ΤEΛEΥΤΑΙEΣ ΖΕΣΤEΣ ΚΑΙ ΠΑΛΙΑ ΒΙΒΛΙΑ : Ο ΜΑΝΟΥΣΟΣ ΦΑΣΗΣ ( ΜΑΝΟΛΗΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΑΚΗΣ)

Έχουν περάσει πολλά χρόνια, κάποτε υπήρχε η σελίδα “ΝΑΙ ΟΧΙ ΙΣΩΣ”, στην καθημερινή τοπική εφημερίδα ΤΟΛΜΗ, αντιγράφουμε το κείμενο για τον ΜΑΝΟΥΣΟ ΦΑΣΗ.

ΤΙΤΛΟΣ:

Ο ΦΑΣΣΗΣ ΤΟΥ ΑΝΑΓΝΩΣΤΑΚΗ

 

Ο ποιητής σε εύθυμη στιγμή, των νεανικών χρόνων...
Ο ποιητής σε εύθυμη στιγμή, των νεανικών χρόνων…

“Οι σοβαροί ας με λέγουν σοβαρό, στα εύθυμα πράγματα ήμουν πάντα επιμελέστατος”

 

Τον Μανούσο Φάση τον είχαμε ανακαλύψει το 1980 με το πρώτο, καθόλου ασήμαντο βιβλίο του “ΜΠΟΥΣΑ ΠΑΙΔΙΚΗ” και τον είχαμε συστήσει στους φίλους μας αργότερα , όταν διαβάσαμε το πολύστιχο ποίημά του ” Ο ΚΑΤΗΦΟΡΟΣ” (1986).

Με καθυστέρηση έφτασε και στην πόλη μας μια νέα έκδοση που περιμέναμε μετά την αναγγελία της, του γνωστού ποιητή Μανόλη Αναγνωστάκη, που έχει τον μη αναμενόμενο τίτλο” Ο Μανούσος Φάσσης. Η ζωή και το έργο του”.

Το ενδιαφέρον μας ήταν  ζωηρό, θα λυνόταν άραγε το μυστήριο που περιέβαλε από την αρχή το Φάσση,θα μαθαίναμε επι τέλους  ποιος είνα αυτός ο ιδιότυπος ποιητής, που απεχθανόταν τον μοντέρνο στίχο και την πολιτική, αυτός που χρησιμοποίησε εκλεπτισμένες μεθόδους, για να συνθέσει στίχους, που τους χαρακτήριζε η μουσικότητα και το αίσθημα.

Ξεφύλλισα γρήγορα το βιβλίο, διάβασα αρπακτικά, ήθελα να λύσω το αίνιγμα να βρώ απάντηση στον γρίφο.

Δεν ήταν ένα φιλολογικό κείμενο (όπως προϊδέαζε ο τίτλος)δεν είχε παράξενους ξένους όρους, στριφνές διατυπώσεις, βαρετές αναλύσεις, δεν περιοριζόταν σ΄αυτούς που  επαγγελματικά ασχολούνται  με τη λογοτεχνία.

 

Ο Ποιητής δοκιμάζει την κλειδωμένη πόρτα ( Ηράκλειο 1989)
Ο Ποιητής δοκιμάζει την κλειδωμένη πόρτα ( Ηράκλειο 1989)

..

Ήταν ένα μεγάλο  αφήγημα , σε πρώτο μάλιστα πρόσωπο, που εξιστορουσε  τον βίο και την πολιτεία του Μ.Φάσση, πατραθετοντας και πολλούς από τους στ’ιχους του, σαν ιντερμέδια, σαν μουσικά διαλείμματα στη διήγηση.

Είχα την αίσθηση ότι υπήρχαν δυο παράλληλοι καθρέφτες, που παραμόρφωναν τα είδωλα μετέθεταν και ανέστρεφαν πρόσωπα περιστατικά εικόνες.

Η ειρωνία ήταν καλυμμένη το κωμικό παραλλαγμένο, ώστε να μην διακρίνεται στην πρώτη ανάγνωση.

Μέσα στις ατέλειωτες  βιογραφίες το βιβλίο του Αναγνωστάκη μου φαινόταν  δροσερή πηγή.

