ΘΕΜΟΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣ, ΚΑΙ ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΗΣ ΕΝΤΥΠΗΣ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΑΣ


Ο αποθανών δεδικαίωται ...παλιά καθόλου ασήμαντη ρήση.
Κι αν όχι,κι αν δεν, τι γίνεται;
Ο Τσιπρας, ας τον πούμε έτσι αφού θέλει να΄ναι πρωθυπουργός, (το Αλέξης δεν του κόλλησε τελικά):ίσως ένοιωςε την ανάγκη να τον αποχαιρετήσει , μη λέγοντας ...τίποτα: όταν φεύγει κάποιος ταιριάζει η σιωπή( δήλωσε , πάνω κάτω  αυτό).
Είναι γνωστή α απέχθεια του πολιτικού αρχηγού για τον αθυρόστομο, χωρίς όρια επικριτή του, γιατί θάπρεπε όμως να μιλήσει;
Ίσως θυμήθηκε το κνητικο παρελθόν, ίσως να εννοιωσε κάποια τύψη, για την σκληρή αντιμετώπιση του δημοσιογράφου-ταραξία, από τους πολιτικούς φίλους του.

Ίσως επειδή βεβαιωθηκε ότι στ αλήθεια ήταν πολυ άρρωστος, κι όχι σε ταξιδάκι αναψυχής όπως τον διαβεβαίωναν κάποιοι κομματικόικλαοθελητές, έπρεπε να  πει κάτι, να φανεί πως δεν έχει καμιά σχέση με αυτούς τους ανελέητους που τον κυνηγούσαν.

Ωστόσο ο Θ.Α. ήταν ένα "επιφανέστατο" πρόσωπο, που συμπλήρωσε την νεότερη τετράδα της πιο άγριας, χωρίς όρους και όρια, μαχητικής δημοσιογραφίας.
Με τον Μάκη, δημιούργησαν ένα θανατηφόρο δίδυμο, που δύσκολα γλύτωνε ο οποιοσδήποτε από τα νύχια του.
Τσακάλι ο ένας, 'Iαινα ο άλλος…

Ευτυχώς χώρισαν γρήγορα, αλλιώς θα τραυμάτιζαν καίρια ,την πολιτική και κοινωνική ζωή της χώρας.

Οι άλλοι δυο , ο Κακαουνάκης κι ο Τράγκας, λίγο αρχαιότεροι, ευτυχώς ήταν αντίθετων κομμάτων και επιδειώξεων, δεν ενώθηκαν ποτέ και η άμεση σχέση τους με την πολιτική, μείωνε το εύρος και την οξύτητα  των επιθέσεων τους, το ήθος τους είχε κάποιες νόρμες, όσο γίνεται βέβαια , στην πολύ κίτρινη δημοσιογραφία.

Δάσκαλος και των τεσσάρων,( και του εντίμου διάσημου Χατζηνικολάου) ο πολύς Κουρής, ο Μάκης, αυτός που δίδαξε τον< Αυριανισμό>, στους νεοέλληνες και δεν περιορίστηκε το φαινόμενο στον τύπο, μα βρώμησε πολλούς κι όλη την επικράτεια.

Ο αποχαιρετισμός αυτών που εγκαταλείπουν τον μάταιο αυτόν κόσμο, έχει νόημα μόνο ως απότιση τιμής, σ όσους πρόσφεραν στην πατρίδα και τον τόπο, σ όσους αναδείχθηκαν στις επιστήμες και τις τέχνες, δηλαδή στους ήρωες ( της ειρήνης και του πολέμου)και τους διακεκριμένους πολίτες.

Ο Θ.Α. Έφυγε μετά από την αφάνταστη ταλαιπωρία μιας απαίσιας νόσου, αφού  έζήσε πολύ έντονο και περιπετειώδη βίο- μαζί του σβήνει  η έντυπη δημόσιογρφία, αυτό ίσως δεν στερείται σημασίας.
Οι καθημερινές εφημερίδες μόνο ως τίτλοι πια κυκλοφορούν…”Το συγκρότημα”, υπάρχει τυπικά, ελάχιστη κυκλοφορία και μηδενική δημοαιογραφια, η “Καθημερινή” μετράει μέρες ( ο ιδιοκτήτης πόσο άραγε την αντέξει;) ας μην αναφέρουμε τους λοιπούς…

Ευτυχως το τέλος χρόνου, το πέρασμα από την τυπογραφία, στην ψηφιακή εποχή, σημαίνει και την εξαφάνιση(βιολογική ή όχι) των άγριων θηρίων της, μα δυστυχώς, η νέα υπό διαμόρφωση κατάσταση, έχει τα μικρά αλλά πολύ επικίνδυνα ζώα της : τα πιράνχας του Διαδικτύου , ελπίζουμε να βρεθούν τρόποι αντιμετώπισης, πριν καταφάνε τους πάντες…

Μα δεν μπορούμε να μην θυμηθούμε τον ποιητή της Θεσσαλλονίκης τον Μανόλη τον Αναγνωστάκη, αντιγράφουμε, το "Επιτύμβιον" (έτσι ονομάζει το ποίημα)
"Πέθανες - κι έγινες και συ : ο καλός.
Ο λαμπρός άνθρωπος, ο οικογενειάρχης, ο πατριώτης.
Τριάντα έξιστεφάνια σε συνοδεψανε, τρεις λόγοι αντιπροέδρων,
Εφτά ψηφίσματα για τις υπέροχες υπηρεσίες που
προσέφερες
Α, ρε Λαυρέντη, εγώ μόνο το΄ξερα τι κάθαρμα ήσουν
Τι κα΄λπικος παράς μια ολόκληρη ζωή μέσα στο ψέμα.
Κοιμου εν ειρήνη.Ως ήσουν πάντα στη ζωή : καλός,' ο λαμπρός άνθρωπος, ο οιογενειάρχης ο πατριώτης.

