΝ

 

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:

Ο Κωστής Τριανταφυλλάκης  έχει εκδόσει 3 βιβλία : «Η σηκωματαριά ελιά», » Η δύναμη της Αγάπης» και  «ΕΛΕΝΗ»). Μπορείτε  αν θέλετε να διαβάσετε κάποιο από αυτά να έλθετε σε επαφή με τον ίδιο, κινητό τηλέφωνο 6972107103.

(1)= Φ.Σίλλερ, σελ.7 ΠΕΡΙ ΑΦΕΛΟΥΣ ΚΑΙ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗΣ ΠΟΙΗΣΕΩΣ, έκδοση ¨στιγμή»1985

 

 

 

ΜΑΝΤΙΝΑΔΕΣ ΜΕ ΖΩΑ ΜΙΚΡΑ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΑ (ΜΕΡΟΣ Β΄)

 

Scan

Σκίτσο με μαντινάδα, από το λεύκωμα του  γνωστού σκιτσογράφου Γιάννη Ανδρεαδάκη:

πολύ σκοινί σου ήφηκα και θα σου το κοντύνω

και κεια που σούδινα ταγή άχυρα θα σου δίνω

___________________________________________________________

Εχεις και ρούχα και φορείς έχεις και στην κασέλα

γάϊδαρος είσαι γαϊδαρος  ανε φορείς και σέλα(*)              (*)ο γάϊδαρος βάζει σαμάρι

 

Ετσά το φέραν οι καιροί  κι οι βουλισμένοι χρόνοι

να παίζει ο λύκος με τ΄ αρνί κι ο κούκκος μς τ άηδόνι

 

Αν μ΄αρνηθείς  πουλάκι μου μιαν όρνιθα δα σφάξω
να κάτσω να χαροκοπώ ώστε να σου ξεχάσω

Αρνήθεις το βασιλικό κι εγάπησες τον πρίνο
που τονε τρώει ο γάηδαρος διάλε κι εσε κι εκείνο

Ωσάν τ΄ αγριοκάτσικο  που προπατεί στο δέτη (*)

ετσά περνάς και δε μιλείς , πως σούγγιξα στο μπέτη

φρύδι μεταξύ δυο χωραφιων,   με σημαντική  υψομετρική διαφορά -συνήθως κτισμένος ξερολιθιά

 

Μα να προσπέσεις θες και συ και θα  φιλείς το χέρι
να βλέπεις  και τα βούγια(*) μας χειμώνα καλοκαίρι                                (*)=βόδια

Scan 3

Από την πόρτα σου  περνώ γαβγίζουνε με οι σκύλοι

καλλιά να με δαγκάνανε τση βράκας σου οι ψύλλοι

 

Στσ΄ άσκορδαλούς  τα ξόδεψες  τα μπαρουτόσκαγιά σου

κι εδά θωρείς τσοι πέρδικες και καιγετ΄η καρδιά σου

 

Τρεις πήχες όφης θα γενώ την πόρτα σας να ζώσω
κι αν αγαπήσεις και ποθές θε να σε θανατώσω

Τρεμει το ψάρι του ψαρά τ αρνί του μακελλάρη
τρέμει κι η μαύρη μου καρδιά άλλος να μη σε πάρει

Μπαρμπούνι μου τση θάλασσας κι ολόχρυσο μου ψάρι
εγώ τραβώ τσοι πόνους σου κι άλλος θε να σε πάρει

Άσπρος γεννάται ο  κόρακας και μαύρα ν΄τα φτερά του
κι απού πιστέψει θηλικό πολλά’ ν τα βάσανά του

Σαν ειν΄ ο κυνηγός καλός  κι ο σκύλος λαγωνάρης
δεν τον αφήνει το λαγό δυο ζάλα να του πάρει

Η πέρδικα κι η κοπελιά κάνει καλό κυνήγι
σαν είναι ο κυνηγός καλός μπορεί να μην του φύγει

Σπάσε τον το λιανοχοχλιό και κάμε τονε σπήλιο
το χιανέτη (*)άνθρωπο μην τονε κάνεις φίλο                                                             (*)= αχάριστο

Με περασιάρικα πουλιά ποτε φιλιά μην πιάνεις
γιατί κι αυτα μισεύγουνε κι ογλήγορα τα χανεις

Κάθε ψαράκι στο γιαλό με τα φτερά ντου πλέει
κι απα ΄γαπα και δε θωρεί μεσα η καρδιά ντου κλαίει