Διάβασμα  εύκολο στην κάψα του καλοκαιριού (*)΄ύφος  απλό και ελκυστικό, χαριτωμένο.

Οι σκέψεις που εξέθετε, οι διάφορες ιστορίες που έμοιαζαν ανέκδοτα, έθιγαν σημαντικα ζητήματα που αφρούσαν στην σύγχρονη ελληνική ποίηση.

Ο εκλεκτός ποιητής μας οδήγησε με έναν εύθραυστο μίτο στον Λαβύρινθο, μα ςπαρουσίαζε ένα εύθυμο Μινώταυρο, που κρατούσε έναν μαγάλο καθρε΄φτη που δείχνει όλους τους άλλους εκτός από μας.

Όταν ξαναδιαβάσαμε το έργο ανακαλύψαμε την κρυμμένη ειρωνία που δεν είχαμε υποπτευθεί, τη σάτιρα , την αμφισβήτηση που δεν φανερονόταν.

Καταλαβαίναμε ότι όλα έχουν διυλισθεί με επίμονη προσπάθεια, τίποτα δεν ήταν τυχαίο, η αστυνομική πλοκή, ο μεγάλος άγνωστος Μ.Φ. ο περίεργος θάνατός του, δημιούργησαν από την αρχή τις προϋποθέσεις, για να κινηθεί το ενδιαφέρον μας.

Το σεξ, ο έρωτας, ο αισθησιαμός, η διαφθορά, το πρωτόγονο, το πριμιτίφ, σχολιάζονται χωρίς καμιά σεμνοτυφία στα ποιήματα, ενώ οι μεγάλοι της ποίησής μας (ΣΕΦΕΡΗΣ ΕΛΥΤΗΣ ΡΙΤΣΟΣ)γίνονται αντικείμενα σατιρικού στόχου.

 

Scan
Ο Μανόλης Αναγνωστάκης στο Ηράκλειο, χαρούμενη στιγμή.

Σχεδιάζεται η σύγχρονη πινακοθήκη τςη ελληνικής πραγματικότητας, ο συγγραφέας ανατρέπει τη αρχαία (βολική)συνταγή δεν μιλά με το προσωπείο τετραπόδων.

Η αμφισβήτηση των αξιών της κοινωνίας μας που επιχειρεί, είναι συνολική, το εγχειρίδιο πάει στην καρδιά και ο δράστης χ’ανεται σ΄αυτό που έχει σκηνοθετήσει: την απλή παρανόηση.

Ίσως όμως υπάρχει σ αυτό το δοκιμιακό έργο και κάποια θεατρική διάσταση. Ένας  βασικος χαρακτήρας διαγράφεται και επινοείται ο εντίστοιχός του, διαστέλεται και μοιράζεται ο ένας, για να γίνει δυνατός ο διάλογος, σε μιαν αυλαία που στήνεται με κέφι.

Αγαπητοί αναγνώστες σας κούρασα με τη φλυαρία μου αλλά, ήθελα να σας συστήσω ένα βιβλίο που μπορεί τις ύστατες μέρες  αυτού του παράξενου καλοκαιριού (*)να δώσει “την τέρψη , που έχει μέσα της  μια χαρά παντοτεινή”.

 

Τελευταία μέρα του καοκαιριού 20.9.2015
Τελευταία μέρα του καλοκαιριού 20.9.2015 – Ηράκλειο Αρίνα

 

ΣΗΜΕΙΩΣΗ:
Τότε ήταν καφτός Αύγουστος, σήμερα ζεστός Σεπτέμβριος

Β.Ζ. 20.9.2015

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ΤΟ ΔΙΠΤΥΧΟ ΤΟΥ ΚΑΒΒΑΔΙΑ : ΜΑΡΑΜΠΟΥ & ΠΟΥΣΙ

Ο “Αλκμάν”απορρυθμίστηκε λόγω της κακοκαιρίας και της πολιτικής αναστάτωσης που προκαλούν οι εκλογές. Όμως επανερχόμαστε στα “καθ΄ημάς” με κείμενα που έχουν πολύ παλιά αναρτηθεί στο site μας, για να θυμηθούμε τον αγαπημένο μας ποιητή Νίκο Καββαδία- έχουν περάσει 40 χρόνια…

Μ Α Ρ Α Μ Π Ο Υ   Κ Α Ι   Π Ο Υ Σ Ι

Το μεγάλο κοινό γνώρισε τον Καββαδία απο την έκδοση του 61 του “ΓΑΛΑΞΙΑ” και των δυο συλλογών του ποιητή, σε έναν τόμο με τίτλο : “ΜΑΡΑΜΠΟΥ & ΠΟΥΣΙ”,σχήμα μικρό 12Χ17 εκ.. Στα 1964 επενεκδίδεται και στα 1965 ξανατυπώνεται με ελάχιστες βελτιώσεις και θα εξακολουθήσει μέχρι να αναλάβει ο “ΚΕΔΡΟΣ” τη συνέχεια που στα 1973 θα εχει φτάσει τις 5 νέες εκδόσεις το δίπτυχο του Μαραμπού, που δεν παρουσιάζεται σαν έκδοση τσέπης πια, αλλά με καλό χαρτί επισήμως και και αργότερα η “ΑΓΡΑ” ακόμα προσεκτικότερα θα τυπώνει τα πάντα , με προμετωπίδες και σχέδια των διασημότερων Ελλήνων ζωγράφων ( Μόραλη-Τσαρούχη κ.α.)

Τα δυο βιβλία, που έχουν 15 χρόνια διαφορά θα τυπωθούν μαζί και θα γίνουν το ενιαίο “Μαραμπού & Πούσι” και έτσι θα συγκινήσουν το ευρύτερο αναγνωστικό κοινό – όλων των κατηγοριών όλων των τάσεων, όλων των ηλικιών και πάντα πρώτα τους νέους ( Η διάσπασή τους τελευταία ξανά σε δυο χωριστά βιβλία μόνο φιλολογική η εμπορική αξία έχει και δεν προσφέρει κατά τη γνώμη μας στην διάδοση του έργου του ποιητή)

Τίτλος από την έκδοση ΓΑΛΑΞΙΑ 1965

Όμως οι ναυτικοί, οι νέοι εμποροπλοίαρχοι αλλά και όποιος εργάζεται στη θάλασσα και ξέρει να διαβάζει, θα πλησιάσουν πιο πολύ τα ποιήματα του Καββαδία, γιατί τα νοιώθουν δικά τους και γιατί είναι προσιτά κι έχουν μια σπάνια λαϊκότητα. Ίσως να είναι υπερβολικό, μα από την εποχή του Κορνάρου είχαν να γραφτούν στίχοι τόσο κοντά στον πολύν κόσμο. Ο ποιητής της θάλασσας είναι κοντά στο λαϊκό αίσθημα και κόντρα στην “καθεστηκυϊα” τάξη και την κοσμιότητα των μικροαστών. Απηχεί το λαϊκό τραγούδι και εκφράξει τους καημούς και τη λαχτάρα του ναυτικού και του εξόριστου από τον κόσμο τούτο και ξεπερνώντας τα όρια της τάξης και της κατηγορίας του θα δώσει ποιήματα για κάθε άνθρωπο, που πνίγεται σε μια στατική και άθλια καθημερινότητα.Θα συγκινήσει τους νέους (κάθε εποχής) και τους εραστές της αναζήτησης, της ελευθερίας και των ανοικτών

οριζόντων.

_______________________________________________________________________________________

Αριστερα:Διονύσης Παγουλάτος, ναυτικός, απαγγέλει Καββαδία σε στρατώνα 1967
ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ: Αριστερα:Διονύσης Παγουλάτος, ναυτικός, απαγγέλει Καββαδία σε στρατώνα “ανεπιθυμήτων” – Αύγουστος του 1967, στο κέντρο Μαυρούλης Γ. δικηγόρος

Συνεχίστε την ανάγνωση ΤΟ ΔΙΠΤΥΧΟ ΤΟΥ ΚΑΒΒΑΔΙΑ : ΜΑΡΑΜΠΟΥ & ΠΟΥΣΙ

ΓΙΟΡΤΕΣ 2014… (ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ ΓΙΓΟΥΡΤΣΗ)

Κωνσταντινούπολη, από το site του Γιάννη Γιγουρτσή
Κωνσταντινούπολη, από το site του Γιάννη Γιγουρτσή

 

Δεν είναι παράξενο, αυτοί που λείπουν – και τους αναζητάμε- βλέπουν καλύτερα και πιο καθαρά, τους έχουμε μεγάλη ανάγκη.  Ο Γιάννης Γιγουρτσής, ένα νέος από αυτούς ( από την Πόλη) στο διαδίκτυο αναρτά κείμενα που έχουν ενδιαφέρον, κάπου αντιγράφει δικές μας αντιδράσεις και σκέψεις, εκεί στην άλλη άκρη του ελληνισμού – στα φώτα του “Περάν”, περιγράφει ελκυστικά,μας μιλάει παραμυθητικά,μας κάνει να ” ξεχνάμε και να θυμόμαστε”, ας τον διαβάσουμε , ας τον δούμε:

 

Η πιο σκοτεινή μέρα…
Η ώρα είναι 5 και εδώ στην Πόλη έχει σκοτεινιάσει τελείως. Βράδυ. Σε λίγο θα ξεκινήσει η πιο μακρά και η πιο βαθιά νύχτα του χρόνου. Το βαθύ σκότος που ζούμε αυτές της μέρες δίνει την ευκαιρία για ενδοσκόπηση, περισυλλογή και αποφάσεις. Αποφάσεις για εσωτερική αλλαγή αλλά και δράση. Το σκότος είναι μέσα μας, όπως και το φως, και παλεύουν μεταξύ τους όλον τον χρόνο. όλη μας τη ζωή. Στο χέρι μας είναι να αγωνιστούμε και να κερδίσουμε το φως. Ή μήπως όχι;
Ζω σε δύο χώρες όπου έχει φτάσει η πιο σκοτεινή μέρα και μαζί η ώρα της περισυλλογής και της δράσης, Το σκοτάδι κρατάει καλά ακόμα, άλλωστε μόλις τώρα έγινε πιο βαθύ. Ωστόσο στο πιο βαθύ σκοτάδι είναι που θα αναζητήσεις την σπίθα που θα φέρει τη φλόγα και μετά τη φωτιά, φωτιά που είτε θα σε λυτρώσει είτε θα σε πυρπολήσει. Ότι και να είναι αξίζει τον κόπο να το προσπαθήσεις. «Ουκ επ’ άρτω μόνο ζήσεται ο άνθρωπος»

217338_10200792776037240_587241046_n
“Τα φώτα στο Πέρα ανάβουν και όσο σκοτεινιάζει γίνονται πιο λαμπερά.”

Τα φώτα στο Πέρα ανάβουν και όσο σκοτεινιάζει γίνονται πιο λαμπερά. Η δυνατή και συνεχής βροχή είναι λυτρωτική, νιώθεις πως καθαρίζει τα πάντα γύρω. Κυρίως έχει εξαλείψει την βαριά μυρωδιά του λιγνίτη, των πλαστικών και των άλλων φτηνών υλικών που καίνε οι άνθρωποι εδώ στο Φανάρι για να ζεσταθούν. Το φυσικό αέριο δεν έχει φτάσει ακόμα εδώ σε πολλά σπίτια, ούτε και η αστική ανάπτυξη ( ο Θεός να μας φυλάξει).Η γειτονιά μπορεί να γίνεται μοδάτη σιγά σιγά, αλλά ευτυχώς ακόμα την έχουν ανακαλύψει μόνο οι κουλτουριάρηδες, οι διανοούμενοι και μερικοί παλαβοί που αναζητούν, λέει, την Πόλη ( ή μήπως την πόλη) που έχασαν.
Οι ουρανοξύστες στο βάθος έχουν χαθεί πίσω από την ομίχλη και τον μουντό ουρανό. Μόνο αυτοί οι δύο άσπροι απέναντι στο Φερίκιοι διακρίνονται.Είναι πολύ κοντά για να κρυφτούν. Δεν πειράζει τους κάνω αφαίρεση από την εικόνα του μυαλού μου.
Θυμάμαι τον σφίξιμο που ένιωθα όταν τους έβλεπα να ανεβαίνουν όροφο όροφο με ταχύτητα και με αναίδεια, την γνωστή αναίδεια του νεόπλουτου κσι συνάμα απαίδευτου χωριάτη, και να σκίζουν βάναυσα τον ιστορικό ορίζοντα της βόρειας ακτής του Κεράτιου. Αυτόν τον ίδιο ορίζοντα που κάποτε έβλεπε ο Πορθητής από τα τείχη της πόλης που κατέκτησε και ο Αλέξιος Κομνηνός από το παλάτι των Βλαχερνών. .
Λίγο πιο κάτω χτίστηκε στη συνέχεια και η νέα γέφυρα στον Κεράτιο για το μετρό- μνημείο κίτς και επιδειξιομανίας. Ευτυχώς δεν φαίνεται από εδώ. Διακρίνεται πάντως ο Γαλατάς και ο πύργος του φωτισμένος και έτοιμος να δεχτει στον πάνω όροφο τους τουρίστες που ζητούν «οριένταλ και γκλάμουρ στην μαγική Ισταμπούλ» Κατά βάθος βεβαίως γυρεύουν να αναπληρώσουν τον έρωτα που λείπει από την ζωή του.
Πρέπει να φύγω. Το χριστουγεννιάτικο παζάρι μας στη Μεγάλη Σχολή τελείωσε και είναι καιρός του ποιήσαι. Η βροχή συνεχίζει ατελείωτη. Θυμάμαι τα λόγια του ποιητή
« Η πιο ωραία βροχή πέφτει στην Ιστανμπούλ
Ώρες τραβούν το δίχτυ τους οι ψαράδες
Η πιο ωραία βροχή πέφτει στην Ιστανμπούλ.»

Βγαίνοντας έξω ένας γλάρος περνά από μπροστά μου. Μοιάζει με χαιρετισμό και ξεπροβόδισμα της ημέρας. Τι ανάγκη έχει αυτός σκέφτηκα. “Ακολούθησέ με” σα να μου λέει. “Ούτε η βροχή ούτε η ασκήμια με πειράζει. Η ελευθερία της ψυχής μας μετρά και αυτή βρίσκεται στο φως που έχουμε μέσα μας, μην το ξεχνάς”

Υ.Γ. Διάβασα πως η νύχτα της 21ης Δεκεμβρίου 2014 είναι λίγο μεγαλύτερη από όλες τις υπόλοιπες που προηγήθηκαν ως τώρα. Στην πραγματικότητα θα είναι η πιο μακριά νύχτα που γνώρισε ποτέ η γη από τότε που δημιουργήθηκε…

 

Γιάννης Γιγουρτής,   φιλόλογος, με μεταπτυχιακές σπουδές στην Γερμανία - διδάσκει στο Ελληνικό Λύκειο(Γυμνάσιο;) της Πόλης.
Γιάννης Γιγουρτής, φιλόλογος, με μεταπτυχιακές σπουδές στην Γερμανία – διδάσκει στο Ελληνικό Λύκειο(Γυμνάσιο;) της Πόλης.

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:

Οι φωτογραφίες προέρχονται από το διαδίκτυο, και τα στοιχεία που παρουσιαζει ο Γ.Γιγουρτσής.

 

ΑΝΤΙΛΟΓΟΣ ΣΤΟΝ ΘΑΝΑΣΗ ΝΙΑΡΧΟ (ΓΙΑ ΤΟ ΚEΙΜEΝΟ EΝΑΝΤΙΟΝ ΤΟΥ ΜΑΝΟΛΗ ΑΝΑΓΝΩΣΤΑΚΗ)

Scan 10
Τιτλος του κειμένου των “Νέων” που …δεν υπογραμμίζει ποιος ειναι ο πιο επιζήμιος

Σχόλιο στο κειμενο του Θ.ΝΙΑΡΧΟΥ εναντίον του Μ.ΑΝΑΓΝΩΣΤΑΚΗ που στείλαμε στην εφημερίδα ΤΑ ΝΕΑ

 

 <Η κριτική μπορεί να καταδικάζει, ο ποιητής όμως είναι αθώος.>

Κύριε διευθυντά, Επιτρέψετέ μου να σχολιάσω ένα κείμενο που δημοσιεύτηκε στις 29/30 Νοεμβρίου στην έγκριτη εφημερίδα σας, επειδή νομίζω ότι αδικεί έναν ποιητή ,που δεν ήταν μόνον ένας υψηλού επιπέδου πνευματικός άνθρωπος, αλλά και ένας πολίτης που αγωνίστηκε για τον τόπο του, δεν δίστασε να διακινδυνεύσει και τη ζωή του όταν χρειάστηκε. Ο γνωστός ποιητής κριτικός και δημοσιογράφος Θ. Νιάρχος, συνεκδότης κάποτε του εξαιρετικού λογοτεχνικού περιοδικού “η λέξη” το Σάββατο 29 Νοεμβρίου, έριξε ένα “πάρθιον” βέλος, στον ποιητή  Μανόλη Αναγνωστάκη, από τις στήλες των” ΝΕΩΝ”.

Scan 2
Ο Μανόλης Αναγνωστάκης, στο Ηράκλειο 4.3.1989, ατενίζει τον ήρωα των κρητικών επαναστασεων Δασκαλογιάννη

 

Aνέσυρε ένα κείμενο του 1982 του ποιητή της Αριστεράς (ας τον ονομάσουμε έτσι για να γίνει φανερό σε όλους σε ποιον αναφερόμαστε) που απέδιδε ευθύνες σε γνωστό κριτικό της λογοτεχνίας (τον Ανδρέα Καραντώνη)για τη στάση του στη Δικτατορία. Ο αρθρογράφος της γνωστής καθημερινής εφημερίδας, αμφισβήτησε την αντικειμενικότητα του Αναγνωστάκη και εμμέσως το ήθος του. Το πρώτο και σημαντικότερο επιχείρημα που διατύπωσε ήταν, ότι ο Καραντώνης, δεν κέρδισε τίποτα από την επάρατη, συνεργάτης της ΕΙΡ ήταν (από το 1948)και παρέμεινε, άρα …αζημίως αλλά χωρίς κέρδος την υποστήριξε την χούντα και κακώς τον κατηγόρησε ο Θεσσαλονικιός ποιητής. Είναι έτσι; Όχι βέβαια για όσους έχουν κάποια μνήμη. Στα 1971 -72 όταν οι λογοτέχνες ( με συμμετοχή του Αναγνωστάκη ) αντιδρούσαν στην χούντα με τα 18 ΚΕΙΜΕΝΑ,  όταν ο Σεφέρης στηλίτευε τη Δικτατορία και διακήρυσσε την ανάγκη επιστροφής στη Δημοκρατία πριν επέλθουν οι καταστροφές, ο κριτικός Ανδρέας Καραντώνης  (απο)δεχόταν ευχαρίστως το Ά Κρατικό βραβείο Κριτικής (1971) και το Μέγα Εθνικό Βραβείο Λογοτεχνίας (1972).

 

Ο Μανόλης Αναγνωστάκηςς προβληματισμένος, να φαναζόταν ότι 32 χρόνια μετά , θα έπρεπε να ...απολογηθεί
Ο Μανόλης Αναγνωστάκηςς προβληματισμένος, να φαναζόταν ότι 32 χρόνια μετά , θα έπρεπε να …απολογηθεί

 