Δε θα'σαι ο πρώτος ουτε δα κι ο τελευταίος.

Οι τεχνικές δυσκολίες, αφαιρεσαν τις εικονες στο κειμενο sorry !

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΙ

ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΜΗΛΟΠΟΤΑΜΙΤΑΚΗ : Ο ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΗΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΟΣ ΓΙΩΡΓΟΣ ΞΥΛΟΥΡΗΣ

ΓΙΩΡΓΟΣ ΞΥΛΟΥΡΗΣ – Ο  ΦΩΤΟΓΡΑΦΟΣ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΜΑΣ

Γιώργος Ξυλούρης, συνήθης ανακοίνωση... Γιώργος Ξυλούρης,

 Στις 8.2.2020 πραγματοποιήθηκε στο Μουσείο Ηρακλείου τιμητική εκδήλωση για τον καλλιτέχνη φωτογράφο Γιώργο Ξυλούρη. Περιελάμβανε έκθεση φωτογραφιών και ντοκουμέντων και μιλησαν η κ. Στέλλα Μανδαλάκη η Δ/ντρια και αρχαιολόγοι που είχαν συνεργασθεί μαζί του, μεταξυ τους η κ. Κατερίνα Μυλοποταμιτάκη.

Με τον Γιώργο γνωριστήκαμε στα τέλη της δεκαετίας του 70, όταν άρχισα να εργάζομαι στην τέως 13η Εφορεία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων. Ο Γιώργος ερχόταν συχνά στα Γραφεία της Εφορείας, για δουλειά, αλλά έμενε και για λίγη κουβεντούλα, άλλωστε ήταν φίλοι και για πολλά χρόνια συνεργάτες με τον Μανώλη Μπορμπουδάκη,  προϊστάμενο της Εφορείας,. 

Εννοείται, ότι του μιλούσα στον πληθυντικό. Πώς αλλιώς θα μπορούσα να απευθυνθώ σε έναν άνθρωπο μεγαλύτερό μου και τόσο επιτυχημένο στη δουλειά του. Γεγονός που συνειδητοποίησα από τις επιστολές Ελλήνων, Αμερικανών και Ευρωπαίων αρχαιολόγων που έφταναν στην Εφορεία με την παράκληση να μεσολαβήσουμε στον κο Ξυλούρη για κάποιες λήψεις φωτογραφιών και να τους ενημερώσουμε για την αμοιβή του. 

Ο πληθυντικός δεν του άρεσε καθόλου και εντέλει, αν και τον δυσκόλεψα αρκετά, με κατάφερε να του μιλώ στον ενικό. Γίναμε φίλοι και το φωτογραφείο της Αργυράκη, τόπος συνάντησης της παρέας, στην οποία συμμετείχαν ο Μανώλης Μπορμπουδάκης, η Καίτη Αστρινάκη και περιστασιακά η Νώτα Δημοπούλου και ο Γιώργος Ρεθεμιωτάκης, καθώς και ο ζωγράφος Γιώργος Θωμά Γεωργιάδης, όποτε βρισκόταν στο Ηράκλειο. Ο Γεωργιάδης είχε ζωγραφήσει ένα μπούστο του Γιώργου που είδα κάποια φορά που μας κάλεσε στο σπίτι του για φαγητό που είχε ο ίδιος μαγειρέψει. Ένα αξέχαστο δείπνο. Το πορτραίτο αυτό είχε τόσο έντονο τον ψυχολογικό χαρακτήρα, στενοί φίλοι ήταν άλλωστε με τον Γεωργιάδη, και ήταν σαν να ξεδίπλωνε συγκρατημένα, θά ΄λεγα, την προσωπικότητά του.  Γύρω από τον λαιμό του είχε ζωγραφίσει  έναν λευκό πτυχωτό  ισπανικό γιακά, σαν εκείνους που βλέπομε στα πορτραίτα Ισπανών ευγενών που του ταίριαζε γάντι. Ήταν ευγενής ο Γιώργος, προικισμένος από τη φύση, όμορφος, ευφυής, με αετίσιο βλέμμα και διακριτικό μέταλλο στη φωνή, ευαίσθητος, αξιοπρεπής, καλός φίλος και στοργικός αδελφός. 

Ήταν γεννημένος φωτογράφος, με χέρια μαγικά, που μπορούσε κάποιος να ανακαλύψει, αν είχε την τύχη να βρεθεί μαζί του στον σκοτεινό θάλαμο. Τα χέρια και ο ευρηματικός του νους ήταν κάτι σαν  Photoshop της προψηφιακής εποχής. Το να διορθώσει μιαν υπερφωτισμένη φωτογραφία, να φωτίσει μιαν υποφωτισμένη, να διορθώσει την προοπτική ενός μνημείου, ήταν για κείνον ένα παιγνίδι, μερικές φορές  κοπιαστικό. Οι λήψεις αυτής της κατηγορίας ήταν φυσικά δικές μας. Οι δικές του, είναι αυτονόητο, ήταν άψογες. Τις δικές μας φωτογραφικές μαρτυρίες μοχθούσε να διορθώσει. Επειδή η αρχαιολογική φωτογραφία είναι κι αυτή ένα αρχαιολογικό δεδομένο. Το μνημειακό κτίριο θα μπορούσε να καταρρεύσει από μια φυσική καταστροφή, η εικόνα να κλαπεί, η τοιχογραφία να αποκολληθεί και να πέσει. 

