ΜΑΝΟΛΗΣ ΣΤΡΑΤΑΚΗΣ, ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΣΤΗΝ (ΞΥΛΟ)ΓΛΥΠΤΙΚH

Έγιναν στις 3-1-2012 τα εγκαίνια της έκθεσης ξυλογλυπτικής του κ. Μανόλη Στρατάκη, στη Βασιλική του Αγίου Μάρκου. Παρουσιάζει μια μεγάλη συλλογή αντικειμένων από ξύλο που προέρχεται από τα βουνά και την ύπαιθρο της Κρήτης. Το υλικό που επιλέχθηκε από κορμούς δέντρων, ή ρίζες (ή – σπανίως- σανίδες που εκβράζει η θάλασσα) διατηρεί στις πιο πολλές περιπτώσεις τη μορφή του, το χρώμα και την υφή του, για να υποστεί μια επεξεργασία γλυπτική, που θα αποδώσει μορφές ανθρώπων ή καταστάσεις ή αισθήματα .

Όταν χρησιμοποιεί την αυθεντική μορφή με λιγες επεμβ
άσεις τα αποτελέσματα είναι πάρα πολύ ενδιαφέροντα

Η πρώτη εντύπωση είναι ότι πρόκειται για έναν λαϊκό καλλιτέχνη σαν τον Α. Σκουλά, η τη Μ. Φιοράκη, μα πιο προσεκτική εξέταση μας απομακρύνει αρκετά από τέτοιες σκέψεις. Ο Μ. Στρατάκης, δεν είναι άνθρωπος του χωριού όπως ο αξέχαστος Ανωγιανός καλλιτέχνης, ούτε κλεισμένος στα στενά της παλιάς πόλης του Ηρακλείου όπως η Μαρία Φιοράκη.

Ο καταπιεσμένος ερωτισμός της εφηβείας, μπορεί να κραυγάζει-χωρίς φόβο

Είναι επιστήμων με περγαμηνές, καθηγητής της βιολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης ευρωπαϊκών προδιαγραφών και άφησε τα ακαδημαϊκά έδρανα (όταν έφτασε το πλήρωμα του χρόνου) για συνεχίσει απερίσπαστος τις ατέλειωτες περιηγήσεις στην Κρήτης. Όχι δευτερεύον στοιχείο των διαδρομών του ήταν η εξέταση και επιλογή των υλικών της ξυλογλυπτικής του, ο εντοπισμός δεν ήταν, δεν είχε σχέση με επιστημονικές έρευνες και κατατάξεις αλλά μόνο με μορφολογικές και καλλιτεχνικές επιδιώξεις.
Λίγο ενδιέφεραν τα λατινικά ονόματα των δέντρων, είχαν σημασία οι καθιερωμένες ονομασίες: “αγκρίνακας”, “αμπελιτσά”, “ασφένταμος” κλπ που ξυπνούσαν τις παιδικές μνήμες , όταν σκάλιζε με το σουγιαδάκι κάθε τι προσφερόμενο κι ο αυστηρός πατέρας του φώναζε (άνοιξε το βιβλίο ! μάθε γράμματα) κι η οργιαστική φύση του ξυπνούσε ανησυχίες και συγκινήσεις .

Σε μερικά έργα , η φαντασία του πετάει, τίποτα δεν τον κρατά στη γη

Περνώντας από τα έργα και εξετάζοντας τις μορφές και τις εξηγήσεις (τίτλους) μπορούσα να ακολουθήσω τον καθηγητή της βιολογίας, στις άπειρες διαδρομές του, στο ενδιαφέρον πολυποίκιλο τοπίο του νησιού μας, να αντιληφθώ τις σκέψεις και τους στοχασμούς του, που δεν είχαν πια σχέση με την επιστήμη μα με την καλλιτεχνική δημιουργία.

Ο ρεαλισμός υποχωρεί σε συμβολισμούς σκοτεινούς

Απέφυγε τις εικαστικές σπουδές (αν και είχε την δυνατότητα) δεν θέλησε να “ μάθει” (να εκπαιδευθεί)τους κώδικες των πλαστικών τεχνών και ειδικά της γλυπτικής. Προτίμησε να ακολουθήσει το ένστικτό του, να ξεφύγει από την δέσμευση των “προθέσεων” να επιστρέψει στα παιγνίδια της παιδικής ηλικίας.

