ΙΣΜΗΝΗ ΚΑΡΥΩΤΑΚΗ : ΣΤΟΥΣ ΔΡΟΜΟΥΣ (ΩΣ EΙΣ ΟΥΔEΜΙΑΝ ΠΟΛΙΤEΙΑΝ ΑΝHΚΟΝΤEΣ)

ΙΣΜΗΝΗ ΚΑΡΥΩΤΑΚΗ : ΣΤΟΥΣ ΔΡΟΜΟΥΣ

(ως εις ουδεμίαν πολιτείαν ανήκοντες)

Το βιβλίο της Ιαμηνης Καρυωτακη
Το βιβλίο της Ιαμήνης Καρυωτάκη

Οι αναμνήσεις ξυπνάνε από μιαν συνάντηση, ένα γεγονός, η οτιδήποτε απρόβλεπτο η ξαφνικό, που θρυμματίζει για λίγο την σκληρή κρούστα της καθημερινής μας ζωής.

Αυτή τη φορά ήταν ένα βιβλίο η αφορμή να γυρίσουμε τις σελίδες  και να πάμε πάρα πολύ πίσω, χάνοντας για πολύ την επαφή, μ΄ αυτό που λέμε πραγματικότητα….

Αν και περιμέναμε την παρουσίαση αυτής της έκδοσης, η έκπληξη ήταν μεγάλη. Δεν ήταν το θέμα που μας αναστάτωσε, πάρα πολλά βιβλία αναμνήσεων μετά τηνπτώση( φθορά)της πολιτικής φιλολογίας, δεν ήταν πιθανόν κάτι ν΄ αλλάξει.

 

Κώστας Καρυωτάκης, η καρδιά του ράγισε, στα μποντρούμια της χούντας.
Κώστας Καρυωτάκης, η καρδιά του ράγισε, στα μπουντρούμια της χούντας.

 

Κουκουνάκη, πεζογράφου) και του Θοδωρή Κόττα, τίποτα δεν ήταν διαφορετικό, από ότι συνήθως συμβαίνει.   Στο βιβλίο που πήρα( με καλόγουστο εξώφυλλο, σουρεαλιστικό και με συμβολικές εικόνες), η συγγραφέας, χάραξε μιαν αφιέρωση, με όμορφο στυλ, όλα τυπικά και κανονικά κι ωραία. Μα σαν να χε φανεί εκεί γύρω ο παιδικός φίλος μου. Στα τελευταία καθίσματα, νέος και ωραίος . Μόλις τέλειωσε η παρουσίαση, τον αναζήτησα , μέσα στο πλήθος των ακροατών που διαλυόταν σιγά σιγά. Που είναι ο Κώστας, ήθελα να ρωτήσω την Ισμήνη μα ήταν μπλεγμένη με άλλους πολλούς…

Από την εκδήλωση: Δεξιά Ανδρέας Σαββακης, συγκρατουμενος και ομοτράπεζοςφυλακή)με τον Κώστα Κ. (στη Δεξια η σύζυγος Ν.Γιανναδάκη)
Από την εκδήλωση: Δεξιά Ανδρέας Σαββάκης, συγκρατούμενος και ομοτράπεζος (στη φυλακή)με τον Κώστα Κ. (αριστερά: η σύζυγος Ν.Γιανναδάκη, Γεωργία Κατσαλάκη)

Τα λίγα λόγια που είχε διαβάσει πριν, ξαναγύριζαν στο νου μου, σαν μουσική από παλιό γραμμόφωνο, ξανά και ξανά…

Πρόσεξα να τους παλιούς φίλους που είχαν έρθει, κουρασμένους, ζαρωμένους σκυφτούς, ο Κώστας Καρυωτάκης που είδα, μου φάνηκε χωρίς καμιάν ρυτίδα , θα χε απομακρυνθεί. Είναι πιο αληθινός αυτός συλλογίστηκα, όλοι εμείς που γεράσαμε εν αμαρτίες, μοιάζουμε ζωγραφιές, χωρίς ζωή, πορτραίτα σαν του Ντόριαν Γκρέι.

Άρχισα να διαβάζω τη νύχτα το κείμενο…

31056858_10214627525896161_7440398719918276608_n
Κώστας Καρυωτάκης, μάλλον φυγάς έξω ( Γαλλία;)

Γρήγορα γύρισαν οι σελίδες, η συγγραφέας εύρισκε το δρόμο (τρόπο) να πλησιάσει το γούστο και τα αισθήματα μου. Δεν ήταν ένα πολιτικό βιβλίο,από τα άπειρα που έχουν κυκλοφορήσει, με αναμνήσεις και εμπειρίες- από αριστερούς κυρίως συγγραφείς.

Ο λαός γράφει την ιστορία, οι πληβίοι έχουν τη δύναμη και τις εμπειρίες, άρα κάτι έχουν όλοι να διηγηθούν, σκεφτόμαστε κάποτε, στα χρόνια της ( νεανικής) αθωότητας.

Έχουν μα δεν διαβάζονται, ελάχιστοι διαθέτουν το ταλέντο και την ικανοτήτα της διήγησης και πολύ περισσότερο της (κατα)γραφής, <την σφραγίδα της δωρεάς>. Εξαίρεση κάποτε ο Χρόνης Μίσιος, με το περίφημο βιβλίο του – μα έμεινε μόνο αυτό, σαν πολιτική κραυγή διαμαρτυρίας,όταν θέλησε να συνεχίσει είχε εξαντληθεί, τίποτα δεν είχε ως φαίνεται άλλο να πει.

image0141
Δικη του 1968, στους 16 κατηγορούμενους οι 8 είναι από την Κρήτη -πρώτος αριστερά ο Κώστας Καρυωτάκης

Η Ισμήνη Καρυωτάκη όμως δεν επιχείρησε μιαν εξιστόρηση εμπειριών και πολιτικών σχέσεων και αγώνων. Ας είχε θέμα της έναν από τους (αγνώστους στο ευρύ κοινό )ήρωες της αντίστασης στη Δικτατορία. Ας έζησε τότε κι η ίδια μέσα στο σκληρό πλαίσιο της ελληνικής πραγματικότητας, της πίεσης και της βίας. Οι αριστερές ιδέες της διατυπώνονται ή υπονοούνται μα δεν διακηρύσσονται,ούτε κραυγάζουν. Ο πρωταγωνιστή της, ο σύντροφός της ο Κώστας Καρυωτάκης, δεν είναι εξ άλλου ινστρούκτορας , ούτε φανατικός κάποιου κόμματος.

Είναι ένας όμορφος νέος, τρυφερός και ντελικάτος και υπερήφανος, που δεν θέλησε να σκύψει τον αυχένα στην τυραννία.

Θα πει το μεγάλο οχι, κι αυτό θα καθορίσει τη ζωή του. Ο ποιητής λέει: <Ο αρνηθείς δεν μετανοιώνει. Aν ρωτιούνταν πάλι, όχι θα ξαναέλεγε. Κι όμως τον καταβάλλει εκείνο τ’ όχι — το σωστό — εις όλην την ζωή του> Στον Κώστα θα συμβεί κάτι πιο πολύ, θα καταβάλλει τη ζωή του όλη, προσφορά <θυσίαν αινέσεως> στην Ελευθερία της Πατρίδας . Η συγγραφέας, ξέρει τους αγώνες την προσφορά τις επιπτώσεις, μα δεν καταγίνεται με τις ταπεινές και τριμμένες λεπτομέρειες. Παρά τη διήγηση που ακολουθεί αναγκαστικά περιγραφές και τόπους και ανθρώπους και πράγματα, μένει σε αισθήματα που υποβόσκουν και χρωματίζουν και χαρακτηρίζουν το κάθε τι. Παντού είναι ο αγαπημένος της, τον λαχταρά τον περιμένει . Η πολιτική έχει χάσει τη σημασία της, η εργασία της το περιεχόμενό της, οι φίλοι την αξία τους.