Είχε απόλυτη συνείδηση της σπουδαιότητας της φωτογραφικής μαρτυρίας, η ματιά του ήταν εξασκημένη και αναλυτική. Στις δικές του φωτογραφίες και ειδικά στις εικόνες και στις τοιχογραφίες κατάφερνε να αποτυπώνει ακόμη και την πιο λεπτή πινελιά. Όσον αφορά στα μνημειακά κτίρια, κυρίως εξωτερικά και εσωτερικά εκκλησιών, βρισκόταν πάντα στη σωστή γωνία λήψης. Διάλεγε πάντα μεσημεριανές ώρες, όταν ο ήλιος έμπαινε από τη δυτική είσοδο στο εσωτερικό της εκκλησίας και χρησιμοποιώντας καθρέφτες και χαρτόνια γκλασέ, φώτιζε κάθε παράσταση.  Ήταν ακούραστος και τελειομανής. Ήρεμος και υπομονετικός, δεν άρχιζε ποτέ τη φωτογράφηση, πριν συζητήσει και καταστρώσει το πρόγραμμα της δουλειάς. Από πού θα αρχίσει, ποιές  λεπτομέρειες θα τραβήξει.  Δεν είχε σημασία ποιος ήταν ο παραγγελιοδόχος. Άσημος ή επιφανής, ο Γιώργος αποτύπωνε με τη δική του διεισδυτική ματιά το μνημείο. Κάθε φορά, το ίδιο επίμονα.  Το μνημείο. 

ΚΑΛΗ ΧΡΟΝΙΑ – ΕΥΤΥΧΙΣΜΕΝΟ ΤΟ 2019

ΠΡΩΤΟΙ ΣΤΙΧΟΙ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

(για παιδιά της προσχολικής ηλικίας)

Ο μικρούλης ο ασβός, τον λένε Μεμελό...
Ο μικρούλης ο ασβός, τον λένε Μεμελό…

ΤΑ ΦΙΛΑΡΑΚΙΑ…

Η καλή μας λαγουδίτσα

Που τη λένε Μεμελίτσα

Έχει φίλο κολλητό

Τον μικρούλη τον ασβό

Τον φωνάζουν Μεμελό

 

Συναντήθηκαν στην τάξη

Του σκολειού της γειτονιάς

Και καθήσανστο θρανείο

Της πιο πρώτης της σειράς

Φίλοι γίνανε με μιας

 

Παίζαν διαβάζαν πολύ

Και πηγαίνανε μαζί

Μες στο δάσος για να βρουν

Πιθηκάκια  Να μπορούν

Να τρέχουν και να πηδούν

η αλεπού κι η λαγουδίτσα, την φωνάζουν Μεμελίτσα
η αλεπού κι η λαγουδίτσα, την φωνάζουν Μεμελίτσα

Κάποτε πήγαν ωραία

Ένα πρωινό παρέα

Συνάντησαν αλεπού

Τους αρώστησε  : «για που

Ξεκινήσατε να πάτε;»

_»κι εσείς γιατί μας ρωτατε;»

Απαντήσαν και τα  δυο

 

⁃ «μοναχά σας θα χαθείτε

Θέλω να σας βοηθήσω

Σε μπελάδες να μην μπέιτε

Έχει ζώα μες στο δάσος

άγρια τα πιο πολλά

Κυνηγάνε τους μεγάλους

Προτιμάνε τα παιδιά»

 

⁃ «Έχει δίκιο η Κυρά Μάρω»

Είπε αμέσως η μικρή

Μα ο Μέμελος φοβάται

Ο μπαμπάς του του ´χε πει:

⁃ «Είναι η αλεπού μεγάλη

Ψεύτρα τόσο πονηρή

Που το άσπρο κάνει μαύρο

Το φαϊ της για να βρει».

 

Δεν μίλησε – την πήρανε το δρόμο να τους πει

να βρούνε για παιγνίδι
 κάποια μαϊμού μικρή

 

Μα σταμάτησαν σε δέντρο

Πού χε μια μεγάλη τρύπα

Είναι του παππού το σπίτι

Είπε ο μικρός : -” για κτύπα
”

Σκέφτηκε αμέσως η Μαρω

Πιο καλά τώρα θα φάω

Το γέρο και τα παιδιά

Κι αμέσως θα κτυπάω

Κι άκουσε ο γέροασβός

Που ήτανε και πονηρός

Κι έστησε το δοκανό(*) του

Για να πιάσει τον εχθρό του

 

Κι όταν μπήκε πρώτη πρώτη

Η αλεπού να τότε φάει

Η παγίδα θα την πιάσει

Και πονά και σπαρταράει

 

Και από μπρος θα πάει πίσω

Μα θα χάσει την ουρά της

Θα γλυτώσει απ΄ τις δαγκάνες

Και τα πόδια και τ αυτιά της …

 

Μα φοβήθηκε και τρέχει

Κι ο ασβός χαμογελάει

που δεν μπόρεσε η Μάρω

να τους πιάσει να τους φάει

 

Και ξανά σχολειό και σπίτι

Πλάκα με σκλήρο κοντύλι

Και μαζί θα μεγαλώνουν

Κολλητοί θάναι σαν φίλοι

 

 

ΣΗΜΕΙΩΣΗ:
(*)=παγίδα, οδοντωτή δαγκάνα

ΜΑΝΟΛΗΣ ΣΑΡΙΔΑΚΗΣ: Η ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΟ Μ.Ε.Τ. ΣΧΙΖΑΚΗ

Φως στα φυλλώματα
Φως στα φυλλώματα

ΜΑΝΟΛΗΣ   ΣΑΡΙΔΑΚΗΣ  – ΕΝΑΣ  ΖΩΓΡΑΦΟΣ

ΠΟΥ ΠΑΡΑΜΕΝΕΙ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ ΜΑΣ

 

Σαββατόβραδο, πρώτη του Δεκεμβρίου – στην έκθεση του Μανόλη Σαριδάκη,

με περιέργεια και συγκίνηση. Παρακολουθούμε προσεκτικά την πορεία

του καλλιτέχνη από τα πρώτα του βήματα, ξέραμε ότι κάτι αλλάζει,

περιμέναμε κάποια έκπληξη. Όταν βρεθήκαμε στην υπόγεια αίθουσα

που με περισσή φροντίδα (και γούστο)διαρρύθμισε ο Κώστας Σχιζάκης

κι η σύντροφός του, μέσα στην πολυκοσμία των εγκαινίων,

δεν βρήκαμε τον ζωγράφο – αλλά τα έργα του που βέβαια

τον αντιπροσώπευαν πολύ έγκυρα.