 

Scan 1

Έναν πουλάκιν αγαπώ κοκκινοφτερουγάτο
μιλώ του και δεν μου μιλεί μονο ξανοίγει(*) κάτω                                                  (*)=κοιτάζει

Μπαρμπούνι μου τση θάλασσας και τση στεργιάς  παγώνι
εμάθαντο πως  σ΄αγαπώ κι η μάνα σου  μαλώνει

Όσα φτερά και κόκαλα έχει το χελιδόνι
τόσα κομμάθια να γενεί που   μας ανεβαλώνει

Να΄μουνα πετροκοτσυφός να μουνα χελιδόινι
και νάρχουμνε να σε’ βρισκα να δω ποιος σε μαλώνει

Πλέει το ψάρι στο γιαλό πλέει και το χταπόδι
ψυχή μου στο φιστάνι σου να’ μουνα γυροπόδι

Φίδια μ΄ ετριγυρύσανε θεριά με πολεμούνε
απούσταν εχωρίσαμε το αίμα μου να πιούνε

Χελιδονάκι θα γενώ να κάτσω στο λαιμό σου
να σου φιλησω την ελιά που ΄χει το μάγουλό σου

Ω γλυκοσουμπαχαναλά(*) γλυκιά που ν΄ η γι αγάπη                             (*)=Επίκληση του θεού(;)
να ροζονάρεις(*) με το νου να παίζεις με το μάτι                                    (*)=συζητώ, εδώ , βάζω στο νου μου

Ωσάν το λιανοχάρουπο ειν η κορμοστασιά σου
τση τσαρφαλίδας(*) τη  θωριά έχουν τα μάγουλά σου                           (*)= έντομο, γρύλλος(;)

Τα μάθια σου ναι  σαν τ΄ αυγά  τ΄αφθία σου σαν του χοίρου
και τα΄ποδέλοιπο (*)κορμι΄ ωσάν του κατσοχοίρου(2)                        (*)=υπόλοιπο, (2)=σκατζόχοιρος

Έχεις τα μάθια του λαγού  τα φρύδια  στη καμήλας
κι εχεις το κατωσάγωνο τση  παλιοπροβατίνας

Μωρη σαρδέλα βρωμερή σουπιά τηγανισμένη
και καρακάξα  του γιαλού ποιος διάολος σε πα’ιρνει

Ο μακρολαίμης πετεινός στο ματσιπέτι (*)κράζει

τα γίβεντά του δεν θωρεί κι αλλους καταδικάζει                                                         (*)=κορυφή της στέγης

Scan 5Τα σκίτσα των ζώων είναι από τα λευκώματα του Μποστ, εκδοση ΚΑΚΤΟΣ 1978

___________________________________________________________________

Σα βγάλει ο κάτης(1) κέρατα κι η κολιτσάβρα (2)γένια                                                 (1)= γάτος , (2)=σαμιαμύθι
ετοτεσά δα παντραευτεις μον΄εβγα που την έγνοια

Ότινα ασπρίσει ο κόρακας και να μαυρίσει ο γλάρος
ετοτεσά θα παντρευτείς να μπω κι  εγώ κουμπάρος

Ωσάν την πάπια πορπατείς κι ωσάν τη χήνα σέσαι(*)                                         (*)=κουνιέσαι
κι ωσάν το γέρο διάολο  περνάς και δε μιλιέσαι

 

Scan 4

Σκίτσο με μαντινάδα, από το λεύκωμα του  γνωστού σκιτσογράφου Γιάννη Ανδρεαδάκη

________________________________________________________

Ένα(ν) πουλάκι μέρωνα στη γλώσσα μου από  κάτω

μα ξέχασα και μίλησα κι ήφυγε κι ήχασά το

 

Ένα πουλί ΄χα στο κουβί κι από αφηρημάδα

ξεχνώ την πόρταν ανοιχτή και μπλιο δε το ξανάδα  (1)

 

Πρωτού να κράξει ο πετεινός οι πόνοι με ξυπνούμε

να διαρμιστώ τα βάσανα,άλλοι να μην τα βρούνε(2)

 

Καβρός θα γίνω στο γιαλό να πηαίνω μπρός και πίσω

για να  σε βρώ στη θάλασσα  στ΄ ατζί (*) να σε τσιμπήσω                   (*)= γάμπα

 

Πέρδικα του καλοκαιριού μην κατεβείς στα ρυάκια

γιατί παραμονεύουνε πολλώ λογιώ γεράκια

 

Σα σκύλο μ΄ έχεις και πετάς μονάχα κοκαλάκια

και κάνεις όταν μου γελάς στο μάγουλο λακκάκια

Scan

Λένε πως έχεις χίλια ζα και χτήματα και γρόσα

γάϊδαρος είσαι γαϊδαρος κι αν έχεις κι άλλα τόσα!