 

Ένα ιδανικό ζευγάρι - μέσα στη θύελα της Δικτατορίας
Ένα ιδανικό ζευγάρι – μέσα στη θύελα της Δικτατορίας

Τη δεύτερη νύχτα συνέχισα την ανάγνωση με ένταση. Με κόλλησε στις σελίδες της, όταν έφτασα στη μέση- το ζευγάρι είχε απομακρυνθεί, γύρισαν στην πατρίδα, χωριστά. Η πρωταγωνίστρια (Ισμήνη) περίμενε τον αγαπημένο της και όταν έφτασε δίστασε να τον συναντήσει, κάποιος φόβος, υπόγειος, παράξενος,την απομάκρυνε. Μπορεί να συμβεί συλλογιζόμουν, η μεγάλη αγάπη είναι απερίγραπτη, ίσως φοβίζει…

Ήρθε στο νου μου η ΚΕΡΑΔΟΠΟΥΛΑ στο παραμύθι του Τζίνι Μαντσίνι. Κι αυτή δεν θέλησε να μείνει να δει αμέσως τον αγαπημένο της, το ανέβαλε δυο φορές…

Ο Κώστας Κ. προερχόταν από μιαν κρητική οικογένεια και συνδεόταν με τις καλύτερες φιλελεύθερες παραδόσεις του νησιού μας. Βρεθήκαμε στα ίδια θρανία, στα χρόνια της στοιχειώδους εκπαίδευσης. Ήταν ένα συνεσταλμένο , καλοφτιαγμένο παιδί, με ονειροπόλο βλέμμα.

Το "Πρώτυπο" στα πρώτα μεταπολεμικα χρόνια, δίπλα το Λάκκο
Το «Πρώτυπο» στα πρώτα μεταπολεμικα χρόνια, δίπλα το Λάκκο

Ο τροχός γυρίζει οι εικόνες είναι καθαρότερες τα αισθήματα διαυγέστερα. Το Πρώτυπο Σχολείο, δεν ήταν καθόλου ειδικό ή <ελιτικό> – όπως μετα την Μεταπολίτευση. Δεν έτρεχε ο κόσμος , δεν γινόταν κληρώσεις – ήταν εξ άλλου στην πιο κακόφημη γειτονιά της πόλης , στον Λάκκο( σήμερα αναβαθμισμένο…όσο γίνεται). Καθόλου σπάνιο να τριγυρίζουμε και να παίζουμε στα πορνεία της περιοχής, που τη μέρα τουλάχιστον φαινόταν ήσυχα και γραφικότατα.

Πορνείο του Λάκκου, σκίτσο του Γιάννη Ανδρεδάκη
Πορνείο του Λάκκου, σκίτσο του Γιάννη Ανδρεδάκη

Το “Πανάνειο” εν πλήρη δόξη, πρόσφερε ασφάλεια, η νοσοκομειακή του φροντίδα ήταν άμεση, έκλεινε τις τρύπες της κεφαλής μας και τα σκισίματα των ποδιών- για αντιτετανικούς βέβαια ας μην γίνεται λόγος. Ο Κώστας ήσυχος και φιλικός, δεν ξεχώριζε, αν και προερχόταν από πιο εύπορη οικογένεια – οι κοινωνικές διαφορές ήταν τελείως άγνωστες στην μικρή κοινότητα του Δημοτικού μας σχολείου. Η συμμαθήτρια βεντέτα, η Κάτια Στ., που δεν έδειχνε σε κανέναν μας προτίμηση, αποφεύγοντας τα βλέμματα και τις πάρεες μας,  μόνο  στον Κωστα μιλούσε πότε πότε. Στο Γυμνάσιο (για λίγο )διαφοροποιήθηκαμε, ο φίλος μου έδειξε άνετη προσαρμογή, εγώ καθυστέρησα να ενταχθώ , κι οταν συνέβη τον είχα χάσει ( είχε μετακομίσει σε άλλο Γυμνάσιο) .

Νεοκλασικό αρχοντικό, στα στενα της οδού Ρενιερη, πατρικό του Κώστα Καρυωτάκη
Νεοκλασικό αρχοντικό, στα στενά της οδού Ρενιερη, πατρικό του Κώστα Καρυωτάκη

Στα φοιτητικά χρόνια σ΄ αλλες κατευθύνσεις απομακρυνθήκαμε, αλλά έτυχε να βρεθούμε κάτω από την γοητεία της Μαρίας Σ. μιας όμορφης κρητικοπούλας μελαχρινής που σπούδαζε ζωγραφική. Δεν ενθουσιάστηκα που προτίμησε τον φίλο μου, μου φάνηκε φυσικό – ούτε με παραξένεψε που δεν ανταποκρίθηκε τελικά ο νέος στα αισθήματά της.

Κάρτα κολάζ της ζωγρφαφου Μαρίας Στ. 1981
Κάρτα κολάζ της ζωγράφου Μαρίας Στ. 1981

Η χούντα, ήταν μια τρομερή κατάσταση και απερίγραπτη δοκιμασία. Όταν έγιναν οι πρώτες μεγάλες συλλήψεις του Ρήγα Φεραίου, έτυχα κοντά – την άθλια δικτατορία με τις βάρβαρες πιέσεις και τα βαςανιστήρια , ακολούθησε η βαθειά απογοητεύση της διαίρεσης της Αριστεράς ( διάσπαση 1968).

Η συγγραφέας μας θυμίζει μα δεν εμπλέκεται με το τραυματικό πολιτικό παρελθόν , η ιστορία της αρχίζεις στα 1972 και κρατά λίγο . < ´Οσο κρατάει ´ενας στεναγμός > όπως είναι ο τίτλος του βιβλίου της Ανν Ζεράρ, που το έγραψε μετά τον πρόωρο χαμό του διάσημου και κοσμαγάπητου ηθοποιού και συντρόφου της.

Ζεράρ Φιλίπ, ηθοποιος (1922-1959)περιοδικό Γαλλικό 1945, αρχείο ΑΛΚΜΑΝ
Ζεράρ Φιλίπ, ηθοποιος (1922-1959)περιοδικό Γαλλικό 1945, αρχείο ΑΛΚΜΑΝ

Το βιβλίο της Ιαμηνης, μου έφερε στο νου τον σημαντικό καλλιτέχνη, που έζησε όσο κι ο πρόωρα χαμένος φίλος (37-38 χρόνια) κι η τελευταία του σύζυγος τον έκλαψε με ένα εξαιρετικής ευαισθησίας κείμενο.

Η διαφορά είναι ότι η Ανν έγραψε το βιβλίο της αμέσως,για να εκφράσει το σπαραγμό και την απόγνωση της για τον άδικο χαμό του συντρόφου της.

Η Ισμήνη μετά από 40 χρόνια αισθάνθηκε την ανάγκη να μιλήσει για τον αγαπημένο της, μόλις ησύχασε κάπως η άγρια θάλασσα της λύπης της, όταν στέγνωσαν τα δάκρυα και στόμωσαν οι στεναγμοί. Είναι δυο βιβλία με πολλές εσωτερικής ομοιότητες, παρά τις εξωτερικές διαφορές .

<Η αγαπη ´ολα τα θελει κι ´ολα τα μπορεί, >´εγραφε σε μαθητικό  Λεύκωμα μια νέα του 1935, την αγάπη περιέγραψε σε πολλές σελίδες η Ισμήνη Κ. Χωρίς γλυκόλογα και αισθηματολογίες, όταν οι ελπίδες καταρρέουν όταν η πίστη θρυμματίζεται, η αγάπη μένει – θέλει να μας πει.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:

30859533_1996637577110391_928868462_n

Όρθιοι από αριστερά 2η Η Ρένα Χατζιδάκη (Κατάσταση πολιορκίας), Λιάνα Παρλαμά, Γ.Ζεβελάκης,Γιώργος Μαμαλάκης, Κώστας Καρυωτάκης,άγνωστη και καθισμένος ο Στέλιος Καστρινάκης( Από εκδρομή του Συλλόγου Κρητών Σπουδαστών το 1961 κάπου στην Εύβοια)

Το βιβλίο της Ανν Φιλίπ (πρώτη έκδοση 1955)
Το βιβλίο της Ανν Φιλίπ (πρώτη έκδοση 1955)

 

Ισμήνη Καρυωτάκη, αρχιτέκτων τη γενιάς του Πολυτεχνείου
Ισμήνη Καρυωτάκη αρχιτέκτων,  στις παρυφές της γενιάς του Πολυτεχνείου

Παρουσίαση :απο αριστερά Ισμηνη Καρυωτακη, Νικη Κουκουνάκη,Βασίλης Κοτούλας
Παρουσίαση :απο αριστερά Ισμηνη Καρυωτάκη, Νίκη  Τρουλλινού(Κουκουνάκη),Θοδωρής Κόττας- δεν διακρίνεται η Ελένη Γιαμαλάκη,που διάβασε ορισμένες σελίδες.