20181201_194835
λεπτομέρεια πίνακα: το πουλάκι με φόντο τη θάλασσα από την εκθεση 1.12.2018

Η αλλαγή ήταν σημαντική, η θάλασσα και οι

διάφεγγος βυθός, τα συνηθισμένα θέματα του ζωγράφου είχαν χαθεί .

Έγινε στεριανός συλλογίστηκα , μα όταν πρόσεξα καλύτερα ,

κατάλαβα ότι έκανα λάθος. Ναι ήταν στεριανά τα θέματα, μα

η θάλασσα υπονοείται, κι όταν δεν φαίνεται – τριγύρισα όλες τις εικόνες του ,

σημείωσα φώτα (λάμπες)και πουλάκια.

 

20181201_195124

Η θάλασσα, παραλία και νησί

στο βάθος – μας ταξιδεύει σε τόπους ονειρικούς στην παιδική ηλικία

και τις αναμνήσεις που δεν σβήνουν, σκεφτόμουν.

Μα οι σημερινές εικόνες οι πιο πολλές ,είναι φυλλώματα,

από κάμπους και βουνά και λάμπες από κοσμικά σαλόνια.

Η απίθανη δεξιοτεχνία του Μανόλη Σαριδάκη , απλώνει στους

καμβάδες ήρεμες εικόνες και λαμπερά χρώματα περισυλλογής,

ο ζωγράφος σκέφτεται τη φύση και τις αστικές σχέσεις.

Φως, από το σαλόνι στην ύπαιθρο
Φως, από το σαλόνι στην ύπαιθρο

Δεν τον νοιάζουν οι τυπικότητες, σκέφτεται το μέσα μέρος,

του χώρου και των αισθημάτων. Η αισιοδοξία του δεν ήταν ποτέ ψηλή,

μα δεν γυρίζει πίσω , στην κριτική του χάους. Σχεδιάζω πάει

να πει δημιουργώ, δηλαδή κάνω χτίζω γέφυρες, εκεί που γίνεται

μα κι εκεί το ανέφικτο μας προκαλεί.

 

Φύλλωμα , λεπτομέρεια
Φύλλωμα , λεπτομέρεια

 

Οι λάμπες του ξέφυγαν

από τον Σπύρο Βασιλείου (όπως και τα στεφάνια) μα εδώ είναι

επαρχία, έξω από το σπίτι μας δε είναι ο ηλεκτρικός μα το χωράφι,

τα δέντρα και τα πουλιά. Ο Μανόλης Σαριδάκης, είναι ζωγράφος

δεύτερης γενιάς, ήταν κι ο πατέρας του, δεν είναι το ίδιο με

τους πλούσιους φίλους μας(που κληρονομούν τις επιχειρήσεις

των δικών τους) Το ταλέντο, η σφραγίδα της δωρεάς

( όπως θα λεγε ο Γ. Παπανδρέου, ο παππούς),

 

 

στεφάνι, από την έκθεση 1.12.2018
στεφάνι, από την έκθεση 1.12.2018

δεν κληρονομείται, δεν μεταβιβάζεται και είναι πολύ-πολύ σπάνιο.

Η δουλειά που είδαμε, ήταν εξαιρετικής ποιότητας και σημασίας,

ο ζωγράφος ωρίμασε, πέρασε τους δρόμους που τον συγκίνησαν,

για να πετάξει ακόμα πιο ψηλά: εκεί που θα βρει τα δικά του

 

Φως στα φυλλώματα
Φως στα φυλλώματα

πουλιά, τις χάρτινες βάρκες των παιδικών του χρόνων,

τους βυθούς και τις θάλασσες αλλά και τα δικά μας

ατέλειωτα βάσανα, τις προσδοκίες και τις ασίγαστες λαχτάρες.

 

ΠΛΗΡΕΣΤΕΡΕΣ ΕΙΚΟΝΕΣ:

47352443_636093510126213_4434119417437093888_n 47260172_263511504324113_2456153550175076352_n 47250056_298575977296996_8091253352374992896_n

13 ΠΑΡΑΜYΘΙΑ – ΜΙΑ ΠΡΟΣΠΑΘEΙΑ EΠΙΣΤΡΟΦHΣ

 

ΠΟΙΗΤΙΚΑ  ΠΑΡΑΜΥΘΙΑ

horse-3317004__340
εικόνα διαδικτύου

Ένα ποιητικό παραμύθι ; Η έκπληξη ήταν εύλογη σε φίλους και γνωστούς.

Όμως η ιδέα δεν ήταν νέα, είχε σφηνωθεί στο νου μου, αρκετά χρόνια πριν, όταν μια

ερασιτεχνική θεατρική ομάδα,αναζητούσε έργο, που να απευθύνεται στα παιδιά και είχε

καταλήξει, μετά από ατέλειωτες συζητήσεις, στην “ΕΛΙΖΑ” της

Ξένιας Καλογεροπούλου.

 

Scan 12

Είχα διαβάσει το κείμενο , μ ́άρεσαν οι ιδέες της και με είχε εντυπωσιάσει πολύ, το κεντρικό πρόσωπο, ένα θαρραλέο κορίτσι, που αναζητούσε τον αγαπημένο σύντροφο, που είχε χαθεί. Μπορούσε μια ερωτική ιστορία να είναι κατάλληλη, ενδιαφέρουσα και χρήσιμη στο ευαίσθητο κοινό των παιδιών ;

Μια επιφύλαξη με άγγιζε,γιατί η επιλογή ενός αγγλικού μύθου; τη συγκίνησε (την Ξ.Κ.) το θέμα που είχε κάποια πρωτοτυπία ; Ένα κρητικό παραμύθι. που είχα ακούσει παιδί και διάβασα τελευταία ( στην συλλογή Ελένης Δουνδουλάκη- Ουστομανωλάκη) – πολύ κοντά στην κεντρική ιδέα της “Ελίζας” , μπορούσε να αναπτυχθεί; Το ερώτημα με φόβιζε και οι αμφιβολίες αγκύλωναν, όμως ξαφνικά βρέθηκα να γράφω ασταμάτητα, την ιστορία της “Κεραδοπουλας” του Τζίνι Μαντσίνι τον σεβντά. Άρχισα χωρίς επιφύλαξη, την έμμετρη διήγηση, δεν δοκίμασα καθόλου μια φυσικότερη γραφή πρόζας. Γιατί άραγε ; Δεν μπόρεσα να το εξηγήσω, δεν με απασχολούσε.

 

Scan 11

Το παραμύθι, από κάποιες υπόγειες διαδρομές,σαν να είχε
μετασχηματισθεί, ο στίχος ήταν η πιο άμεση έκφραση και η μόνη.

Είχα κάνει προσπάθειες στο παρελθόν στην παραδοσιακή ποίηση και με παταγώδη αποτυχία, πως άραγε επιχείρησα να διαβώ αυτό το ποτάμι, που δεν ήταν καθόλου για μένα πλωτό ;

Νομίζω ότι αυτά έρχονται μετά, το ωραίο παραμύθι, ήταν το εισιτήριο, για μιαν άγνωστη διαδρομή, σ ́έναν κόσμο χαμένο και μοναδική ευκαιρία, τον χειμώνα εκείνον τον βαρύ και δύσκολο.

18944956_10211106177043577_1374094883_n

Όταν τέλειωσε μετά τις πρώτες διορθώσεις, ήξερα ότι θα έπρεπε να παρουσιασθει ή να εκδοθεί. Δεν έγινε, το είδος έμοιαζε παρωχημένο, μακριά από τις σύγχρονες απόψεις. Δεν με ένοιαζε, διαισθανόμουν ότι δεν ήταν λάθος .

Όχι χωρίς αφορμή, τα επόμενα χρόνια με απασχόλησαν δυο πολύ οικεία σε μένα παραμύθια, ο “Σακοράφος” και ο “ ο Τσιρτσώνης”, συμπλήρωσαν τον Τζίνι Μαντσίνι δημιουργούσαν,πιο σωστά εικονογραφούσαν ένα τρίπτυχο, που ενώ δεν είχα προσχεδιάσει, ανταποκρινόταν, με ανεξήγητο τρόπο, στις σκέψεις, τα προβλήματα και τις αγωνίες, που με απασχολούσαν, την δεκαετία του 1990, όταν παρακολουθούσα τα παιδιά να μεγαλώνουν.

Ο πατέρας της έφερε το μαγικο ανήλιαγο πουλό
“Τζινι Μαντσίνι”: Ο πατέρας της έφερε το μαγικο ανήλιαγο πουλί

Αργότερα μετά από 20 χρόνια,όταν έρχισαν τα εγγονάκια, να δοκιμάζουν τα πρώτα τους βήματα, τα παραμύθια μου δεν επαρκούσαν, άρχισα νέα συνοπτικά – το παράδοξο, τα συνόδευαν πρόσωπα φίλων, που ήταν μακριά ή  έλειπαν…

Σήμερα γνωρίζω ότι τα παραμύθια αυτά μπορεί να μην φτάσουν ποτέ στο ευρύ κοινό , θα είναι όμως αρκετό να διαβαστούν από λίγους και θυμίσουν φίλους και πολύ όμορφες, ελληνικές διηγήσεις.

2018 – Β.Σ.Ζ.

ΝΙΚΟΣ ΚΑΒΒΑΔΙΑΣ – ΚΑΙΣΑΡ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ : ΤΙΠΟΤΑ ΜΑ ΤΙΠΟΤΑ ΔEΝ ΜΑΣ ΣΩΖEΙ…

Εικόνα7051TAEDIUM VITAE (του Καίσαρα Εμμανουήλ)(*)

kaisar_emmanouil
Καίσαρ Εμμανουήλ ,φωτο διαδικτύου

Φαίνεται πια πως τίποτα – τίποτα δε μας σώζει.

Του δωματίου σου η χλιδή, η ευωδιαστή ατμοσφαίρα,
το σώμα σου, ένα αμάλγαμα από σμάλτο και κοράλλι,
που ως τρόπαιο, ακόλαστη, όρθωσες μπροστά μου αχτινοβόλο,
λυτή την άγρια αφήνοντας αγέλη των ιμέρων,
όπλα σκληρά είναι που χτυπούν απελπισμένα απόψε
τα σινικά της πλήξης μας τα τείχη!

Προς τη Σιωπή με τα πικρά και σφραγισμένα χείλη
έχω, οδοιπόρος που η σκληρή θύελλα μαστίζει, στρέψει.
Σ’ αυτή την επικίνδυνη και σκοτεινή καμπύλη,
όταν ωραία θα φλέγεσαι, μαρμάρινη εσύ στήλη,
μη με ζητήσεις: μιά κλειστή θα κρούεις και ξένη πύλη!

Φαίνεται πια πως τίποτα – τίποτα δε μας σώζει.

(…)

Νίκος Καββαδίας 1973-74
Νίκος Καββαδίας 1973-74-φωτογραφία απο το ουζερί ΒΑΡΔΙΑ στο λμάνι του Ηρακλείου

Γράμμα στόν ποιητή Καίσαρα Ἐμμανουήλ (του Νίκου Καββαδία)

Ξέρω ἐγὼ κάτι ποὺ μποροῦσε, Καῖσαρ, νὰ σᾶς σώσει.
Κάτι ποὺ πάντα βρίσκεται σ᾿ αἰώνια ἐναλλαγή,
κάτι ποὺ σχίζει τὶς θολὲς γραμμὲς τῶν ὁριζόντων,
καὶ ταξιδεύει ἀδιάκοπα τὴν ἀτέλειωτη γῆ.

Κάτι ποὺ θά ῾κανε γοργὰ νὰ φύγει τὸ κοράκι,(1)
ποὺ τοῦ γραφείου σας πάντοτε σκεπάζει τὰ χαρτιά·
νὰ φύγει κρώζοντας βραχνά, χτυπώντας τὰ φτερά του,
πρὸς κάποιαν ἀκατοίκητη κοιλάδα τοῦ Νοτιᾶ

(…)

Scan 4
Αφιέρωση σε φίλο του, όταν έφτασε στην Κρήτη στα 1974

Μία μέρα χειμωνιάτικη θὰ φεύγαμε.
– Τὰ ρυμουλκὰ περνώντας θὰ σφυρίζαν,
τὰ βρωμερὰ νερὰ ἡ βροχὴ θὰ ράντιζε,
κι οἱ γερανοὶ στοὺς ντόκους θὰ γυρίζαν.

Οἱ πολιτεῖες οἱ ξένες θὰ μᾶς δέχονταν,
οἱ πολιτεῖες οἱ πιὸ ἀπομακρυσμένες
κι ἐγὼ σ᾿ αὐτὲς ἁβρὰ θὰ σᾶς ἐσύσταινα

σὰν σὲ παλιές, θερμές μου ἀγαπημένες.

(…)

Τελευαίο βιβλίο ΚΑΒΒΑΔΙΑ:Εξώφυλλο, με σχέδιο του Γιάννη Μόραλη
Τελευαίο βιβλίο ΚΑΒΒΑΔΙΑ:Εξώφυλλο, με σχέδιο του Γιάννη Μόραλη

Γνωρίσαμε τον ποιητή των ανοικτών οριζόντων, πριν την “επάρατη” στα 1964 από την Β΄έκδοση ΜΑΡΑΜΠΟΥ ΚΑΙ ΠΟΥΣΙ του ΓΑΛΑΞΙΑ(πρώτη έκδοση 1961  4000 –  2η 2.000 αντ’iτυπα) .

Τον ίδιο είχαμε την τύχη να τον δούμε από κοντά την άνοιξη του 1974 στα  πολλά ταξίδια τoυ στην Κρήτη, όποιος ενδιαφέρεται ας ψάξει στο : alkman.gr , όπου έχουν αναρτηθεί περισσότερα από 30 κείμενα σχετικά με τον ποιητή και το Ηράκλειο.

Τατουάζ στο χέρι του Καββαδία (φωτο διαδικτύου
Τατουάζ στο χέρι του Καββαδία (φωτο διαδικτύου

Η σύνδεση του Καββαδία με τον Καίσαρα Εμμανουήλ, αρχίζει με την εμφάνιση του πρώτου και  τη συλλογή του ΜΑΡΑΜΠΟΥ (1933) στα νεοελληνικά γράμματα.

Ο Κ.Ε. που έχει γίνει γνωστός από τα 1924 που έχει αρχίσει να συνεργάζεται με τα λογοτεχνικά περιοδικά ( αλλά  και τη συλλογή του ΠΑΡΑΦΩΝΟΣ ΑΥΛΟΣ στα 1929, που είχε καλές κριτικές), παρουσίασε τον Νίκο Καββαδία – στα 1933 με εισαγωγικό σημείωμα στην πρώτη του εμφάνιση (ΜΑΡΑΜΠΟΥ), που  ένα σημαντικο ποίημα ήταν αφιερωμένο στον Καίσαρα.

Bρήκαμε μετά από πολύ ψάξιμο, το κείμενο του Κ.Ε. στην έκδοση του Καββαδία στα 1933, του νεαρού ναύτη – που έπεσε σαν αστέρι στα στάσιμα  (τότε) νερά της νεοελληνικής ποίησης.

Πράσινοι ή ξεροί λόφοι προς την Παλιόχωρα - το φως λογχίζει τον ουρανό
το πουλί του Πόε

Ο Καίσαρ είναι νέος κι αυτός, μόλις έχει εκδόσει την πρώτη συλλογή του  (και πολύ σημαντική  : ΠΑΡΑΦΩΝΟΣ ΑΥΛΟΣ, 1929) αλλά  έχει ήδη κάποιο όνομα και είναι πολύ ευαίσθητος και καλλιεργημένος διανοούμενος, πολύγλωσσος και ευρυμαθής.

Βλέπει τον μικρόσωμο σπινθηροβόλο ναύτη με συμπάθεια και αγάπη, διακρίνει στους στίχους του το φως της αληθινής τέχνης –  δεν έχει μικροπρέπειες συνηθισμένες  στον καλλιτεχνικό χώρο  από τη μυθική εποχή του Δαιδάλου – προλογίζει το ΜΑΡΑΜΠΟΥ, με εξαιρετική κριτική ικανότητα, του ανοίγει το  δρόμο , στην δύσκολη περιοχή  – ουσιαστικά τον βαφτίζει, είναι ο ανάδοχός του. Ο Νίκος  Καββαδίας θα ονομάζεται  “Μαραμπού”, από το όνομα της πρώτης συλλογής του.

Αρχείο Γ.Ζεβ.

Είναι ο  “νονός” του, αλλά αυτό θα χαθεί με το πέρασμα του καιρού, που η μεγάλη στροφή στην ποίηση, με την καθιέρωση του μοντερνισμού και της “ελεύθερης γραφής” και την κυριαρχία της γενιάς του 30, όλοι οι σύγχρονοι παραδοσιακοί θα  χαθούν, η λήθη θα καλύψει και το  έργο του Καίσαρα Εμμανουήλ.

 

Ο Νίκος Καββαδίας θα διασωθεί, συμπτωματικά και  ίσως γιατί επιβιώνει στο λαϊκό στοιχείο των ναυτικών, στα εμπορικά καράβια , τα μεγάλα πετρελαιοφόρα (τάγκερ) και τα ποστάλια, που διασχίζουν όλες τις θάλασσες. Η ποίησή του πολύ κοντά στα καλύτερα δημοτικά τραγούδια, εύληπτη κατανοητή και ελκυστική ,  εκφράζει και τον κόσμο της θάλασσας, ιχνογραφεί την σκληρή ζωή των ναυτικών μας, οι ιστορίες μοιάζουν παραμύθια, από άλλους καιρούς, που παρουσιάζουν ωστόσο δικούςμας ανθρώπους. Ας είναι πολυεθνικό το περιβάλλον των ελληνικών πλοίων, οι ήρωες ειναι γνωστοί μας, από τον Αλλαδίνο ως τον νέγρο από το Τζιμπουτί, ο Δον Μπαζίλιο θα ταν από το Τολέδο του Γκρέκο, κι ο Νάγκελ τι να διαφέρει από τον Καπετάν Μπία, που από πλοίαρχος κατάντησε πιλότος(2) στο Ηράκλειο(1955).

Αρθούρος Ρεμπώ (1854-1891)
Αρθούρος Ρεμπώ (1854-1891)

Ο Καίσαρ Εμμανουήλ είναι βαθύς μελετητής της Γαλλικής ποίησης,  αγαπά τους σημαντικούς λογοτέχνες , έχει επηρεαστεί από  τις τάσεις που στα τελη του 18ου αιώνα κυριαρχούν (συμβολισμός κλπ) – δεν είναι και συμπτωματικό που  στην εισαγωγή του στο ΜΑΡΑΜΠΟΥ διαλέγει στίχους από τον A.Rimbaud,  “το τρομερό βρέφος” της γαλλικής ποίησης (Απόσπασμα από τις “Εκλάμψεις”  – illuminations. πρόχειρη μετάφραση από την Μόνικα Κ.  : αχ! Ο απέραντος εγωϊσμός (η απέραντη φιλαυτία) της εφηβείας, η φιλόσπουδη αισιοδοξία : πως ο κόσμος ήταν γεμάτος λουλούδια εκείνο το καλοκαίρι ! ).

Το παράξενο: ο A.Rimbaud και ο μέντοράς του λίγο πιο μεγάλος στην ηλικία Πωλ Βερλαίν διαφέρουν 8 χρόνια όσο ακριβώς και ο Καίσαρ με τον Καββαδια / δεν φαίνεται να υπάρχουν άλλες αναλογίες.

 

Ζωγραφικός πίνακας, αριστερά Βερλαίν, δίπλα του Ρεμπώ (φωτο διαδικτύου)
Ζωγραφικός πίνακας, αριστερά Βερλαίν, δίπλα του Ρεμπώ (φωτο διαδικτύου)

Δεν πέρασε απαρατήρητος, ο άγνωστος βιοπαλαιστής της θάλασσας, που δεν δίστασε να κολυμπήσει στα βαθιά νερά – με την αφροντισιά και το θάρρος των  είκοσι   χρόνων του.

Καλές κριτικές, εντυπωσιακή είσοδος: ο άγνωστος νεαρός είχε βρει έναν δικό του τρόπο να μιλήσει, να πει τις ιστορίες του : πέτυχε ότι δεν καταφέρνουν λογοτέχνες γερασμένοι στα μελάνια και τα χαρτιά (και όχι σπάνια και στις αμαρτίες ).

Κι έμεινε χρόνια σιωπηλός ο λογοτέχνης ασυρματιστής, μέχρι το 1947 που θα συμπληρώσει με μια νέα μικρότερη (σε έκταση)  συλλογή το έργο του ΤΟ ΠΟΥΣΙ.

Καββαδίας φωτο διαδικτύου
Καββαδίας φωτο διαδικτύου

Όταν μετά από πολλά χρόνια έπεσε στα χέρια μου ένα μικρό παλιό βιβλιαράκι, ωραία σταχωμένο του 1929, με τίτλο ΠΑΡΑΦΩΝΟΣ ΑΥΛΟΣ, ο μεγάλος φίλος του Μαραμπού (2)  ήρθε πολύ κοντά μας, μια ποίηση ελκυστική πρωτότυπη, ακραίου λυρισμού , συνόδευσε πολλές ώρες μας.  Ο Καίσαρ Εμμανουήλ, ελάσσων και τελείως ξεχασμένος ταίριαζε και πολύ με του γούστο και τις αισθητικές μας προτιμήσεις.

Ακόμα συγγένευε  με τον αγαπημένο μας Νίκο Καββαδία, παρά τις εκτιμήσεις των κριτικών της λογοτεχνίας, που κατατάσσουν, χρονικά και “τεχνοτροπικά”αλλά και  αναλύοντας τα τεχνικά – μετρικά και ιδεολογικά – στοιχεία των ποιητών.