Εγκαταλείποντας την επιστήμη και τις αναλύσεις και τις αποδείξεις -τη μέγκενη της λογικής – βρέθηκε στο χώρο της τέχνης κι ένοιωσε βολικά και οικεία αναζητώντας με τα πιο ταπεινά απτά υλικά, την έκφραση τω πιο προσωπικών αισθημάτων και των μύχιων σκέψεών του.

Οι συνδιασμοί κάποτε μπερδεύουν και πρέπει να ψάξουμε εξηγήσεις

Ο έκδηλος πριμιτιβισμός είναι επακόλουθο της επεξεργασίας του ξύλου με αυθόρμητο και καθόλου σχεδιασμένο τρόπο αλλά και βαθύτερων αιτίων που συνδέονται με τις ψυχικές τάσεις και τις αρχαίγονες τελετουργίες, αλλά η λαϊκότητα παραπλανά, ο ξυλογλύπτης είναι άνθρωπος του κόσμου και των γραμμάτων καθόλου κοινός.

Πρέπει να επισημάνουμε ότι χρησιμοποιεί το ξύλο αξιοποιώντας την ποιότητα του, το είδος του δέντρου, την μορφή του, τη δομή του υλικού την υφή αλλά και τα ιδιαίτερα τυχόν χαρακτηριστικά του(νερά ρόζους κλπ).

Δεν μπορούμε να επιχειρήσουμε μια πληρέστερη αισθητική αξιολόγηση των έργων του εκλεκτού βιολόγου, δεν έχει και σημασία να προσθέσουμε επαίνους και δάφνες για τις εργασίες του, έχει αρκετές ακαδημαϊκές, για να αναπαύεται.
Θα συνιστούσαμε στους συμπολίτες μας να προλάβουν να επισκεφθούν την έκθεσή του Μανόλη Στρατάκη, είναι μια περιήγηση σε σκέψεις και αισθήματα αλλά και πιο πολύ είναι ένας ύμνος στην κρητική φύση, ενός αμετανόητου φυσιολάτρη.

2 σκέψεις σχετικά με το “  ΜΑΝΟΛΗΣ ΣΤΡΑΤΑΚΗΣ, ΑΠΟ ΤΗ ΒΙΟΛΟΓΙΑ ΣΤΗΝ (ΞΥΛΟ)ΓΛΥΠΤΙΚH”

  1. Στις δημιουργίες του Μανώλη Στρατάκη συνυφαίνονται αρμονία ύλης και τέχνης, ευαισθησία και δημιουργική σκέψη, φαντασία, πρωτοτυπία, αλλά και στοιχεία κρητικού λαϊκού πολιτισμού. Οι εντυπωσιακές καλοσμιλεμένες φόρμες του, με απέριττο, λιτό ύφος, με λεπτότητα και περιεκτικότητα ουσίας και ποιητικότητας- κάτι αντίστοιχο με τα χαϊκού του ποιητικού λόγου- αποδίδουν απόλυτα τις ιδέες και το καταστάλαγμα διαχρονικών αξιών και εμπειριών. Συνάμα παραπέμπουν σε πανάρχαιους συμβολισμούς, όπως το Ιερό Δέντρο των Μινωϊτών. Κυριαρχεί στο έργο του η ζεστασιά και το άρωμα του ξύλου, που σαν ζωντανεμένο, νιώθεις να σε μαγεύει, αφουγκράζεσαι τις υπαρξιακές ανθρώπινες γήινες ρίζες, και βιώνεις μια τρυφερή αίσθηση γαλήνης. Αναθιβάλλεις προσωπικούς δεσμούς με την κρητική ύπαιθρο και τον στοχαστικό πολιτισμό της Κρήτης. Συναρτώνται στον καλλιτέχνη ταλέντο και έμπνευση, με τόσο δυνατό βαθμό δεξιότητας, που διασφαλίζεται αισθητική, ποιότητα και απαράμιλλο, βαθιά, αξιόλογο αποτέλεσμα. Τον ευχαριστούμε για την ομορφιά.Αταλάντη Μιχελογιαννάκη-Καραβελάκη

  2. Ζυρίχη, 1/1/2012
    Αγαπητέ μανώλη,
    Θερμότατα συγχαρτήρια για την έκθεσή Ξυλογλυπτικής! Δεν είσαι “μόνο”διαβάτης των βουνών της Κρητης . Συνυφαίνεις έμπρακτα την Επιστήμη με την Τεχνη. Κρίμα που η Εlsbeth κι εεγώ δεν είμαστε στην Κρήυη να χαρούμε από κοντά τα έργα σου. Και πάλι ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ !

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *