ΤΟ ΑΝΕΠΙΔΟΤΟ ΓΡΑΜΜΑ ΤΟΥ 1977

Το αρχείο του ΑΛΚΜΑΝΑ περιλαμβάνει πλήθος επιστολών, από τις αρχές του αιώνα μας, συνήθως με σφραγίδες ταχυδρομείου. Όμως υπάρχουν και σχέδια επιστολών και  ανεπίδοτα γράμματα,  επιλέξαμε από αυτά κάποιο που έχει αισθηματικές  αφορμές. Μας το παρέδωσε προ ετών ο φίλος  Γιώργος  Τ.(ήθελε να το ξεφορτωθεί) με την δήλωση : “δεν κατάφερα ποτέ να σπάσω τα δεσμά μου, όμως προσπάθησα, δες τι ήθελα να στείλω κάποτε σε πρόσωπο που με συγκίνησε.   Μετά από μια τυχαία συνάντηση, είχε αναθερμανθεί μια παλιά σχέση, φάνηκε να έχει πιθανότητες,  θέλησα λοιπόν να στείλω ένα γράμμα, να ανοίξω το δρόμο…  Το συνέταξα , μα δεν το έστειλα ποτέ.   Επιφυλάξεις, φοβίες, η καταραμένη αδράνεια που με χαρακτηρίζει…  Δεν αγόρασα το γραμματόσημο, το γράμμα δεν έφτασε ποτέ στον παραλήπτη του.   Η τύχη δεν βοήθησε ,   συνάντηση δεν ξανάγινε  ( το τηλέφωνο μου φαινόταν πάντα πιο δύσκολο από την επιστολή).”

 

Οι μεταμεσονύχτιες επιστολές γραφονται δίπλα στο κομοδίνο...
Οι μεταμεσονύχτιες επιστολές γραφονται δίπλα στο κομοδίνο…

ΑΘΗΝΑ Μάρτης 1977, βράδυ 12και 3΄

 

Ήθελα να σου πω δυο λόγια.

Μια μικρή κουβέντα, σε ώρα ανάπαυλας, να καρφωθεί στο κίτρινο δωμάτιο, χωρίς καμιά συστολή, δυσφορία, αμηχανία κι όλα αυτά που συνοδεύουν επαφές και συναντήσεις προγραμματισμένες.

Να κόψω τα χρόνια που πέρασαν κομματάκια χαρτοπόλεμο και να ανοίξω την παλάμη σου να τα αποθέσω, με προσοχή σαν μικρές κόκκινες ελπίδες.

Να ανοίξει η ώρα  χαρούμενη ανεμώνα, κι οι στιγμές να απαλύνουν  την σκληρή καθημερινή μας ζωή.

Χωρίς τίποτα ξένο , χωρίς  τίποτα άλλο.  Να ξεχάσουμε λίγο τις ατέλειωτες πικρές φροντίδες τα συγκινητικά πρόσωπα, τις χαρές και τις λύπες.

-Αύριο θα ναι καιρός.

Θα ανασάνουμε θα πάρουμε κουράγιο, αν “σταυρώσουμε” μιαν ανθρώπινη χειρονομία – λίγο ζεστή να φτάνει βαθιά μας, τρυφερή όσο χρειάζεται να απαλύνει σιωπηλά δάκρυα και το κλάμα που δεν θα ξεσπάσει.

2013-06-05 20.38.44

Δεν θέλω να σου πω τίποτα για μια κίνηση που δεν έγινε για ένα φιλί που δεν δόθηκε και δεν περιμένει.

Ούτε για τις  ανώφελες  νύχτες και τις συννεφιασμένες  μέρες.

Ούτε για τον έρωτα που παραφυλάει στη γωνιά του δρόμου, με το σπαθί στομωμένο και  το τόξο του χωρίς βέλη.

 

Όμως έρχεται η ώρα της μοναξιάς,  και το κτύπημα  (της)στην πόρτα είναι  ρυθμικό αλλά μονότονο. Τίποτε δεν μπορεί να σκεπάσει τον επίμονο ήχο.

Ούτε τα αγαπημένα πρόσωπα και τα χαμόγελα των παιδιών ούτε οι χλομές αναμνήσεις κι η επιτυχία που ακούγεται λαμπερή και χαρμόσυνη.

Αυτή η μοναξιά χωρίς πρόσωπο, μέγεθος, χρώμα,

με καρφωμένα τα χέρια στους γοφούς και τις αρχαίες συνταγές στην μασχάλη,  θα έρχεται πάντα την  ορισμένη ώρα.

Δεν φοβάται γιατί  παραπολύ σπάνια  φτάνει “με εξαίσιες μουσικές” η ανθρώπινη επαφή, θρυματίζοντας τις συμβάσεις , τους τύπους , την υποκρισία και την αθλιότητα.

 

 

Με ανυπόκριτη συμπάθεια και (γιατί όχι) αγάπη

 

Γιώργος Τ.

 

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:

1.)Το κείμενο της επιστολής είναι αυθεντικό, έγιναν μόνο διορθώσεις προφανών ορθογραφικών λαθών και αφαιρέθηκαν δυο σειρές που αναφέρονται σε ονόματα.

2)Αφιερώνεται στην πρώτη που το διάβασε,  τη Βιβή Παναγιωτάκη, που είναι αμφίβολο αν είχε γεννηθεί τότε (1977)

ΓΙΩΡΓΟΣ ΛΕΜΠΙΔΑΚΗΣ : Ο ΣΤΗΛΙΤΗΣ

 

xx
Από θεατρικό πρόγραμμα του Γιώργου Ανεμογιάννη, ηρακλειώτη σκηνογράφου

 

Καιρός κυλάει

στο Αιώνιον Πέλαγος

κι εγώ σιωπώ

παρατηρώ αλλά δεν δρω

 

Στην κοίτη η όρασις μου

εισχωρεί

και παραβλέπει το γοργό νερό

συμβάντων που εξατμίζονται νωρίς

πράξεων της μέρας

και δηλώσεων της στιγμής

 

Για τούτα όλα αδιαφορώ

όμως δεν δρω

ξέρω πως δεν λειαίνω το αδρό

της κοινωνίας πρόσωπο

δεν δρω με εντυπωσιακές κινήσεις

με έντονες φωνές

όπως θα περίμεναν πολλοί

με μετοχή σε συγεντρώσεις και ψηφίσματα

δρω ριζικά,  ουσιαστικά και μυστικά

σαν ΔΕΝ-ΔΡΟ  δρω

 

Κι ο άνεμοι ανελέητα το κτυπούν

πλημμύρες ατραποί και αστραπές

το ψήνει ο ήλιος

ζώα το πληγώνουν

μα εκεινο επιμένει ριζωμένο

κι ας χάνει φυλλώμα, κλαδια ας σπάζουν

ριζώνει πιο βαθειά , θες από πείσμα

θες απ΄ αγάπη στη ζωή, θε ςαπό πίση

πως θα σταθει όρθιο πως θα τ΄αντέξει

 

Όμως εμάς τους βιαστικούς διαβάτες πείθει

πως δεν δρα

Αφού σε εποχές χαλ΄ζης

κεραυνών και βροχοπτώσεων

δεν επεδίωξε ποτε να διακριθεί

με αερομαχία εντυπώσεων

 

Γι αυτό δεν δρω

γιατί σκοπεύω κάποτε  να γίνω

ΔΕΝΤΡΟ

 

 

 

ΣΗΜΕΙΩΜΑ: Γιώργος Λεμπιδάκης , γνωστός ηρακλειώτης δικηγόρος – από τα νεανικά του χρόνια  ασχολείται με την ποίηση κι έχει ιδιαίτερη επίδοση στον παραδοσιακό  και σατιρικό στίχο. Με αγάπη για το θέατρο, έγραψε επιθεωρησιακούς στίχους και την έμμετρη εισαγωγή στην ερασιτεχνική  θεατρική παράσταση την δικηγόρων του Ηρακλείου  ΦΑΥΣΤΑ  (Μπόστ), που σκηνοθέτησε ο Γιώργος Μαρκόπουλος.

 

 

 

 

 

 

 

ΗΜΕΡΟΔΕΙΚΤΗΣ : Τ΄ ΑΥΓΟΥΣΤΙΑΤΙΚΟ ΦΕΓΓΑΡΙ

ΗΜΕΡΟΔΕΙΚΤΗΣ 1.8.2012

Το φεγγάρι μεγαλώνει
σαν του θεριστή τ αλώνι
γίνεται- Αυγουστιάτικο
σαν ψωμί χωριάτικο

Κι έχει γλύκα κι είναι μέλι
από πήλινη κυψέλη
σαν κερήθρα στρογγυλή
που την λαχταρούν πολλοί

Η Σελήνη μέσα στο άρμα της(490 π.Χ.), το σέρνουν φτερωτά άλογα, ταξιδεύει πάνω απ τα κύματα /τ ολόγιομο φεγγάρι φωτίζει το κεφάλι της, δυο άστρα λαμπουν δεξια και αριστερά της

ΗΜΕΡΟΔΕΙΚΤΗΣ 16.8.2011

ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΦΕΓΓΑΡΙ

Θα’ρθω με τ΄Αυγουστιάτικο φεγγάρι
για να σ΄αφήσω ένα φιλί στο μαξιλάρι

Κι αν δεν το δεις μη λυπηθείς
μι’ ανάσα στον αγέρα
θα διαλυθεί μέσα στο φως
μόλις θα φέξει η μέρα

Θα’ρθω με τ΄Αυγουστιάτικο φεγγάρι
για να σ΄αφήσω ένα φιλί στο μαξιλάρι

Αν θα σ’ άγγίξει στ΄όνειρο
πολύ μη σε φοβήσει
αχνός είναι και θα χαθεί
με την αυγή θα σβήσει

Θα’ρθω με τ΄Αυγουστιάτικο φεγγάρι
για να σ΄αφήσω ένα φιλί στο μαξιλάρι

Κι αν πέσει απ΄το κρεβάτι σου
έτσι ήτανε να γίνει
καινούρια αγάπη την παλιά
την καταλεί τη σβήνει

Θα’ρθω με τ΄Αυγουστιάτικο τ΄ολόγιομο φεγγάρι
για να σ’άφήσω ένα φιλί γλυκό στο μαξιλάρι

ΠΡΟΣΘΗΚΗ ΑΠΟ ΣΚ. 16.8.2012

(Παραλλαγή, αφιέρωση Μ. )

Θα΄ρθω με τ΄Αυγουστιάτικο
τ΄ολόγιομο φεγγάρι
για να σ΄αφήσω ένα φιλί
στο μαξιλάρι

Κι αν δεν το νοιώσεις πριν χαθεί
μέσα στο φως της μέρας
μην πεις πως πέρασ΄ο καιρός
αχνός είναι κι αγέρας

Η αγάπη το στρογγύλεψε
κι ο έρωτας με χρώμα
το βαψε κατακκοκκινο
γα το δικό σου στόμα

ΣΚ.

ΗΜΕΡΟΔΕΙΚΤΗΣ : 1.8.2012

ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΚΡΟΚΟΣ, ΑΡΧΙΤΕΚΤΩΝ – ΖΩΓΡΑΦΟΣ , ΠEΡΑΣΑΝ 14 ΧΡΟΝΙΑ…

Η Σοφία Λ. μας θύμισε έναν φίλο των νεανικών χρόνων, ανάρτησε και ένα πορτραίτο του, τι να κάνουμε; Άνοιξε ένα παράθυρο, για να εισβάλλουν εικόνες και κραυγές -μια θάλασσα με βάρκες και πανιά, παραλίες ιδανικές με άμμο ξανθή και και κατάλευκα κρινάκια . Ο Σπύρος Ζ. θα κάνει δίκαιη παρατήρηση: “όλο μνημόσυνα και χαμένους καιρούς είσαστε!”
Τι να κάνουμε; Πέρασαν σημαντικοί άνθρωποι κάποτε από κοντά μας, γνωρίσαμε φίλους αξέχαστους και τόπους απερίγραπτους : εδώ στην μικρή ταλαιπωρημένη πατρίδα. Ο Κυριάκος ο Κρόκος ήταν ένας από τους ανθρώπους που ξεχώρισαν τότε, όταν τα θρανία ήταν πάγκοι με ξύλο και χαραγμένα ονόματα και τα φροντιστήρια σχεδίου υπήρχαν μόνο στην Αθήνα. Η επαρχιώτικη καταγωγή μας έφερε κοντά όσο και η χαμηλή οικονομική μας κατάσταση και πιο πολύ η μποέμικη διάθεση, η αγάπη στο ελεύθερο σχέδιο. Η Αθήνα έγινε τόπος ονείρου για τους νέους που τρεφόταν με ιδέες και σχέδια ,που ζούσαν στα μουσεία και τους αρχαιολογικούς χώρους και δυο ελιές και λίγη ρετσίνα ήταν αρκετά για να διασκεδάσουν τις ελεύθερες ώρες τους.

Φροντιστήριο σχεδ'ίου στην Αρχαία Αγορά /μετά από μια καταιγιστική μπόρα βρεγμένοι και χαρούμενοι(αριστερά ο Κυριάκος,στη μέση η Ίγκε,δεξιά Βασίλης

Ο Κυριάκος Κρόκος μαζί (με τον επίσης πρόωρα χαμένο αρχιτέκτονα – ζωγράφο) Ηλία Παπαγιαννόπουλο αναδείχτηκαν μέσα σε χιλιάδες παιδιά οι πιο ταλαντούχοι σχεδιαστές, οι κορυφαίοι στο ελεύθερο (ζωγραφικό δηλαδή) σχέδιο. Ήταν καλύτεροι ( με απόσταση) από όλους τους άλλους, ο σεβασμός και η αγάπη τους περιέβαλλαν. Δεν υπήρξε βεντετισμός και οίηση, αντίθετα σεμνότητα και κοινωνική ευαισθησία, που οδήγησε και τους δυο σε αριστερές (έτσι τις λέγαμε τότε)κατευθύνσεις.
Αν και φίλοι ο Κυριάκος και ο Ηλίας, δεν είχαν κοινούς αρχιτεκτονικούς δρόμους, διαφορετικής ιδιοσυγκρασίας και χαρακτήρα, τάσεων και συνηθειών, ακολούθησε ο καθένας το δικό του δρόμο. Η Ζωγραφική παρέμεινε μεγάλη αγάπη τους, αν και η αρχιτεκτονική (πολύ απαιτητική πάντα) κατέτρωγε τον χρόνο τους.
Ο Κυριάκος Κρόκος , ίσως πέρασε πιο μπροστά στην αρχιτεκτονική πορεία, πιο συστηματικός και επίμων αλλά και πιο συγκεντρωμένος και απόλυτος στα σχεδιαστικά του οράματα, αναγνωρίσθηκε καθολικά , βρήκε μια σημαντική θέση στην αρχιτεκτονική ιστορία της χώρας.

Βιβλίο με ζωγραφικές εικόνες του Φασιανού και του Κρόκου - θυμόμαστε τον πρώτο όταν σχεδίαζε φιγούρες στο Μπαρ ΤΙΠΟΥΚΕΙΤΟΣ

Το αριστούργημα του, το Μουσείο Θεσσαλονίκης, είναι το πιο χαρακτηριστικό δείγμα της δουλειάς του, απέφυγε τους σκληρούς δογματισμούς του μοντερνισμού και αλλά και μεγάλες προσκολλήσεις της παράδοσης- έμεινε ελεύθερος σε επιλογές υλικών και χαράξεων, για να συνθέσει όγκους και να συνδυάσει υλικά και να διαμορφώσει ελεύθερους χώρους, δημιουργώντας ένα πλήρες (άρτιο λειτουργικά και μορφολογικά)αρχιτεκτονικό έργο.

Μετά τα χρόνια της προετοιμασίας για την Αρχιτεκτονική Σχολή, δεν βρεθήκαμε στην ίδια χρονιά κι οι δρόμοι άλλαξαν. Καμιά επαφή τίποτα κοινό δεν ξανάτυχε. Όμως τον παρακολουθούσα και χαιρόμουν με την πρόοδό του – ίσως και να τον ζήλευα λίγο – μα ήταν τόσο αξιαγάπητος όμορφος και ταλαντούχος που τίποτα δεν μπορούσε να μειώσει την απόλυτη συμπάθεια μου.

Μουσείο Θεσσαλονίκης γενική άποψη-φωτογραφία διαδικτύου

Συναντηθήκαμε κάποια φορά, μα είχαν περάσει τόσα χρόνια που δεν τον γνώρισα σχεδόν. Ο μελαχροινός πανέμορφος νέος ήταν ένας ώριμος αρχιτέκτων που είχε φτάσει τους στόχους του μα όχι ικανοποιημένος αλλά και με τις αμφιβολίες του καλλιτέχνη , που βασανίζεται ακόμα από αισθητικές και άλλες ανησυχίες. Τον παρατήρησα φευγαλέα, ήταν πια ένας άλλος, το πρόσωπο του έλαμπε, όχι από νιάτα και ωραιότητα, από σοβαρότητα γλυκύτητα και σοφία – μακριά στις σκέψεις και τους συλλογισμούς του.

Φοιτητές στην Σχολή των Αρχιτεκτόνων του ΕΜΠ, τρίτος από αριστερά ο Κυριάκος Κρόκος

Αυτοί που πέρασαν από τη ζωή μας, δεν χάνονται θα ήθελα να πω στους νέους φίλους και στο Σπ. έχουμε στον κήπο με τις τουλίπες τα ρόδα και τις ανεμώνες, τις συστάδες των δέντρων και τα ξέφωτα καθέναν που γνωρίσαμε κι αγαπήσαμε, μέχρι το τέλος.
Οι αλλαγές είναι μεγάλες κι ο καιρός ασυγκράτητος, η εικόνα του κυριάκου Κρόκου δεν σβήνει, η σκέψη σ αυτόν ανοίγει μια χαραμάδα φωτεινή, στο σκότος αυτής της εποχής.

Σχέδιο τυ Κ.Κ. από την πολύ σημαντική συνέντευξη του, στον Α.Γιακουμάτο -1998. 14.12./Δελτίο ΤΕΕ

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ:
Για περισσότερες πληροφορίες ανοίξετε αυτό : http://vimeo.com/39617669
ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΚΡΟΚΟΣ, αρχιτέκτων και ζωγράφος. Από τον Γιάννη Τριτσιμπίδα.
by Yannis Tritsibidas 2 months 1 week ago / Creative Commons License: by nc nd
ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΚΡΟΚΟΣ, αρχιτέκτων και ζωγράφος.
Μιά σύνθεση των διαθέσιμων εικόνων και ήχων που αφορούν στη ζωή και τα έργα του αρχιτέκτονα και ζωγράφου Κυριάκου Κρόκου (…)
από τον Γιάννη Τριτσιμπίδα, 2012, 18’
με τη βοήθεια της Λέτης Αρβανίτη Κρόκου

Ακουαρέλα του Κυριάκου Κρόκου, διαδίκτυο

——
Διαβάστε επίσης κείμενο του Γιώργου Μακρή, 13.6.2008: έτσι αρχίζει …”ο ωραίος στη μορφή και στο παράστημα Κυριάκος Κρόκος, καλλιτεχνικό μυαλό ανώτερης τάξης, ευαίσθητος ζωγράφος και προικισμένος αρχιτέκτονας, ήταν ίσως ο καλύτερος της γενιάς μας, με έργο που τον ανέδειξε έναν από τους σημαντικότερους εκπροσώπους της νεότερης αρχιτεκτονικής αυτού του τόπου…”

Β.Ζ. 14.6.2012

ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗ:
Συζήτηση σστις 15.6.2012 με θέμα “Για την αρχιτεκτονική και τη ζωγραφική του Κυριάκου” προγραμμάτισε του Μουσείο Μπενάκη (Πειραιώς 138 και Ανδρονίκου) πρόλογος , Λέτη Αρβανίτη Κρόκου, ομιλητές : Α.Λεβίδης, Θ.Μουτσόπουλος, Α.Κούρκουλας

ΣΤΙΧΟΙ: ΜΑΧΑΙΡΙ ΣΤΟ ΧΕΡΙ

ΝΤΑΛΙ: Ελαιογραφία σε ξύλο, 1936, Μουσείο Ρότερνταμ

ΜΑΧΑΙΡΙ ΣΤΟ ΧΕΡΙ

Σε βρήκα γιατί
περνούσες στο δρόμο
και γύρισες μια στιγμή
ένα βλέμμα μόνο- μια αδιόρατη κίνηση
πως να το φανταστώ
δεμένος βέθηκα στον τροχό
κι εσύ καμιά συγκίνηση

Κι ήρθανε νύχτες τρομερές και φόβοι
μα σένα τι σε νοιάζει τι σε κόβει!

Μ΄άρεσες πολύ
και μούδινες ελπίδες
το ψέμα σου γι αληθινό
νόμιζα κι όνειρα κένταγα καιρό
πως να σε καταλάβω
που ήμουν άπειρος κι εσύ
είχες μαχαίρι κοφτερό

Κι ήρθανε σκέψεις φοβερές και φόβοι
μα σένα τι σε νοιάζει τι σε κόβει!

Κι όταν θέλησες
είπες μ ΄αγάπησες κι εσύ
πνιγμένος μου΄δωσες ανάσα
κι ευλόγησα την ώρα τη στιγμή
όμως δεν κράτησε πολύ
ένα καπρίτσιο σου μικρό
ήσουν αρπακτικό πουλί

Κι ήρθανε νύχτες τρομερές και φόβοι
μα σένα τι σε νοιάζει τι σε κόβει!

ΜΙΚΡΟ ΣΙΝΙΑΛΟ: ΤΑΞΙΔΙ ΝΟΣΤΑΛΓΙΚΟ

ΤΑΞΙΔΙ ΝΟΣΤΑΛΓΙΚΟ

Αφιερωμένο στον Dante/537

Ταξιδεύω με τις λέξεις στ’ όνειρό σου

το σκαρί στο χέρι δουλεμένο

των ερώτων το νησί σαν κουρσεμένο

θησαυρό να κρύψω στο γιαλό σου

Κάθε βράδυ μαγικά σου φανερώνω

στα μεγάλα μάτια πεφταστέρια

δένουν κόμπους ναυτικούς τα δυο μου χέρια

όταν στο κορμί μου σ’ αμπαρώνω

Το πιο μεγάλο καράβι, κτίζεται στον Τάμεση του Λονδίνου (Απρίλιος 2012)

ΝΙΚΗΦΟΡΟΣ ΣΤΑΜΑΤΑΚΗΣ: ΕΝΘYΜΗΣΗ ΤΟΥ ΜΑΝΟΛΗ ΡΑΣΟYΛΗ


Τον είχα δει ξαφνικά την Πέμπτη, τον περασμένο μήνα, στις 17 Φεβρουαρίου τοθ 2011, στο Μοναστηράκι, δύο ή τρεις βδομάδες πριν από το ραντεβού του με τον βαρκάρη. Περίμενε το πράσινο στη διασταύρωση Ερμού και Αθηνάς, γύρω στη μία το μεσημέρι. Έβγαλα το κεφάλι μου από το παράθυρο του ταξί, του φώναξα με όλη μου τη δύναμη: ΜΑΝΟΛΗ, ΜΑΝΟΛΗ. Γύρισε προς το μέρος μου, σήκωσα ψηλά το χέρι μου για να με δει, του ξαναφώναξα: ΜΑΝΟΛΗ, ΜΑΝΟΛΗ. Είπα στον ταξιτζή να σταματήσει, μέχρι να βρει, όμως, κάποια άκρη, η απόσταση μεγάλωσε, τα είκοσι-τριάντα μέτρα, έγιναν ογδόντα, εκατό. Γύρισα πίσω, εκεί που τον είχα δει μερικά λεπτά πριν, να ξεχωρίζεις με το μαύρο καπέλο του ραβίνου. Είχε πολύ κόσμο την ώρα εκείνη το Μοναστήρι. Σε αναζήτησα σε όλη την πλατεία, κοίταξα προς τα κάτω στην οδό Ερμού. Είχε γίνει άφαντος. Ήθελα να μιλήσουμε για λίγο. Όπως πάντα, κάτι θα βρίσκαμε να πούμε… Ίσως, τούτη τη φορά, να του έλεγα πως κι εγώ τα αγάπησα τα τραγούδια του. Ύστερα έμαθα ότι έφυγε, έτσι όπως ήλθες, μόνος.

Εργο του Ρουσσέτου Παναγιωτάκη, στενού φιλου του Μανόλη Ρασούλη

Έφυγε ως άτακτος, άτακτος όντας μια ζωή. Εικόνες μου έρχονται στο μυαλό, καταιγιστικά. Εξήντα χρόνια πίσω, στο 8ο Δημοτικό Σχολείο, εκεί στα Δερμιτζίδικα, μαζί για πρώτη φορά, συμμαθητές στην πρώτη κι ύστερα σ’ όλες τις τάξεις του Δημοτικού. Άτακτοι μαθητές, ακόμη και όταν οι συμπαθέστατοι δάσκαλοί μας –μου έρχονται αίφνης στο μυαλό η γεμάτη καλοσύνη δεσποινίς Ρεβυθάκη, η δασκάλα μας της τετάρτης και ο υπομονετικός κύριος Κυριακάκης, της έκτης– προσπαθούσαν να μας ημερέψουν. Όχι, αυτά που ήθελαν να μας βάλουν στο κεφάλι δεν ήταν αυτά που εμείς θέλαμε να μάθουμε. Δεν εξηγούσαν τίποτα απ’ όσα βλέπαμε, δεν απαντούσαν σε κανένα από τα ερωτήματά μας.

Μείναμε άτακτοι. Το ξέραμε από τότε. Μήπως δεν ήταν αυτός που το 1957, στη μικρή μας παρέα των άτακτων της έκτης, τη μέρα εκείνη που ο δάσκαλος μάς είπε πως μάθημα δεν θα γινόταν, έπρεπε να γυρίσουμε γρήγορα στα σπίτια μας, κόσμος θα έβγαινε στους δρόμους, μπορεί να χυνόταν αίμα. Οι Άγγλοι είχαν κρεμάσει στην Κύπρο τον Παληκαρίδη, μαθητή γυμνασίου. Κι εμείς, μαθητές Δημοτικού, διαλέξαμε να γίνουμε ένα με το πλήθος, το εξαγριωμένο πλήθος… Και να δούμε, με άγρια χαρά, το βρετανικό προξενείο να καίγεται…

ΟΦΗ πρώτα μεταπολεμικά χρόνια, διακρίνονται ο Βάβουλας κι ο Καρασάβας

Πόσες φορές, αλήθεια, δεν βρεθήκαμε στα Καμίνια, στο γήπεδο του ΟΦΗ: «Θα με βάλεις κι εμένα μέσα θείο;». Και, συχνά, κάποιος φίλαθλος θα βρισκόταν να μας πάρει από το χέρι σαν να ήμασταν παιδί του ή ανίψι του – αλλιώς θα σκαρφαλώναμε τον τοίχο από το αρμένικο νεκροταφείο για να δούμε τον Βάβουλα, τον Καρασάβα, τον Στρατάκη, τον Παπουτσάκη, τον Ηλιού, τον Καψάλη, τον Μακατούνη… Η οικογένεια του ΟΦΗ δεν σε ξέχασε: τούτη την Κυριακή, πριν τον αγώνα, οι ομιλίτες θα τηρήσουν ενός λεπτού σιγή στη μνήμη σου…

Ο Ρασούλης μεταξύ Ρουσσέτου και Ξανθόπουλου, Χριστούγεννα του 2009(;)

Μου έρχονται στο μυαλό εικόνες από τα χρόνια που πέρασαν, αλλά δεν χάθηκαν… Εκεί στο «Διόνυσο»(3), Δεκέμβρης του ’67, χούντα, χειμώνας, με τον «χωριάτη» να μας βάζει κονιάκ, εγώ να λέω πως είμαστε πια σε πόλεμο, κι εσύ να επιμένεις πως δεν υπάρχει μόνον ένας δρόμος, να λες πως η σόμπα-κουκουνάρι που μας ζέσταινε ήταν το φεγγάρι που είχε έρθει να μας κάνει παρέα …

Ήθελε να φύγει. Έξω πίστευε πως θα ήταν πιο χρήσιμος. Λίγο μετά τον έβλεπα ξανά στο σπίτι του Νίκου και της Ρέας(1), στο Παγκράτι. Έφευγε για την Αγγλία, όπου οι Μοίρες τού είχαν κλείσει ραντεβού με τον Τρότσκι, τη Λούξεμπουργκ, την Βανέσα Ρεντγκρέιβ… Κι εκεί, πάλι κοινοί μας φίλοι σε περίμεναν: ο Μπάμπης, ο Μανόλης, λαμπράκηδες που είχαν σκορπίσει στα πέρατα της Ευρώπης…

Ύστερα πίσω ξανά στην Ελλάδα, αναζητώντας απαντήσεις μέσα από δρόμους που έτεμναν κάθετα υπαρκτούς και ανύπαρκτους κόσμους, στο σπίτι του Κωστή(2), στη Δαφνομήλη, κι ύστερα στο Ηράκλειο, στα Λιοντάρια, συζητήσεις απίστευτες, όλα στο τραπέζι, επανάσταση, έρωτας, ισότητα, κοινοκτημοσύνη, ανατολικές θρησκείες, μεταφυσική, δάσκαλοι έκτου και εβδόμου βαθμού, που μπορούν να φεύγουν από το σώμα τους, να πηγαίνουν όπου θέλουν, κι ύστερα να γυρνούν πάλι πίσω, όποτε θέλουν… Και με διαβεβαίωνε πως δεν υπήρχε κίνδυνος, παρά την τόση πολυκοσμία, να μπει κανείς, επιστρέφοντας, σε άλλο σώμα…

Μακάρι να είχε δίκιο . Και τώρα να μετεωρίζεται πάνω από το Θιβέτ, και να σχίζει σαν αητός τους ουρανούς της Ινδίας, κι ύστερα να πετάει πάνω από τη γη των Ιουδαίων. Και να δίνει στο τέλος μια βουτιές πίσω στους αιώνες για να βρίσκεται ανάμεσα στα αδέλφια του τους Μινωίτες…

Μα κι αν ακόμη έκανε λάθος, πάλι δεν πειράζει. Ξέρω πολλούς ζωντανούς που είναι πιο πεθαμένοι κι από τους πεθαμένους. Ξέρω και πεθαμένους που είναι πιο ζωντανοί κι από τους ζωντανούς.

(1) σπίτι Νικου Γιανναδάκη- Ρέας Γαλανάκη (παντρεμένοι τότε)
(2) Μάλλον Κώστας Καρυωτάκης
(3) περίφημο μπάρ (κλαμπ τότε)με τον Γάλλο Ζακ και το Μάριο (Ιωαννίδη) στη θέση περίπου του σημερινού ΤΑΚΕ FIVE
ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Οι εικόνες είναι από το αρχείο του Ρουσέτου Παναγιωτάκη, τον ευχαριστουμε.

ΓEΩΡΓΙΟΣ ΒΑΡΔΙΑΜΠΑΣΗΣ: Ο ΚΑΠΕΤΑΝ ΑΝΑΠΟΔΟΣ

Γιώργος Βαρδιάμασης, πριν λίγα χρόνια, από τις επιχειρήσεις στα βιβλία

Ο Γιώργος Βαρδιάμπασης είναι παλιός φίλος (απο τα μαθητικά χρόνια) αλλά έγινε γείτονας τελευταία. Βρεθήκαμε στην ίδια γειτονιά (κι ακομα πιο κοντά)στην ίδια πολυκατοικία και ω του θαύματος, σε επάλληλα διαμερίσματα. Η παλιές σχέσεις όχι μόνο επανήλθαν αλλά και έγιναν τακτικότερες και στενότερες. Δεν έργησα να καταλάβω ότι τα ενδιαφέροντα του Γ.Β. ξεπερνούσαν τις γνωστές μου επαγγελματικές του απασχολήσεις.(εμπόριο και επιχειρήσεις). Ηταν φανατικός βιβλιόφιλος (βιβλιοφάγος) και κάποια στιγμή αποφάσισε νε περάσει(στην άλλη πλευρά) από την ανάγνωση στη γραφή. Έτσι όχι μόνο έγραψε αλλά και εξέδωσε δύο βιβλία, ένα λαογραφικό και μια νουβέλα.

Εξώφυλλο του βιβλίου-Ηράκλειο 2004

Το πρώτο είναι το ” ΕΚΑΤΟ ΧΡΟΝΙΑ ΣΤΟΥΣ ΠΡΟΠΟΔΕΣ ΤΟΥ ΨΗΛΟΡΕΙΤΗ” μια συλλογή διηγήσεων, λαογραφιού ενδιαφέροντος, με μεγάλο πλούτο λέξεων της λεγόμενης “κρητικής διαλέκτου” και σχετικό γλωσσάριο, χρήσιμο στους μελετητές της παράδοσης και του λαϊκου πολιτισμού.

Το δεύτερο ειναι, ” Ο Καπετάν Ανάποδος, ο Φράγκος-Κρήτη 1650-1720 “μια εκτεταμένη διήγηση, γεμάτη γλυκιά νοσταλγία και φλογερό πατριωτισμό και ακλόνητη πίστη.
Και τα δυο βιβλία του, έχουν αναμφισβήτητο ενδιαφέρον και δείχνουν την ευρυμάθεια αλλά και την ευαισθησία του συγγραφέα και την αγάπη του για το νησί μας.
Αντιγράφουμε από τα προλεγόμενα, για να φανεί ο τρόπος της γραφής και η ικανότητα του Γ.Βαρδιάμπαση.

Ο Αχμέτ πασάς Κιοπρουλής, μέγας βεζίρης της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, πορθητής του Μεγάλου Κάστρου (τότε Candia)

ΜΕΓΑΛΟ ΚΑΣΤΡΟ

Στο κέντρο του τρανού νησιού βρίσκεται το παλιό λιμάνι, το φημισμένο Ηράκλειο.
Κι ήρθανε μάνι-μάνι, κουρσάροι Αγαρινοί και καταστέψαν του το νάμι (1)
κι ύστερα Ενετοί αιώνες τέσσερις βαλθήκαν τα κάλλη(ν) του να τρυγήσουν
μέχρι που Τούρκοι βάρβαροι ήρθαν να τ΄ αφανίσουν

Απόγονοι του Κρήτα(3), άνδρες γυναίκες και παιδιά, χαϊνηδες γενήκαν.
Δώσαν ζωές.Χρόνια πολλά περάσαν, δεν ελυγίσανε ποτές.
Κι οι βάρβαροι καταχτητές, με την ουρά στ΄ασκέλια, το Κάστρο μας αφήσαν.

Το πρώτο βιβλίο " ΕΚΑΤΟ ΧΡΟΝΙΑ ΣΤΟΥΣ ΠΡΟΠΟΔΕΣ ΤΟΥ ΨΗΛΟΡΕΙΤΗ" Ηράκλειο2001

ΚΑΙ Τ΄ΌΝΟΜΑ ΤΖΗΣ, ΚΡΗΤΗ

Καταμεσίς στο πέλαγος Αιγαίο.Στο σταυροδρόμι Ανατολής και Δύσης κάθεται η προικισμένη κοπελιά που ο Θεός εσάμωσε το τόπο τζης, παράδεισο ν΄αφήσει.(2)
Πανέμορφη και ξακουστή η κοπελιά κι η προίκα τζης μεγάλη.
Μνηστήρες πολλοί βαλθήκανε, ποιος θα την πρωτοπάρει.

Αγαρινοί, Ενετοί, Τούρκοι τα ξίφη τους χτυπούσαν. Και ΄πόμεινεν η κοπελιά αιώνες δέκα σκλάβα.
Δεν εμαράζωσε, ουτ΄έχασε τα κάλλη. Κι ήρθανε οι μέρες τση χαράς, ελευθερώθηκεν και πάλι.
Άντρες απόγονοι του Ηρακλη έδωσαν ην ζωή τους και τσοι μνηστήρες διώξανε από το ξακουστό νησί τους.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
(1) Νάμι=όνομα
(2) Εσάμωσε= εσημάδεψε
(3) Ο Κρης στην ελληνική μυθολογία ήταν γιος του Δία, και της Ιδαίας, πατέρας του Τάλω, Βασιλιάς των Ετεοκρητών κλπ