 

ΕΦΗ ΣΑΠΟΥΝΑ ΣΑΚΕΛΛΑΡΑΚΗ : ΧΡΟΝΙΚΟ ΜΙΑΣ ΖΩΗΣ

Εφη Σαπουνά Σακελλαράκη, 1963 όταν παντεύτηκε τον Γιάννη Σακελλαράκη
Εφη Σαπουνά Σακελλαράκη, 1963 όταν παντρεύτηκε τον Γιάννη Σακελλαράκη, και βρέθηκαν για μήνα μέλιτος στην ανασκαφή της Ζάκρου

 

ΕΦΗ ΣΑΠΟΥΝΑ ΣΑΚΕΛΛΑΡΑΚΗ :  ΟΤΑΝ ΜΙΛΗΣΕ Ο ΧΡΟΝΟΣ  – το χρονικό μιάς ζωής

Το Βιβλίο της ‘Εφης Σακελαλαράκη  – Σαπουνά, -«οταν τέλειωσε ο χρονος«με υπότιτλο: το χρονικό μιας ζωής, το πληροφορηθήκαμε από τα ΝΕΑ(ή TO BHMA), που παρουσίασαν και αποσπάσματα , σελίδες από το έργο – καθόλου καλα επιλεγμένες, οι δημοσιογράφοι, ακόμα κι αν σε συμπαθούν ψάχνουν ότι έχει «ψαχνό» δηλαδή δημοσιογραφικό ενδιαφέρον.
Όταν άρχισα να διαβάζω το ογκώδες βιβλίο, των 630(!) σελίδων, παραξεμενένος από το μέγεθος, εδώ και χρονια δεν μπορώ να να μετρήσω τόσες σελίδες, τα μάτια δεν αντέχουν και το πνεύμα δεν είναι πρόθυμο πια, ακόμα κι αν πρόκειται για τον Προυστ και το αριστούργημα του( αναζητώντας τον χαμένο  καιρό), ήξερα ότι δεν θα τα καταφέρω.

Γιάννης Σακελλαράκης, 1965 φωτ. Ν.Κούνδουρος
Γιάννης Σακελλαράκης, 1965 φωτ. Ν.Κούνδουρος

Ας ήταν αφιερωμένο σ´ έναν ακριβότατο φίλο, ας είχα μεγάλη περιέργεια, για τα συγγραφικά ( μη αρχαιολογικά) αποτελέσματα της αγαπημένης του συντρόφου, που μετρούσαμε περισσοτερο απο μισόν αιώνα αριτυδωτες, εγκάρδιες σχέσεις.

Έπεσα έξω, και για δυο μέρες επέπεσα ( όπως λέγαμε κάποτε) επί του τεραστίου κειμένου, που σοφά είχε επιμερίσει σε κεφάλαια, η επιμελής και ευαίσθητη αρχαιολόγος.

Από αριστερά: Άννα Ζεβελάκη,Διογ.Βεριγάκης,Γίννης Σακελλαράκης, Νίκος και Νίκη Βριγάκη
Από αριστερά: Άννα Ζεβελάκη,Διογ.Βεριγάκης,Γιάννης Σακελλαράκης, Νίκος και Νίκη Βριγάκη(φωτ.ΑΛΚΜΑΝ)

Ήταν στην ουσία μια λογοτεχνική προσπάθεια, με ημερολογιακό τρόπο καταγραμμένη, αν και δεν είχε την τυπική αυτήν μορφή , με ημερομηνίες και χρονους, ξετύλιγε τα κουβάρια του παρελθόντος, με προσοχή και » αρχαιολογική» ακρίβεια.
Ο χρόνος κόπηκε σε ενέργειες και αποτελεσματα, σε ανασκαφές και ευρήματα , σε μελέτες και εκδόσεις, σε ταξίδια και επιστημονικές ανακοινώσεις και διαλέξεις.

Το ζεύγος Γιάννης - Έφη την δεκαετία του1980, των μεγάλων επιτυχιών
Το ζεύγος Γιάννης – Έφη την δεκαετία του1980, των μεγάλων επιτυχιών(φωτ.βιβλίου)

Τα κεφαλαια, έγιναν εποχές, θύμιζε μουσικές συνθέσεις και Βιβάλντι. Νεανική ζωή και δράση( άνοιξη) μεγάλες επιτυχίες της οριμότητας( καλοκαίρι) σημαντικά αποτελέσματα ( φθινόπωρο) αναγνώριση καθολική ( χειμώνας).

Διάβασα λαίμαργα το έργο, οι αρχαιομαθείς κι οι φιλόλογοι, που ξέρουν κατά κανόνα καλά  την αρχαία φιλολογία, δεν έχουν λογοτεχνικές αρετές, στεγνώνουν απο την ακρίβεια και την λεπτομερή τεχνική, και δεν διαβάζονται…

Απο αριστερα: Βιδ΄καης Ν. Ξηριτάκης Δ.
Από αριστερά: Βιδάκης Ν. Ξηριτάκης Δ., Β.Ζ. και Γιάννης Σακελλαράκης – από την αθηναϊκή κοσμική  ζωή , στις εγκάρδιες επαρχιακές συντροφιές (φωτ. ΑΛΚΜΑΝ 1983-84)

Η κ. Εφη  Σαπουνά τα κατάφερε, όπως καποτε κι ο αξέχαστος φίλος μας, να ζωντανέψει παλιές ιστορίες , να εκθέσει πλευρές άγνωστες της επιμονής δουλειάς τους, να διαγράψει, να περιγράψει  τις άγνωστες (το ευρύ κοινό)  παθογένειες των πνευματικών …αγώνων.

Σε έναν κυκεώνα πολυποίκιλων σχέσεων, ´ενα ζεύγος διανοουμένων ( ο Γιάννης κι η Έφη) δούλεψε με μανία, μελέτησε με ασίγαστο πάθος, άνοιξε δρόμους στο παρελθόν μας – το απώτατο, μα και βρηκε εφαρμογές για την ζωή μας που συνεχίζεται.

Το περίφημο δέντρο της ανασκαφής της Ζωμύνθου (φωτ. ΑΛΚΜΑΝ 1985)
Το περίφημο δέντρο της ανασκαφής της Ζωμύνθου (φωτ. ΑΛΚΜΑΝ 1985)

Και δεν ηταν μόνο με ροδοπέταλα στρωμένος ο δρόμος τους. Αλλα ξεπέρασαν με υπομονή επιμονή συστηματική σκληρή δουλειά, όλα τα εμπόδια.

Η γνώση η εξυπνάδα κι η ομορφιά, τους χαρακτήριζαν , ευλογημενοι και ταιριασμένοι και αγαπημένοι , μα τόσο που να προκαλέσουν την πιο βάσκανη Μοίρα.

Ιδαίον, αποαρισταρά Β.Ζεβελάκη με τα δυο κορίτσια του Ν.βιδακη, Σακελλαρ΄κης με Σπύρο Ζρεβελάκη και Γιώργος Τσαϊνης δεξιά(αρχείο ΑΛΚΜΑΝ 1984)
Ιδαίον, απο αριστερά Β.Ζεβελάκης με τα δυο κορίτσια του Ν.βιδακη, Γιάννης Σακελλαράκης με Σπύρο Ζεβελάκη στα πόδια του και Γιώργος Τσαϊνης δεξιά(αρχείο ΑΛΚΜΑΝ 1984)

Η Εφη θέλησε να εξορκίσει το κακό , να αποκαταστήσει την ισορροπία , να αποδεχτεί το αναπότρεπτο, χωρίς μεμψιμοιρίες και οργή, τα δάκρυα της είχαν στεγνώσει , της έμενε μόνο ενας μακρύς ατελείωτος μονόλογος , που δεν θα ήταν όμως θρήνος, αλλα ένα παιγνίδι ζωής με χαρές και λύπες  , για το θέατρο της ζωής των άλλων.

Ακούραστος, χαλκέντερος δεν έσκαψε μόνονεξαιρετικου ενδιαφέροντος χώρους δεν βρηκε σπανιότατα αντικείμενα, έγραψε χιλιάδες επιστημονικές σελίδες αλλά βιβλία λογοτεχνικής αξίας, γνώρισε τον μινωικό πολιτισμου παντου,σε καθε γωνια του κόσμου...
Ακούραστος, χαλκέντερος δεν έσκαψε μόνον εξαιρετικου ενδιαφέροντος χώρους δεν βρηκε σπανιότατα αντικείμενα, έγραψε χιλιάδες επιστημονικές σελίδες αλλά και  βιβλία λογοτεχνικής αξίας, γνώρισε τον μινωικό πολιτισμου παντού,σε καθε γωνια του κόσμου…

Εξ άλλου προσπάθησαν με τον σύντροφο της πάντα, χωρίς υπολογισμούς κι ανταλλάγματα, να προσφέρουν στους άλλους και να βοηθήσουν τον τόπο τους.

Το κοριτσι,που κάποτε θυμόμουν στα πράσινα νερά της Ζάκρου, ηταν μια ώριμη ύπαρξη πια, που ειδε κι έμαθε πολλά, δίπλα σ εναν χαρισματικόν αντρα και πετούςε ψηλά με τα δικά της φτερά, χρόνια τώρα – μα η σχέση της με τον Γιαννη Σ.  της έδινε έμπνευση και κουράγιο και ήταν δίχτυ ασφαλείας, που τη προστάτευε .

Έβανς με γνωστό ρυτό της Κνωσού, ίδιο τελείως βρέθηκε στη Ζάκρο(φυσιγνωμική ομοιότητα με τον Γιάννη Σακελλαράκη)
Έβανς με γνωστό ρυτό της Κνωσού, ίδιο τελείως βρέθηκε στη Ζάκρο(φυσιγνωμική ομοιότητα με τον Γιάννη Σακελλαράκη)

Τα χρόνια περνούν κι ήρχονται κι αλλα χρόνια , κάπου ψηλά, ο Γιαννης Σακελλαράκης κι ο Αρθούρος Έβανς  σιγομιλούν, δεν φοβάται πια την νυχτερινή τύφλωση, ο διάσημος ανασκαφέας της Κνωσού ( ούτε τα σχόλια των πουριτανών συμπατριωτών του) κιο νέος του σύντροφος, δεν νοιάζεται για τις κακίες των συναδέλφων του. Δεν μετρούν πια με χρόνια τον καιρό αλλά με αιώνες και χιλιετίες, κ οι μικρότητες εξαφανίζονται, οι εγωισμοί σβήνουν.
Ενδιαφέρονται κι οι δυο για τον Μινωικό πολιτισμό που στο 20ον αιώνα ήρθε στο φως, ξέρουν ότι υπάρχουν κίνδυνοι…
Η αμφισβήτηση δεν εχει πια στόχο τους ίδιους, αλλα το έργο τους.

Στον ίσκιο μιας χαρουπιάς η Εφη Σακελλαράκη κι ο Βασίλης Ζεβελάκης ίσως συνωμοτούν για μιαν τηγανιτή πατάτα ( το σπανιότερο έδεσμα)1963 Ζάκρο
Στον ίσκιο μιας χαρουπιάς η Εφη Σακελλαράκη κι ο Βασίλης Ζεβελάκης ίσως συνωμοτούν για μιαν τηγανιτή πατάτα ( το σπανιότερο έδεσμα)1963 Ζάκρο

Όμως  Γιαννης σκοτεινιάζει λίγο, εχει και την έγνοια της συντρόφου του, έφυγε γρήγορα, δεν πρόλαβε οτι έπρεπε, μα ξέρει πως είναι ικανή και θα τα καταφέρει.
Μα κάποιες στιγμές χαμογελάει , οταν ακούει τις συζητήσεις που τον αφορούν…
«Λιγότερα λόγια θα’θελε να πει, λιγότερο < αίσθημα> Και πιο πολύ δουλειά…»( δεν χάνει φαίνεται ποτέ το χιούμορ του)

Δίπλα στον αρχαιολογικ΄ χώρο φύτρωσαν μπετον αρμέ κτίσματα -  οι αρχαιολόγοι οργίστηκαν...
Δίπλα στον αρχαιολογικό χώρο φύτρωσαν μπετόν αρμέ κτίσματα – οι αρχαιολόγοι οργίστηκαν…

ΑΝΤΩΝΗΣ ΧΕΛΙΔΩΝΗΣ- ΣΥΝΑΠΑΝΤΗΜΑΤΑ

 

Αντώνης Χελιδώνης, ηρακλειώτης διανοούμενος κι άνθρωπος για πολλές εποχές
Αντώνης Χελιδώνης, ηρακλειώτης διανοούμενος κι άνθρωπος για πολλές εποχές

 

ΑΝΤΩΝΗΣ ΧΕΛΙΔΩΝΗΣ – ΣΥΝΑΠΑΝΤΗΜΑΤΑ

Συναπαντήματα, ένας χρόνος πέρασε, μα πως υπολογίζεται; Ο Αντώνης χαμογελάει από το παραθύρι του, γράψε μου τι λες ψιθυρίζει – είμαι αλλού τώρα, μόνο γραφτά μηνύματα φτάνουν ως εδώ.

20170610_210803

Γι αυτό οι φίλοι του τύπωσαν τα λόγια του συλλογίζομαι, τα παρουσίασαν χτες, μόλις έσβησε η δύση και φώτισε το ολοστρόγγυλο φεγγάρι την παλιά μας πόλη .

Ολοστρόγγυλο φεγγάρι πάνω απ την πόλη μας
Ολοστρόγγυλο φεγγάρι πάνω απ την πόλη μας 10.6.2017

Ο Αντώνης Ανηψιτάκης και η Παρή Στιβακτάκη, μιλούσαν για τον Αντώνη Χελιδώνη και το βιβλίο του ΚΙΒΩΤΙΑ ΣΧΗΜΑΤΑ (την εκδήλωση είχε προλογήσει ο εκδότης και φίλος του Ματθαίος Φρατζεσκάκης)…

Ο Α.Ανηψιτάκης και Παρή
Ο Αντώνης Ανηψιτάκης και Παρή Στιβακτάκη

Η εκλεκτή φιλόλογος έκανε παρατηρήσεις, ανέλυε στίχους που μπορεί να κρύβουν άλλα νοήματα, εκτιμούσε συσχετισμούς κι η φωνή της κάποιες στιγμές ράγιζε

20170612_131234
Η προσεγμένη έκδοση των ποιημάτων το Αντώνη Χελιδώνη, από τον Ματθαίο Φρατζεσκάκη

Ξεφύλιζα αργά το βιβλίο του, διαβαζα  : “Ζαρώνεις σαν ύφασμα λινό…

Είχες χρόνια αφεθεί σε μια περιπλάνηση.

Στην επανάσταση.”

δεν με μπέρδευαν οι συλλογισμοί του, με παραξένευαν, αυτός πολυνοιάζεται

για τους άλλους, σοβαρολογεί για μεγάλα θέματα..

Μιλούσε μέσα από τις σειρές των στίχων του :

Μικρά αποσπάσματα κρατάμε εμείς.

Μια ζωή πλανιέται γύρω ρυθμοί προκάτ, αδιάφορες πορείες πέρασαν.

Γυρνάμε μέσα μας. Τώρα.

Στην εσωτερική αναμέτρηση, αναζητάς συνεχώς.

Την αλήθεια και την απόρριψη.”

20170610_114614
Λίγο πριν αρχίσει η εκδήλωση στο ΠΟΛΥΚΕΝΤΡΟ του Δήμου Ηρακλείου

Ήθελα να του πω, πως οι άλλοι ίσως μπορούν να μας στηρίξουν κάποτε, μα καλύτερα να μας αφήσουν ήσυχους, να διαπράξουμε δικά μας λάθη να βρούμε ότι μας είναι απαραίτητο.

Είπε (έγραφε στη σελίδα 45):

“Με καταβάλλει η τραχύτητα των ανθρώπινων λαθών”

Του απάντησα με δικά του λόγια (σελίδα 48)

Γυρνώ στο καταφύγιο των ονείρων …

Γυρνώ να κρύψω τη θλίψη στη θύμηση

Η σκέψη χάνεται σε φθινοπωρινό απόβραδο

Η αίσθηση του κενού με συντροφεύει στην απόσταση”

Τον θυμάμαι, θα ήθελα να τον αποχαιρετήσω με δικά του λόγια:

εικόνες παραμυθιού
εικόνες παραμυθιού

(1) Τα όνειρα μας λαϊκά παραμύθια

Τα θυμάται κανείς ;

Μαζεύουμε ξανά το παρελθόν

Σε τυχαίες συναντήσεις και ανθρώπους

Τις νύχτες ξοδευόμαστε στο άπειρο χανόμαστε στην πρώτη ανάγνωση

Στην έσχατη γραφή

Μικρά αδιέξοδα

Να ξεχάσουμε το αύριο

Υπολογίζεται ο καιρός, η σκέψη τριβέλιζε, σαν να έβγαιναν γρέζα, στη Χανιόπορτα , στον τόρνο του Μπαλαμούτσου, μουρμούριζα :

Βαθιά ποντισμένο καράβι

τ΄άλπουρα σπάσανε και το πανί

σεντόνι σκισμένο που ράβει

μνήμης χαμένης η μηχανή

Συναπαντήματα, θυμόμαστε…

ΣΗΜΕΙΩΣΗ:

(1) Ποίημα της σελίδας 56 με τίτλο ΧΟΡΟΧΡΟΝΙΚΟΣ ΑΠΟΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΣ,με αλλαγή του ενικού σε πληθυντικό)

 

ΕΙΡΗΝΗ ΠΡΑΔΕΙΣΑΝΟΥ – ΡΗΤΟΡΙΚΗ ΕΝΔΕΙΑ

Στις 18 του τρέχοντος μηνός, έφτασαν στα χέρια μας δυο βιβλία, ήταν οι ποιητικές συλλογές της κ. Ειρήνης Παραδεισανού, που ζει και εργάζεται ως φιλόλογος στην πόλη μας. Εκδότης Vakxikon.gr , τίτλοι : ΡΗΤΟΡΙΚΗ ΕΝΔΕΙΑ και ΤΑ ΓΥΑΛΙΝΑ ΜΑΤΙΑ ΤΩΝ ΨΑΡΙΩΝ (2013-2016).

 

Ξεχωρίσαμε για να παρουσιάσουμε  ένα από τα  ποιήματα που μας άρεσαν, για να ενημερωθούν οι αναγνώστες μας – στοιχεία για την συγγραφέα δεν έχουμε , θα συμπληρώσουμε αυτήν την παρουσίαση μόλις βρούμε.

Ο υπερρεαλισμός της κ. Ειρήνης Παραδεισανού είναι έκδηλος και ο ρωμαντισμός της κάτω από κάθε εικόνα ή φράση έντονος – όταν σταθεροποιεί το βήμα της και κάνει σαφέστερες τις προτιμήσεις της , ένας αθώος λυρισμός αυθεντικός και συγκινητικός προβάλλει. Σ΄έναν δρόμο καθόλου εύκολο που προχωράει δυστακτικά, θα βρίσκει ή  θα ανακαλύπτει  μιαν ποίηση που μας ενδιαφέρει, για να έρχεται πιο κοντά μας.

Από την συλλογή  ΡΗΤΟΡΙΚΗ ΕΝΔΕΙΑ: 

Π Α Ρ Ε Ι Σ Α Κ Τ Η

 

Κάθε που γέρνω μέσα μου

νοιώθω χελώνα γέρικη

που απόμεινε χωρίς καβουκι

στη μέση δρόμου πολυσύχναστου.

Διαβάτες ριγμένοι στον τρόμο

με καρφώνουν με λέξεις – τρόπαια

μιας νίκης εύθραυστης κι αμφίσημης.

Τασυννεφα...
σύννεφο…

Σαν  τέχνασμα σιβυλλικό μοιάζει η σιωπή μου.

και το σκιαγμένο βλέμμα τους

σαν προσπερνούν την άθλια όψη μου

καρφώνεται στη γύμνια μου επιτακτικά.

 

«Δεν είσαι εδώ»

μοιάζει να λέει

«Ποτέ δεν ήσουν.

Πάντα παρείσακτη θα στέκεις».

 

Κι εγώ μια χαραμάδα ψάχνω

από φως

για να στριμώξω την παράξενή μου όψη

και μια ρωγμή σε σύννεφο θαμπό

την εμμονή μου να φυλάξω.

 

 

Σ Υ Μ Π Λ Η Ρ Ω Σ Η (μετά την ανάρτηση)

Από το  Block Παρείσακτη, συμπληρώνουμε την άποψη της Ειρήνης Παραδεισανού για το πως έφτασε στην ποίηση:

Ειρήνη Παραδεισανού, φωτογραφία διαδικτύου
Ειρήνη Παραδεισανού, φωτογραφία διαδικτύου

«Στην προτροπή των φίλων μου να γράψω επιτέλους πεζό, συνήθως χαμογελώ με αμηχανία. Δεν ξέρω τι να τους πω, πέρα από το τετριμμένο.
» Οποτε μου΄ρχεται να γράψω, μου βγαίνουν ποιήματα.»
Για καιρό δίσταζα να τα χαρακτηρίσω ποιήματα.
Το΄ξερα πως το ποίημα σκάβει. Αν δεν τα καταφέρει να σκάψει, δεν είναι ποίημα.
Σκάβει στην πέτρα για να βρει την αιώνια φλέβα.(…)

Εξώφυλλο, από το μπλογκ της
Εξώφυλλο, από το μπλογκ της

 

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ:

Τα βιβλία της κ. Παραδεισανού, μας τα πρότεινε ο φίλος μας κ. Γιώργος Λεμπιδάκης, επειδή του άρεσαν – είναι και πολύ ενδιαφερόμενος για τη λογοτεχνία, έχει εκδόσει και μιαν ποιητική συλλογή , που έχουμε παρουσιάσει.

 

 

 

 

 

 

ΒΟΥΛΑ ΕΠΙΤΡΟΠΑΚΗ – ΠΟΙΗΤΙΚΗ ΤΡΙΛΟΓΙΑ : ΤΑ ΜΕΡΗ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ

Εικόνα2456
Βούλα Επιτροπάκη, στην πλατεία Δασκαλογιάννη(φωτ.ΑΛΚΜΑΝ-Μάρτιος 2009)

Πως να μιλήσεις για την πόλη που ζεις;  Αναγκαστικά γίνεται κανείς συναισθηματικός, πιο πολύ από ότι συνηθίζει, να ξεπέφτει;  Ίσως, μα κάποιες συντεταγμένες, των παλιών καιρών – τον ανεβάζουν, σαν να απλώνεται ένα σύννεφο άσπρο, με μαλλί ξασμένο των κρητικών βουνών και μπορεί κάπου  ψηλά να αναπαυτεί.

Η πόλη μας  κακοπαθημένη, κακολογημένη έχει τόσα να της πουν και περισσότερα να της καταλογήσουν,  μα είναι κι οι δικοί της άνθρωποι, που την συντηρούν την προσέχουν την προστατεύουν και κυρίως την αγαπούν.

Πολλοί  επισκέπτες αλλά κι οι περισσότεροι ντόπιοι γυρίζουν δεξιά αριστερά, συνωστίζονται στους δρόμους και τα στενά της, στα κέντρα και την αγορά, στις εκδηλώσεις πάσης φύσεως – γκρινιάζουν για την κυκλοφορία, τα σκουπίδια, τις τιμές των   καφε-μπαρ. Η οικονομική κρίση εντείνει την κατάσταση, η πόλη μας εναλλάσσει εύκολα τα πολιτικά της χρώματα, μα όχι τα  αισθήματα , η ευαίσθητη  καρδιά της κτυπάει πάντα με τον ίδιο ρυθμό  αιώνες τώρα.

Οι ανθρώπινη μορφή κυριαρχεί, μα το αρχιτεκτονικό φόντο έχει ζωγραφική αξία
Η πόλη μας, το παλιό λιμάνι – εξαίρετη ζωγραφική του Α.Βλάση

Το μεσημέρι της Πέμπτης 23 τρέχοντος, έφτασε ένα τριπλό βιβλίο στα χέρια μας, ο τίτλος δεν φάνηκε να μας ενδιαφέρει : ΤΑ ΜΕΡΗ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ.  Ήξερα την συγγραφέα την Βούλα Επιτροπάκη, το περιεχόμενο θα ναι ποιητικό φαντάστηκα. Ανοιξα  το πρώτο τεύχος, το δεύτερο και έμεινα στο τρίτο.

Η ποίηση δεν είναι αντικείμενο, περιγραφόμενο και καθοριζόμενο εύκολα. Η τέχνη γενικότερα δύσκολα βρίσκει ορισμούς και σημαντικές και πειστικές προσεγγίσεις.

Στον τρίτο τόμο της τριλογίας της κ. Βούλας Επιτροπάκη,  ως αναγνώστης πιάστηκα στα δίχτυα μιας ποίησης, που είχε ρυθμούς και χυμούς – εικόνες και αποτελέσματα. Η προσεγμένη και συγκρατημένη γραφή, έκρυβε πόθους συναγμένους  με  επίμονες και επίπονες  προσπάθειες, αισθήματα που είχαν εντάσεις , το τόξο της σκόπευε με ακρίβεια στόχους επικίνδυνους.

Η πόλη μας έχειςτους φρουρούς της συλλογιζόμουν, η Βούλα είναι στην σκοπιά της πάνω στις ψηλές ντάπιες, που προστατεύουν χίλια(και περισσότερα) χρόνια το Μεγάλο Κάστρο. Η ποίηση  είναι η καλύτερη άμυνα, η τέχνη το τελευταίο καταφύγιο, για την πόλη μας, μα και για τη χώρα σκεφτόμουν.

Τ ασυννεφα των βουνων της Κρητης
Τα σύννεφα των βουνών της Κρήτης

ΠΑΙΧΝΙΔΙ

 

Κανόνες

α΄

Βήμα το βήμα συν

βολίζομαι στην κοίτη σου

υποθεσούλα

διάθεση

πως έγινε και  φαίνεται

αληθινό το ψέμα

(δος μου το χέρι σου και τα χείλια)

 

και γαληνεύει τι

ποτε ποτε τ΄ απόλυτο

ως γεφυρώνουν τα κενα

των συλλαβών

-τέλος της μιας

αρχή της άλλης

 

λέξεις

 

ν΄απλώσω

ν΄αγγιχτώ στη απαλάμη σου

μήπως και το πιστέψω

 

ότι δεν είσαι  χάρτινος κι στίχινος

και γραμματικός

γ΄

 

 

Πεντόβολο

στη μέση σου

φωνή

κάθε π΄ανοίγει ο ήλιος τα ματόφυλλα

Ξαπλώνομαι

έτυμη

στον ουρανό

καθως αφήνομαι

ξωπίσω μας τον κήο

(δώς μου το νώμο σου και τα χείλια)

 

μα εδώ στη γη

Κήπος θα πει

καρδούλι Απριλιού

στα παιδικά χαμόγελα

κι ως το μεδούλι αγκαλιά τη νύχτα

στο κρεβάτι

 

κι αυτό είναι μια πραγματικότητα

που χορεύει

μρ τα δάχτυλα στη ράχη

των πραγμάτων

Παιχνίδι

 

Σε φόρεσα

Λευκός

Στο στήθος την ήβη

και κίνησα

 

απ΄το δειλινό

θα πηδήσω τον ορίζοντα

στο ξημέρωμα του

χυμούλα λέξη

τρυπώνω στα χείλια σου

 

φιλί μια φιλί δυο

στο ρήμα τρεις και πέντε

 

ευλύγιστα

στο ποίημα θα  χωθώ

 

Εικόνα2457
Βούλα Επιτροπάκη, φωτ. ΑΛΚΜΑΝ 2009

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ΝΙΚΟΣ ΛΟΓΟΘΕΤΗΣ : ΝΙΚΟΣ ΒΕΛΜΟΣ – Ο ΓΥΙΟΣ ΤΗΣ ΑΠΩΛΕΙΑΣ

ΝΙΚΟΣ  ΛΟΓΟΘΕΤΗΣ : Νίκος Βέλμος, το δώρο των εορτών

 

Νίκος Βέλμος, έργο του Κόντογλου
Νίκος Βέλμος( έργο του Φώτη Κόντογλου, κάρβουνο 1923)αναρχικός και χριστιανός, περιθωριακός και στο κέντρο της πνευματικής και κοινωνικής ζωής

Δεν είμαι ασυνήθιστος σε δώρο βιβλίων, από την παιδική μου ηλικία .

Τυχερός λοιπόν, αφού συμβαίνει να ‘ναι για μένα , το μόνο δώρο που με συγκινεί.

Με τα χρόνια βέβαια τα πράγματα τα δυσκόλευαν, γιατί λίγα είναι πια τα έντυπα που μου αρέσουν.

Έτσι οι Φίλοι,που με ήξεραν, απέφευγαν τελευταία τέτοια δώρα, κι όταν μου έφερναν,είχαν επιφυλάξεις, έλεγαν να τα γυρίσω αν δεν μου άρεσαν.

Φέτος, ήταν καλή χρονιά, το πρώτο βιβλίο έφτασε με το ταχυδρομείο, από τον παλιό,φίλο γιατρό αλλά και συγγραφέα Νίκο Λογοθέτη, που αρκετά χρόνια «έβγαζε»το περιοδικό » ΕΠΙΛΟΓΕΣ – Σύμμικτα Λογοτεχνικά και άλλα».

Το βιβλίο του: Νικος Βέλμος, «0 γυιος της απωλείας», έφτασε προχθές, πιο γρήγορα από όσο, περίμενα.

Το βιβλίο του Νίκου Λογοθέτη
Το βιβλίο του Νίκου Λογοθέτη

Μα δεν ήταν απλώς , ένα αναμενόμενο γεγονός, η έκδοση του, ούτε το διάβασα με έκπληξη.

Μετά την πρώτη μέρα το αρχικό ξεφύλλισμα , έσκυψα και “κόλλησα” στο βιβλίο του Λογοθέτη.

Εδώ και χρόνια διαβάζω γρήγορα, σπάνια προσέχω πολύ, προσπαθώ κυρίως να ενημερωθώ , αν το θέαμα έχει ενδιαφέρον.

Όμως εδώ υπήρχε διπλό χτύπημα , το θέμα αλλά και ο τρόπος , δηλαδή η λογοτεχνική διερεύνηση ενός προσώπου, από τα αμφιλεγόμενα και από τα ξεχασμένα της πνευματικής ζωής του τόπου μας.

Από το περιοδικό ΦΡΑΓΚΕΛΙΟ , δείχνει τις προτιμήσεις του ΒΕΛΜΟΥ
Από το περιοδικό ΦΡΑΓΚΕΛΙΟ , δείχνει τις προτιμήσεις του ΒΕΛΜΟΥ ( ΓΚΑΙΤΕ, εννοούσε τον νεανικό , τον ρωμαντικό συγγραφέα)εξώφυλλο ΦΡΑΓΚΕΛΙΟ 12.11.1927

Ο Νίκος Βέλμος, κρητικής καταγωγής ( Βογιατζάκης ο πατέρας Μαρτιμιανάκη η μάνα) ηθοποιός αλλά και ποιητής και λογοτέχνης και ζωγράφος( σκιτσογράφος,κυρίως),είχε φτάσει εδώ  (στην Κρήτη) πριν μερικά χρόνια, όταν ο Γ.Ζ. μας άφησε ( χάρισε) έναν τόμο,του περιοδικού «ΦΡΑΓΚΕΛΙΟ» που το “έβγαζεοΒέλμος”.

Μας είχε εξηγήσει ποιος ήτανε ο εκδότης, μα δεν κινήθηκε καμιά περιέργεια, ωραία κοκκινοδεμένος τόμος, ,έμεινε στην βιβλιοθήκη αχρησιμοποίητος.

Όταν ο Νίκος Λογοθέτης έκανε κάποιες μονογραφίες για τον Βέλμο, στο περιοδικό του , πάλι διαβάσαμε τα κείμενα, μα δεν αντιδράσαμε.

Και ήρθε το πλήρωμα του χρόνου, ο λογοτέχνης και γιατρός φίλος μας, ερεύνησε και παρουσίασε ένα πλήρες πορτραίτο του Βέλμου πολύ ζωντανό, όχι μόνο με μια διείσδηση σε βάθος, μα και έκθεση των πεπραγμένων του, πολύ εκτεταμένη, ´ετσι που ο αναγνώστης να μπορεί να καταλάβει ( να προσεγγίσει) τις πτυχές των έργων αλλά και του χαρακτήρα του πρόωρα χαμένου καλλιτέχνη.

2016-12-22-19-37-52
Από παράσταση του Βέλμου στο Ηράκλειο, 1919 (από το βιβλίο-αρχείο Γ. Μαρκόπουλου)

Μα άραγε τι κρύβει το φαινόμενο Βέλμος; Είναι ίσως ένας θεατρίνος, από τα 15 του χρόνια στο σανίδι, έφηβος γνώρισε την τέχνη που αρχίζει από τη λογοτεχνία και την ποίηση, περνάει στη μουσική και ( κίνηση)το χορό, χρησιμοποιεί τη ζωγραφική και την Αρχιτεκτονική ( σκηνογραφία) και εκφράζεται,με τη φωνή και το σώμα, την υποκριτική τέχνη.