Ν.Χ.αγιερ Μπουφίδης (1899-1950)ποιηση-θέατρο
Σ αυτόν αφιέρωσε σχετικό ποίημα ο Καίσαρ Ε. :Ν.Χ.αγιερ Μπουφίδης (1899-1950)ποιηση-θέατρο

Ο Καίσαρ  Εμμανουήλ γράφει ο άλλος ελάσσων Τάσος Κόρφης: “Μετέφρασε ένα μεγάλο φάσμα ποιητών, αρχίζοντας από τον Πόε, περνώντας από το Ρεμπώ, το ντε Ρεγκνιέ και άλλους και καταλήγοντας στο Βαλερύ και, προπάντων, στο Μαλλαρμέ, τους πιο κοντινούς στην ιδιοσυγκρασία του, αλλά και στις αισθητικές του πεποιθήσεις, ποιητές. Οι μεταφραστικές αυτές προσπάθειες του Εμμανουήλ στα δύσκολα ποιήματα της γαλλικής, προπάντων, ποίησης που μετέφερε στη γλώσσα μας, έχουν, όπως είναι φυσικό, και τις ιδιοτυπίες που διακρίνουν την ποίησή του: η διανοητική, δηλαδή, έντονη επεξεργασία για να βρεθούν οι πιο κατάλληλες (με κριτήρια πάντα την οξεία του ευαισθησία και την πλατιά του καλλιέργεια) λέξεις και μιαν “αριστοκρατικότητα” που τον περιόριζε (κάποτε ερμητικά) πέρα από τα κοινά, σε όσα ο ίδιος νόμιζε για “ποιητικά”.

 

Καίσαρ Εμμανουήλ, ποιητής, 1902-1970
Καίσαρ Εμμανουήλ, ποιητής, 1902-1970

προέλευση του αποσπάσματος
προέλευση του αποσπάσματος

Από το διαδίκτυο αντιγράφουμε : “Η λογοτεχνία, όχι ως ομοιοπαθητική στρατηγική σημείων, αλλά κυρίως ως μουσική μετάβαση στον απολεσθέντα παράδεισο, βρήκε στο πρόσωπό του έναν ικανό και αναγκαίο πομποδέκτη. Η ευφωνία, η πλαστική έκφανση δεν διστάζει ούτε στιγμή να θυσιάσει στο βωμό της τη θλιβερή ύλη της πραγματικότητας. Ο αυτοεγκλεισμός μέσα στο βασίλειο των ευήχων λεκτικών συμπλεγμάτων είναι προφανώς η ιδανική λύση σωτηρίας.(…)Μήπως κατά βάση τα σημαινόμενα δεν είναι τίποτε άλλο παρά σημαίνοντα; O ποιητής θα δοκιμάσει ν’ απαντήσει: «Η ποίησις αυτή, καθαρώς σπουδαστηριακή αντίθετη με κάθε απειθάρχητη προβολή, με κάθε σύσπαση του

Ο Ν.Χαγιερ Μπουφίδης, φωτ, από Σ.Λιλιμπάκη
Ο Ν.Χαγιερ Μπουφίδης, φωτ, από Σ.Λιλιμπάκη

ενστίκτου, με ό, τι ο Rimbaud ονόμαζε dereglement des sens, ορμάται από τη νόηση, σε όλη την έκταση των καθολικών της ιδιοτήτων – παράγοντα τον οποίον θεωρώ, παράλληλα με την ύπαρξη ενός άλλου συντελεστού, μιας ειδικής μουσικής τάσεως, ως τα πρωταρχικά κίνητρα στην ακτίνα της ποιητικής συνθέσεως». Η ομολογία περί «ειδικής μουσικής τάσεως» αρκεί για να μας πείσει: γραφή παραμένει πιστή στις αρχές μιας αρμονικής εκ νέου συναρμολόγησης του θρυμματισμένου περιβάλλοντος.”

Από τα καράβια του Σπύρου Βασιλείου
Η τελευταίο ποίημα  του Καίσαρα Ε.  : ΘΑΛΑΣΣΙΝΑ ΣΧΕΔΙΑΣΜΑΤΑ απο τη συλλογή STILLAE SANGUINIS (σταγόνα αιματος )

 

 

 

 

 

 

 

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
(*) Μετάφραση Γ.Ζ.: Κουρασμένος από τη ζωή

(1) Αναφορά πιθανόν στο ΚΟΡΑΚΙ του Αμερικανού λογοτέχνη Ε.Α.Πόε,που μετέφρασε ο Κάισαρ Εμμανουήλ

(2)δεν είναι οδηγός …αεροπλάνου, αλλά αυτός που οδηγεί τα ξένα  πλοία στο λιμάνι

Τα ποιήματα (τμήματα)είναι μεταφορά από το διαδίκτυο :andreaskandreou.blogspot.com/2015/03/blog-post_11.html

Ο ΑΥΤΟΚΡΑΤΩΡ : ΠΑΡΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΟΝ ΚΑΙΣΑΡΑ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ

Ο ΑΥΤΟΚΡΑΤΩΡ : ΠΑΡΑΛΛΑΓΕΣ ΣΤΟΝ ΚΑΙΣΑΡΑ ΕΜΜΑΝΟΥΗ

  –   IMPERATORES   INTERNI  –

images-1

Μέσα μου κοιμάται ένας αυτοκράτορας

κλιτός στις δάφνες του – όλων των τροπαίων

μέσα μου χρόνια ζει ένας αυτοκράτορας

μ΄όλη την έπαρσή του – των γενναίων

images-2
Ρωμαίος αυτοκράτωρ

Εντός του ακούει – αλόγων τριποδίσματα

το πλήθος τ΄ανυπόμονο μπροστά του

μια εξόρμηση ονειρεύονται οι λεγεώνες του

κι ως εραστές μεθούν σε μια ματιά του

 

Σε πένθιμη παρέλαση οι μονομάχοι

του περνούν κι επεφημούν από μπροστά του

-”Χαίρε Καίσαρ οι μελλοθάνατοι σε χαιρετούν”

και παν για το ταξίδι του θανάτου

Βρούτος, προτομή ρωμαϊκή
Βρούτος, προτομή ρωμαϊκή

Οι Βρούτοι ένα στιλέτο πάντα υψώνουνε

γελάει με τους τρελούς η Αθανασία

Οι Καίσαρες οι αθάνατοι ας πληγώνονται

Κι οι Βρούτοι ,οι οικτροί, ας χτυπούνε με μανία