 

Σαν Κόκορας θαυμάζεσαι κι ας είσαι κότα μαδημένη

που κακαρίζει συνεχώς χωρίς αυγό να περιμένει!

 

Ατζίτζικας μες τα κλαδιά πάντα τραγούδι στένει (*)              (*)=   στήνει,δημιουργεί

ετσά την κάνω την καρδιά για να σε περιμένει

 

Γλύφει ο σκύλος την πληγή  που έχει να τηνε γιάνει

μα κέινη κακαοφόρμησε κι άδικο κόπο κάνει

 

Γλυκολαλεί την κάθε αυγή στο γιασεμί τ’αηδόνι

και ξεπουλιάζουν στην καρδιά τσ΄ αγάπης μας οι πόνοι

 

Διαλέγει τονε τον ανθό η μέλισσα και παίρνει

το μέλι απο τα χείλη μου στα χείλη σου το φέρνει

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:

Οι περισσότερες είναι από  την συλλογή της   Μαρίας Λιουδάκη  » ΜΑΝΤΙΝΑΔΕΣ» 1936, ελάχιστες διορθώσεις κια προσαρμογές.

 Οι (1), (2) είναι απο την συλλογή του Α.Χαιρέτη (Γυαλάφτη), που είναι απο τους πιο  σημαντικούς  μαντιναδολόγους των Ανωγείων
Η τελευταίες 4 μαντινάδες από τη συλλογή του αγρότη Μιχάλη Πορτσάκη, Βούτες Ηρακλείου

Όποιος θέλει να ακούσει την»πέρδικα του καλοκαιριού(Φουσταλιέρης)» ας δει :  http://www.youtube.com/watch?v=6-miu9CmAj4

 

 

 

 

 

 

 

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΙ ΣΤΙΧΟΙ (ΜΑΝΟΥΣΟΣ ΦΟΥΜΗΣ)

Π Ρ Ο Σ Ε Υ Χ Η

Αφιέρωση :  στη Μαρία Σιδηρά – Νιοχώρι  Μεσολογγίου

Ω Θέ μου Εσύ που τα΄ σαξες τα πάνω και τα κάτω
τον κόσμο το χεροπιαστό και κείνο των πνε(υ)μάτω(ν)
ότι μπορεί να δει κανείς κι ότι στο νου γεννιέται
τ αόρατο και τ΄άπιαστο κι ότι καλά μετριέται

Χριστέ μου αστέρι ολόφωτο της νύχτας και της μέρας
Σε γέννησε ο μοναδικός Θεός μας και πατέρας
Φως απ΄το φως, γιος του Θεού παρηγοριά κι ελπίδα
ο αληθινός ο Λόγος σου για να σωθώ η σανίδα

Λεπτομέρεια από πίνακα της Κρητικής Σχολής, τα πρότυπα έχουν ξεπεραστεί

____________________________________________________

Χριστέ μου εσύ που σήκωσες τον πόνο των ανθρώπω(ν)
κι ανέβηκές στο Γολγοθά που λεν “κρανίου τόπο(ν)”
Σε πλήγωσαν Σε σταύρωσαν Σου λόγχισαν τα σπλάχνα
και δεν παραπονέθηκες δεν έβγαλες μιαν άχνα

Κι όταν είπες ¨τετέλεσται” σαν έφτασεν η ώρα
σείστηκε η γης σκοτείνιασε κι ο ουρανός κι η χώρα
Και χάλασαν σπίθια πολλά μες στην ανεμοζάλη
κι οι σταυρωτήδες πέταξαν τους κλήρους που ΄χαν βάλει
τρομάξανε κατάλαβαν Θεός έχει θυμώσει
και θέλαν το τομάρι του καθένας να το σώσει

Νύχτα σ΄αποκαθήλωσαν και τ΄ άχραντό σου σώμα
μες στης σπηλιάς τ΄ακούμπησαν το νοτισμένο χώμα
Στην είσοδο κυλήσανε βράχο, να τηνε κλείσουν
και τους στρατιώτες βάλανε, μην Τονε ξενυχτήσουν

Κι έτρεξε ο χρόνος γρήγορα περάσανε τρεις μέρες
ήλιοι χιλιάδες λάμψανε θαμπώσαν τους αιθέρες
Ανάσταση ! Ανάσταση ! κατάλαβε όλη η πλάση
κι αναγαλιάζαν οι ουρανοί οι κάμποι και τα δάση

Και τα βουνά ψηλώνανε να δουν το μέγα θάμα
κι οι αγγέλοι τραγουδούσανε μ αγέρηδες αντάμα
ενώ ψηλά στα σύννεφα απλώνανε πορφύρα
Δόξα στο Γιο του Πλάστη μας το Λόγο το Σωτήρα !
Χριστέ μου τονε νίκησες το ζόφο και τον Άδη
έγινε φως το πιο πυκνό κι ατέλειωτο σκοτάδι
Ο Θάνατος φοβήθηκε στ΄αλύπητό του χέρι
εράγισε και στόμωσε το φονικό μαχαίρι
κι αναγαλιάζαν οι ψυχές κι οι ζωντανοί γελούνε
στο μήνυμα τσ΄ Ανάστασης χαίρονται και γλεντούνε

Scan

 

Ανάσταση Δομίνικος Θεοτοκόπουλος ( Ελ Γκρέκο)

_______________________________________

Άγιο μου Πνεύμα αμόλυντο κι άχραντο περιστέρι
Εσένα που έστειλ΄ ο Θεός τη φώτιση να φέρει
σ΄εκείνους που δεν μάθανε, στους περιφρονημένους
σ΄αυτούς που όλα τα ξέρουνε, στους ψευτομορφωμένους
σ΄αμαρτωλούς που πνίγονται στου βόρβορου τη βρώμα
σ΄αυτούς που βεβηλώνουνε το πνεύμα και το σώμα

Φέρε το φως μέσα στο νου ζέστανε την καρδιά μας
δώσε κουράγιο κι αντοχή στα τόσα βάσανά μας

Ω Θέ μου που όλα τα΄ φτιαξες καλά στον κόσμο (ν) τούτο
τη θάλασσα και τη στεριά και τ΄ουρανού τον πλούτο
τον ήλιο τον ολόχρυσο και τ΄αργυρό φεγγάρι
των αστεριών κάθε νυχτιάς την ομορφιά τη χάρη

Δώσε ψωμί για το φτωχό να φάει και να χορτάσει
και σ΄όποιον αδικήθηκε(ν) η Χάρη Σου να φτάσει
Στους πονεμένους πρόσφερε ελπίδα και κουράγιο
ας τους ν΄αράξουν γρήγορα σ΄απάνεμο μουράγιο

Θέ μου τους ολιγόπιστους συγχώρεσε και μένα
μες τις αμφιβολίες τους – στα λόγια τα χαμένα
που ψάχνουνε για κάποιο φως χωρίς καμιάν ελπίδα
δόσε τους Χάρη Θεϊκή και στοργική φροντίδα

Εργο Ιωάννη Παρμενιάτη, 16ος αιώνας/Βενετία

 

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Είναι νεότερη γραφή, με ελάχιστες διορθώσεις της παλιάς ανάρτησης στον ΑΛΚΜΑΝΑ – βιογραφικά του Μανούσου Φούμη υπάρχουν πρώτη παρουσίαση.

ΕΛΛΗΝΟΤΟΥΡΚΙΚΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ 1912-13 / ΤΟ ΠΟΙΗΜΑ ΤΟΥ ΜΙΧΑΗΛΟΥ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΑΚΗ

Ο ΑΛΚΜΑΝ γιορτάζει τα 100 χρόνιατης ΕΝΩΣΗΣ, χωρίς να ασχολείται πολύ με την ιστορία και τις Εθνικές υποθέσεις. Από χρόνια φυλάει προσεκτικά ένα πολύτιμο τετράδιο, και αντιγράφει μια  έμμετρη περιγραφή του μεγάλου πολέμου, που  οδήγησε στην Ένωση της Κρήτης και το διπλασιασμό της μικρής Ελλάδας.

Scan

ΠΟΙΗΜΑ ΤΟΥ ΕΝΔΟΞΟΥ ΕΛΛΗΝΟΤΟΥΡΚΙΚΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ ΤΟΥ ΕΤΟΥΣ 1912-13

 

(ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ)

 

Κάθε πρωί μ ε τη δροσιά π΄ανοίγει το λουλούδι

αφουκραστείτε να σας πω πολεμικό τραγούδι

 

τραγούδι να το μάθετε τραγούδι να το λέτε

τους σκοτωμένους χριστιανούς να κάθεστε να κλαίτε

 

Στα χίλια εννιακόσια στα δώδεκα απάνω

εκήρυξε τον πόλεμο ο Έλλην  του Σουλτάνο

 

Μαζεύει τα στρατεύματα ΄πο μια μεριά κι απ΄άλλη

κι εις στην  Αθήνα έγινε αναλωμή (1)μεγάλη

 

Scan 2

 

Οι πρώτοι κρητικοί αναχωρούν από το Ηράκλειο  στις 17.9.1912, από το βιβλίο του Γ.Παναγιωτάκη για του αγώνες των Κρητικών εκτός Κρήτης

____________________________________________________________

Γίνεται κι επιστράτευση στην παινεμένη Κρήτη

και δεν επόμεινε (2) ποτέ νέος κανείς σε σπίτι

 

Όλοι οι νέοι φύγανε κι οι γέροντες ‘ πομένουν

και των παιδιών τον θάνατον ένδοξον περιμένουν

 

Κρήτη θλιμμένη σκοτεινή και μαυροφορεμένη

παντοτινά θα βρίσκεσαι στο αίμα βουτηγμένη  (μ)

 

Τώρα ας σ΄αφήσω θλιβερή κι ας πω για τα παιδιά σου

που πήγαν και πολέμησαν για την ελευθεργιά σου

 

Νομός Ηρακλείου και Σφακιών και όλοι οι Χανιώτες

στους λόχους των μαζεύονται κι οι Τούρκοι κλειούν τις πόρτες  (3)

 

Φοβούνται μην τους σφάξουνε κι αυτούς και τα παιδιά τους

κι είπαν πως δεν γνωρίζουνε μήτε τον βασιλιά τους

 

Μ΄αυτοί δεν κάνουνε σφαγή μα πάνε στην Αθήνα

να τρέξουν για τα Γιάννενα π΄ο Βενιζέλος ΄μήνα  (4)

 

Ο Βενιζέλος έγραφε στην Κρήτη γράμμα στέλνει

να μην ‘πομείνει  κρητικός  εκτός να αποθαίνει

 

Φεύγουν κρυφά ΄πο τα Χανιά στρατιώτες οπλισμένοι

φεύγουν΄ πο το Ηράκλειο πολιτικά ντυμένοι

 

Γιατί δεν επιτρέπεται να πάν ε στην Ελλάδα

κι εις τα λιμάνια έβλεπε (5)η αγγλική αρμάδα (6)

 

Νύχτα βουτούν στο πέλαγος και βγαίνουν στον Περαία

κι όλη η Αθήνα  έστεκε εκείνην την ημέρα

 

Που την Αθήνα ξεκινούν κι όλους τους παρατάσσουν

γεμίζει η πόλη πληθυσμόν δεν έχουν πως περάσουν (7)

 

Scan 2

Επιστολικό δελτάριο προς τον Δεκανέα Μ.Χριστοδουλάκη, από του Κάτω Ασίτες   πριν 100 χρόνια

_________________________________________________________________

Ζήτω φωνάζει η Ελλάς γιατ΄ είδε τα παιδιά της

που βρέθηκαν εις την γραμμήν εις την δεξιά πλευρά της

 

Παραταγμένοι οι Κρητικοί εις τον Στρατώνα πήγαν

λίγες ημέρες κάμανε  και για την Άρταν φύγαν

 

Και πριν να φύγουν Σάββατον μιαν Κυριακήν ημέρα

τως έδωσ΄ο Πρωθυπουργός πολεμική σημαία

Scan 1

Εθελοντικό σώμα Κρητών, μετά την λήξη των βαλκανικών πολέμων, φωτ. από το λεύκωμα των ΝΕΩΝ, Δεκ.2012

______________________________________________________________________________

Λέγει τως μέχρι θάνατον να την ΄περασπιστούνε

για κείνη να ποθάνουνε κι έτσι να δοξαστούνε

 

Τότε  αναχωρήσανε   μπαίνουνε στο παμπόρι

εις την Λευκάδα εβγήκανε και πιάνουνε τα όρη

 

Εβγήκανε στην Βόνιτσα στην Κόπραινα εβγήκα

και περπατουν δια ξηράς στην Άρτα(ν) εβρεθήκα

 

Στην  ¨Αρτα φθάνουν οι Κρητικοί δρωμένοι κουρασμένοι

ζήτω φωνάζουν οι χωρικοί κι είναι ενθουσιασμένοι

 

Εκ΄ήτο (8) ο υποστράτηγος  κύριος Σαπουντζάκης

εις την γραμμήν μας έστεσε κι έπειτα διατάσσει

 

Δυο μέρες κει να μείνομε κι έπειτα με πορεία

από εκεί να φύγομε να πάμε στην Στρεβίνα

 

Περνολυμε από το  Γράμποβο κι από την Φιλιππιάδα

και πάμε στον Καρβασαρά στα Πέντε μας Πηγάδια

 

Κι εκεί τους συναντήσαμε πρώτη φορά τσ΄αγάδες

και μας υποδεχτήκανε  μ΄οβίδες και με μπάλες (9)

 

Οι Κρητικοί κι οιΕύζωνες  επιάσανε τ΄Ανώγεια

κι εβγάλανέ τη την Τουρκιά μαζί με τα κανόνια

Scan

 

Κρητικοί χωροφύλακες στην παραλία της Θεσσαλονίκης, φωτ.ΝΕΩΝ 2012

_________________________________________________

Εκεί το που σκοτώσανε και το Στεφανουδάκη  (*)

που τα Βορίζα ήτονε με το ξανθό μουστάκι

 

Η σφαίρα του΄ρθε στην καρδιά βγάνει αίμα που το στόμα

κι εκεί τον εσκεπάσαμε με πέτρες και με χώμα

 

Φεύγουν οι Τούρκοι σαν λαγοί δεν έχουν πως το κάμουν

και φεύγουν μιαν αργατινή (10)και στα Πεστά τους βάνουν

 

Και στένουν πάλιν την γραμμή αντίσταση και κάνουν

κι αμέσως τους ζυγώνουνε με λόγχη και τους βγάζουν

 

Σαν τα τραγιά πηδούσανε και πιάνουνε τσ΄ οι μάντρες

πόσοι δεν εσκοτώθηκαν σ΄εκεινεσα τσ΄οι πάντες(11)

 

 

Ζερβά ο κρητικός στρατός μεγάλη μάχην κάνει

κι από δεξιά οι  Εύζωνες μακράν που το Μπιζάνι

 

Οι Κρητικοί τους πολεμούν τότε στην Μανωλιάσσα

και τους νεκρούς π΄αφήσανε και τα βουνά τρομάσα

 

Κρήτη θλιμμένη σκοτεινή πως το βαστά η καρδιά σου

και της Ηπείρου τα βουνά να φάνε τα παιδιά σου

 

ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ  ΜΕ ΤΟ ΔΕΥΤΕΡΟ ΜΕΡΟΣ

 

Εικόνα3881Μιχαήλος Χριστοδουλάκης από τους Κάτω Ασίτες, εθελοντής στους  βαλκανικούς πολέμους  στα 1912-13 και αγωνιστής της Εθνικης Αντίστασης  (1941-45)

______________________________________________________________________

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:

Το ποίημα προέρχεται από το τετράδιο του Μιχαήλου  Χριστοδουλάκη, Κάτω Ασίτες  (1888-1985) που το υπογράφει την 21-8-1913  ( Εν Πιθηκούκι). Ήταν δεκανέας εθελοντής στον πόλεμο  του 1912-13.

 

1.Ανακατωσούρα , φασαρία, μπέρδεμα, σύγχυση

2.Απέμεινε

3.Οι μεγάλες πόρτες του Μεγάλου Κάστρου (Ηρακλείου) έκλειναν για να προστατεύσουν τους  Τολυρκους

4.έστελνε μήνυμα

5.”έβλεπε”=φρουρούσε, πρόσεχε

6.Στόλος

7.Πως να τραφούν, να ζήσουν

Εκεί ήτο

Σφαίρες της εποχής, βόλια

Βραδιά

Τελείως άλλη από τη γνωστή σημασία, μπάντες, μέρος

(*)Έγινε διόρθωση προφανούς λάθους

 

Scan

 

 

Εικόνα ζωγραφισμένη από τον Σπύρο Βασιλείου, από το ΛΕΥΚΩΜΑ του » ΦΩΤΑ ΚΑΙ ΣΚΙΕΣ» 1969 : τίτλος » κι εφώναξα , ω θεϊκιά κι όλο αίματα πατρίδα»( Ο Κρητικός) ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ ΣΟΛΩΜΟΣ