Σε παρεα καλλιτεχνών, ο Βέλμος καθιστός με την τσάντα(μόνιμο εξάρτημά του)
Σε παρεα καλλιτεχνών, ο Βέλμος καθιστός με την τσάντα(μόνιμο εξάρτημά του)

Αφού πέρασε μια αλητεία δυο χρόνων προσγειώθηκε στην τέχνη, ευτύχησε να συναντήσει μεγάλους δασκάλους, να μάθει γράμματα και θέατρο, και τέλος άρχισε να ζωγραφίζει, το σχέδιο μπορεί να μην το διδάχτηκε στο εργαστήριο, μα συνάντησε πολλούς κορυφαίους ζωγράφους, σχεδιαστές, έμαθε πολλά, πέραν του μολυβιού και του κάρβουνου και της σινικής μελάνης .

Ο Νικος Βέλμος στο ΑΣΥΛΟΝ ΤΕΧΝΗΣ, οργανωτικός και πολυτάλαντος, πολυάσχολος/ηθοποιόςκια θιασάρχης με συνεχή απασχόληση/ποιητής και πεζογράφος, μεταφραστης θεατρικών έργων/εκδότης εβδομαδιαιου εντύπου δημιουργός γκαλερί τέχνης κλπ
Ο Νικος Βέλμος στο ΑΣΥΛΟΝ ΤΕΧΝΗΣ, οργανωτικός και πολυτάλαντος, πολυάσχολος/ηθοποιόςκια θιασάρχης με συνεχή απασχόληση/ποιητής και πεζογράφος, μεταφραστης θεατρικών έργων/εκδότης εβδομαδιαιου εντύπου δημιουργός γκαλερί τέχνης κλπ

Το κυριότερο όμως είχε την έφεση την καλλιτεχνική, είχε » την σφραγίδα της δωρεάς» όπως έλεγε κάποτε ένας φωτισμένος Υπουργός Παιδείας.

Δεξιά Νίκος Βέλμος, αριστερα Νίκος Λογοθέτης - σχέδιο Β.Ζ. για το alkman.gr (μικτή τεχνική)
Δεξιά Νίκος Βέλμος, αριστερά Νίκος Λογοθέτης – σχέδιο Β.Ζ. για το alkman.gr (μικτή τεχνική)

….

Το βιβλίο το Λογοθέτη, ανάδειξε μια λησμονημένη μορφή, πρόβαλε έναν αξιόλογο εργάτη του θεάτρου και της λογοτεχνίας και των εικαστικών τεχνών.

Φύσηξε την σκόνη καθάρισε το έργο του, αυτό που μένει βέβαια, αφού η τέχνη του ηθοποιού είναι τελείως εφήμερη – όμως τα γραπτά δεν χάνονται όπως και τα σχέδια του καλλιτέχνη.

15682260_1239634459477377_730592100_o
Νίκος Λογοθέτης, πριν λίγα χρόνια, γιατρός(μικροβιολόγος)ποιητής και πεζογράφος και μεταφραστής αλλά και εκδότης περιοδικού – Ασχολήθηκε και με την γλυπτική (μέλος του επιμελητηρίου των εικαστικών)/πολυτάλαντος, να τον συγκίνησε και γι αυτό ο Νίκος Βέλμος(;)

Κι έτσι οδηγηθήκαμε στο περιοδικό του, εδώ άρχισε να ξεκαθαρίζει ακόμα περισσότερο,η μορφή του, με σχόλια και κείμενα και οργανώσεις εκδηλώσεων και εξομολογήσεις…

Χαρακτικό απο το ΦΡΑΓΚΕΛΙΟ, η αγάπη τουΒέλμου γιατον Σαίξπηρ ηταν μεγάλη - επηρεάστηκε από τον δάσκαλο και μέντορά του Θωμα Οικονόμου
Χαρακτικό απο το ΦΡΑΓΚΕΛΙΟ, η αγάπη τουΒέλμου γιατον Σαίξπηρ ηταν μεγάλη – επηρεάστηκε από τον δάσκαλο και μέντορά του Θωμα Οικονόμου

«Ο γυιος της απωλείας», σιγά σιγά έχανε τα στοιχεία του άτακτου παιδιού, του αμαρτωλού νέου, του παραστρατημένου ανθρώπου – αποκτούσε τις διαστάσεις ενός σκεπτόμενου αισθαντικού καλλιτέχνη, που είναι προσηλωμένος στις ιδέες του, δεν υποχωρεί στον συρμό και τη μικροαστική νοοτροπία και πρακτική.

Είναι αντικονφορμιστής των άκρων, δεν εντάσσεται πουθενά, δεν πειθαρχεί, δεν γονατίζει, καταλαβαίνει κι όσο κατανοεί τόσο επαναστατεί κι αντιδρά.

Η ακανθώδης γλώσσα του ταιριάζει με τις καταστάσεις που κρίνει, μα δεν κυριολεκτεί, παραποιεί και την έκφραση, ενοχλεί εκ προθέσεως, πέραν των δικών του αισθημάτων – πίσω από το εμφαινόμενο( περιεχόμενο) μίσος, υπάρχει ανυπόκριτη αγάπη .

Η αγάπη του για τους συναδελφους του(ηθοποιούς) ήταν χωρίς όρια - σε στήλη του περιοδικου του σχειδαζε και εγραφε αποφθ'εγματα Πραξιτελη Βρατσάνου-παραγνωριμένου μάλλον ηθοποιού
Η αγάπη του για τους συναδελφους του(καλλιτέχνες τςη σκηνής) ήταν χωρίς όρια – σε στήλη του περιοδικού του σχεδίαζε και έγραφε αποφθέγματα Πραξιτέλη  Τσαλίκη-παραγνωρισμένου μάλλον ηθοποιού

Ο Βέλμος είναι ένας προδήλως ( νέο)ρωμαντικός. Το αποδεικνύουν τα ερωτικά κείμενά του, παθητικά και απελπισμένα, ο Βέρθερος (που θα τον ενέπνευσε) δεν έχει πολλές διαφορές,» ο έρωτας θάνατος ενοικεί».

Τα φύλλα του περιοδικού του , είναι αρκετά για τις γιορτές, ο Βέλμος θα μας ταξιδεύει,αυτά τα Χριστούγεννα, ας είναι καλά ο σεβαστός φίλος μας ο Νίκος Λογοθέτης.

Ο Νίκος Λογοθέτης με τον φίλο του Γιώργο Ζεβελάκη - κριτικό της λογοτεχνίας.
Ο Νίκος Λογοθέτης με τον φίλο του Γιώργο Ζεβελάκη – ερευνητή  λογοτεχνίας.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:

Ο Νίκος Λογοθέτης,  γεννήθηκε στον Aλμυρό (Μαγησίας)και κατοικεί στην Αθήνα οπου και άσκησε για πολλά χρόνια το ιατρικό επάγγελμά του (στο Κέντρο της).

Λογοτέχνης μεταφραστής δοκιμιογράφος, αλλά και γλύπτης και εκδότης λογοτεχνικού περιοδικού.

Αν κανένας επιθυμείνα προμηθευτεί το βιβλίο, ας μας στείλει μήνυμα, θα βρεθεί τρόπος…

ΠΩΣ ΝΑ ΓΙΝΕΤΕ ΕΛΛΗΝΑΣ (ΜΑΘΗΜΑ ΓΙΑ ΠΡΟΧΩΡΗΜΕΝΟΥΣ)

 

 

Scan 6Πως μας βλέπουν οι άλλοι ;( οι κουτόφραγκοι)

Νομίζομε ότι είναι πολύ κρίσιμη η εποχή ακανθώδης η κατάσταση, κάθε αλλο. Πάντα ‘ετσι ήτανε (φαίνεται).

Ένας άγγλος, ουγγρικής καταγωγής μας αφιερώνει ενα βιβλίο του στα 1965, πρίν τη Δικτατορία, σε χρόνο ανύποπτο. Αντιγράφουμε ένα κεφάλαιο…

  • ΠΩΣ ΝΑ ΓΙΝΕΤΕ ΕΛΛΗΝΑΣ (ΜΑΘΗΜΑ ΓΙΑ ΠΡΟΧΩΡΗΜΕΝΟΥΣ)

Scan

(…)περιορισμος του κειμένου γιά λόγους συντομίας)

απο την εικονογραφησηση Ν.Μπέντλεϋ
απο την εικονογραφησηση Ν.Μπέντλεϋ

Scan 1

 

 

Scan 3

 

 

Scan 2

 

Σχέδιο του Μίνου Αργυράκη 1957, από την "ΟΔΟ ΟΝΕΙΡΩΝ"
Σχέδιο του Μίνου Αργυράκη 1957, από την «ΟΔΟ ΟΝΕΙΡΩΝ»


Scan 3

Νεοέλληνες, Μίνως Αργυράκης1957...
Νεοέλληνες, Μίνως Αργυράκης 1957…

Scan 4

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:

Συγγραφέας: ΤΖΩΡΤΖ ΜΙΚΕΣ Δημοσιογράφος και χιουμορίστας τελείως καλοπροαίρετος…

Κείμενο αφιερωμένο στον ΣΠΥΡΟ Ζ., για να διασκεδάσει  (και να χαμογελάσει)

ΤEΛEΥΤΑΙEΣ ΖΕΣΤEΣ ΚΑΙ ΠΑΛΙΑ ΒΙΒΛΙΑ : Ο ΜΑΝΟΥΣΟΣ ΦΑΣΗΣ ( ΜΑΝΟΛΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΑΚΗΣ)

Έχουν περάσει πολλά χρόνια, κάποτε υπήρχε η σελίδα «ΝΑΙ ΟΧΙ ΙΣΩΣ», στην καθημερινή τοπική εφημερίδα ΤΟΛΜΗ, αντιγράφουμε το κείμενο για τον ΜΑΝΟΥΣΟ ΦΑΣΗ.

ΤΙΤΛΟΣ:

Ο ΦΑΣΣΗΣ ΤΟΥ ΑΝΑΓΝΩΣΤΑΚΗ

 

Ο ποιητής σε εύθυμη στιγμή, των νεανικών χρόνων...
Ο ποιητής σε εύθυμη στιγμή, των νεανικών χρόνων…

«Οι σοβαροί ας με λέγουν σοβαρό, στα εύθυμα πράγματα ήμουν πάντα επιμελέστατος»

 

Τον Μανούσο Φάση τον είχαμε ανακαλύψει το 1980 με το πρώτο, καθόλου ασήμαντο βιβλίο του «ΜΠΟΥΣΑ ΠΑΙΔΙΚΗ» και τον είχαμε συστήσει στους φίλους μας αργότερα , όταν διαβάσαμε το πολύστιχο ποίημά του » Ο ΚΑΤΗΦΟΡΟΣ» (1986).

Με καθυστέρηση έφτασε και στην πόλη μας μια νέα έκδοση που περιμέναμε μετά την αναγγελία της, του γνωστού ποιητή Μανόλη Αναγνωστάκη, που έχει τον μη αναμενόμενο τίτλο» Ο Μανούσος Φάσσης. Η ζωή και το έργο του».

Το ενδιαφέρον μας ήταν  ζωηρό, θα λυνόταν άραγε το μυστήριο που περιέβαλε από την αρχή το Φάσση,θα μαθαίναμε επι τέλους  ποιος είνα αυτός ο ιδιότυπος ποιητής, που απεχθανόταν τον μοντέρνο στίχο και την πολιτική, αυτός που χρησιμοποίησε εκλεπτισμένες μεθόδους, για να συνθέσει στίχους, που τους χαρακτήριζε η μουσικότητα και το αίσθημα.

Ξεφύλλισα γρήγορα το βιβλίο, διάβασα αρπακτικά, ήθελα να λύσω το αίνιγμα να βρώ απάντηση στον γρίφο.

Δεν ήταν ένα φιλολογικό κείμενο (όπως προϊδέαζε ο τίτλος)δεν είχε παράξενους ξένους όρους, στριφνές διατυπώσεις, βαρετές αναλύσεις, δεν περιοριζόταν σ΄αυτούς που  επαγγελματικά ασχολούνται  με τη λογοτεχνία.

 

Ο Ποιητής δοκιμάζει την κλειδωμένη πόρτα ( Ηράκλειο 1989)
Ο Ποιητής δοκιμάζει την κλειδωμένη πόρτα ( Ηράκλειο 1989)

..

Ήταν ένα μεγάλο  αφήγημα , σε πρώτο μάλιστα πρόσωπο, που εξιστορουσε  τον βίο και την πολιτεία του Μ.Φάσση, πατραθετοντας και πολλούς από τους στ’ιχους του, σαν ιντερμέδια, σαν μουσικά διαλείμματα στη διήγηση.

Είχα την αίσθηση ότι υπήρχαν δυο παράλληλοι καθρέφτες, που παραμόρφωναν τα είδωλα μετέθεταν και ανέστρεφαν πρόσωπα περιστατικά εικόνες.

Η ειρωνία ήταν καλυμμένη το κωμικό παραλλαγμένο, ώστε να μην διακρίνεται στην πρώτη ανάγνωση.

Μέσα στις ατέλειωτες  βιογραφίες το βιβλίο του Αναγνωστάκη μου φαινόταν  δροσερή πηγή.

Διάβασμα  εύκολο στην κάψα του καλοκαιριού (*)΄ύφος  απλό και ελκυστικό, χαριτωμένο.

Οι σκέψεις που εξέθετε, οι διάφορες ιστορίες που έμοιαζαν ανέκδοτα, έθιγαν σημαντικα ζητήματα που αφρούσαν στην σύγχρονη ελληνική ποίηση.

Ο εκλεκτός ποιητής μας οδήγησε με έναν εύθραυστο μίτο στον Λαβύρινθο, μα ςπαρουσίαζε ένα εύθυμο Μινώταυρο, που κρατούσε έναν μαγάλο καθρε΄φτη που δείχνει όλους τους άλλους εκτός από μας.

Όταν ξαναδιαβάσαμε το έργο ανακαλύψαμε την κρυμμένη ειρωνία που δεν είχαμε υποπτευθεί, τη σάτιρα , την αμφισβήτηση που δεν φανερονόταν.

Καταλαβαίναμε ότι όλα έχουν διυλισθεί με επίμονη προσπάθεια, τίποτα δεν ήταν τυχαίο, η αστυνομική πλοκή, ο μεγάλος άγνωστος Μ.Φ. ο περίεργος θάνατός του, δημιούργησαν από την αρχή τις προϋποθέσεις, για να κινηθεί το ενδιαφέρον μας.

Το σεξ, ο έρωτας, ο αισθησιαμός, η διαφθορά, το πρωτόγονο, το πριμιτίφ, σχολιάζονται χωρίς καμιά σεμνοτυφία στα ποιήματα, ενώ οι μεγάλοι της ποίησής μας (ΣΕΦΕΡΗΣ ΕΛΥΤΗΣ ΡΙΤΣΟΣ)γίνονται αντικείμενα σατιρικού στόχου.

 

Scan
Ο Μανόλης Αναγνωστάκης στο Ηράκλειο, χαρούμενη στιγμή.

Σχεδιάζεται η σύγχρονη πινακοθήκη τςη ελληνικής πραγματικότητας, ο συγγραφέας ανατρέπει τη αρχαία (βολική)συνταγή δεν μιλά με το προσωπείο τετραπόδων.

Η αμφισβήτηση των αξιών της κοινωνίας μας που επιχειρεί, είναι συνολική, το εγχειρίδιο πάει στην καρδιά και ο δράστης χ’ανεται σ΄αυτό που έχει σκηνοθετήσει: την απλή παρανόηση.

Ίσως όμως υπάρχει σ αυτό το δοκιμιακό έργο και κάποια θεατρική διάσταση. Ένας  βασικος χαρακτήρας διαγράφεται και επινοείται ο εντίστοιχός του, διαστέλεται και μοιράζεται ο ένας, για να γίνει δυνατός ο διάλογος, σε μιαν αυλαία που στήνεται με κέφι.

Αγαπητοί αναγνώστες σας κούρασα με τη φλυαρία μου αλλά, ήθελα να σας συστήσω ένα βιβλίο που μπορεί τις ύστατες μέρες  αυτού του παράξενου καλοκαιριού (*)να δώσει «την τέρψη , που έχει μέσα της  μια χαρά παντοτεινή».

 

Τελευταία μέρα του καοκαιριού 20.9.2015
Τελευταία μέρα του καλοκαιριού 20.9.2015 – Ηράκλειο Αρίνα

 

ΣΗΜΕΙΩΣΗ:
Τότε ήταν καφτός Αύγουστος, σήμερα ζεστός Σεπτέμβριος

Β.Ζ. 20.9.2015