Όμως ήταν μαύρος κι άραχνος (πολιτικά) από τα χρόνια του εμφυλίου, είχε τιμηθεί με το Βραβείο του Δήμου Αθηναίων (1957), το Βραβείο “Πουρφίνα” της Ομάδας των 12 (1959), μα ήταν από τους λίγους πνευματικούς ανθρώπους, στυλοβάτες του καθεστώτος των συνταγματαρχών και του “έπρεπαν” πιο μεγάλες τιμές. Ήταν άξιος λοιπόν  ο μισθός του και εισέπραξε τα δικά του επίχειρα, τα” βραβεία του έθνους”. Για το τι έκαναν άλλοι, δεν χρειάζεται σχόλιο , τα μπερδεμένα λόγια απλώς δείχνουν αμηχανία ,γιατί ο Αναγνωστάκης ήταν έντιμος ανιδιοτελής άνθρωπος και βέβαια ανυποχώρητος αγωνιστής της Αριστεράς και της Δημοκρατίας, έτσι που να ακούγεται παράταιρο, ενοχλητικό, άδικο το ερώτημα που …δεν έθεσε ο Θ.Ν. “ποιος υπήρξε πιο επιζήμιος”( ο Καραντώνης ή ο Αναγνωστάκης). Όσον αφορά στα φρονήματα των καλλιτεχνών, δεν (περί)ορίζονται από κανέναν. Υπάρχουν και “φασίστες” ποιητές, που πληρώνουν όπως οι κοινοί θνητοί μόνο τυχόν παράνομες πράξεις(π.χ.Πάουντ), δεν τους εμποδίζει κανείς να πιστεύουν ότι θέλουν.

Με εκτίμηση. 30-11-2014

Βασίλης Ζεβελάκης, αρχιτέκτων

Ο Μανόλης Αναγνωστάκης κρούει μια κλειστή θύρα , στο Ηράκλειο του 1979
Ο Μανόλης Αναγνωστάκης κρούει μια κλειστή θύρα , στο Ηράκλειο του 1979 – ήξερε ότι δεν τον άκουγαν και πριν πολλά χρόνια…

 

ΥΣΤΕΡΟΓΡΑΦΟ: Βρέθηκε το κείμενο του Αναγνωστάκη(1982) ( από τον Γ.Ζ. Που τον ευχαριστούμε θερμά) – μπορεί να το ψάξει αν ενδιαφερθεί κανείς, στο αρχείο της “Αυγής”.  Δείχνει πόσο  λάθος είναι να εντάσσεται στις διαφωνίες των λογοτεχνών και τις προσωπικές έριδες.  Ο ποιητής ασχολήθηκε με τον Α. Καραντώνη, ενόχλησε επειδή δεν του χαρίστηκε. Μια αναδημοσίευση του κειμένου του 1972 , κάποια κατάλληλη ώρα, θα ναι καλύτερη απάντηση στο άρθρο του Θανάση Νιάρχου – που έχουμε πολλούς λόγους να τιμούμε την συνεισφορά του στα νεοελληνικά γράμματα και μας αρέσει η ποίησή του, αλλά έκρινε ίσως πολύ αυστηρά  αν όχι αστόχαστα τον ποιητή.

 

Ο ΖΩΓΡΑΦΟΣ ΜΑΝΩΛΗΣ ΣΑΡΙΔΑΚΗΣ EΚΘΕΤEΙ ΣΤΗΝ ΑΘHΝΑ – ΤΟ ΚEΙΜEΝΟ ΤΟΥ 2009

 Έργο από την έκθεση του ζωγράφου (φωτ.διαδικτύου)
Έργο από την έκθεση του ζωγράφου (φωτ.διαδικτύου)

¨Εφτασε χθες μια πρόσκληση για την έκθεση του ζωγράφου Μανόλη Σαριδάκη, στην Αθήνα . Διαβάσαμε  ΕΙΚΑΣΤΙΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ: Κορνεάδου 20 Κολωνάκι (10675)  τηλέφωνο 210.7291642- διάρκεια 16 Οκτωβρίου έως 8 Νοεμβρίου 2014.  Την κάρτα συνόδευε φωτογραφία ενός  έργου του Ηρακλειώτη ζωγράφου, που παρουσιάζουμε, από την σειρά με τίτλο : “Ιδιωτικά τοπία”

Θα θέλαμε  να συστήσουμε ανεπιφύλακτα στους φίλους του ΑΛΚΜΑΝΑ που ζουν στην Αθήνα, να επισκεφτούν την έκθεση και αν είναι δυνατόν να μας στείλουν φωτογραφίες ή εντυπωσεις τους.

Εκ πρώτης όψεως, από το έργο της πρόσκλησης, φαίνεται ότι ο ζωγράφος κινείται στο ίδιο κλίμα και σε  παρόμοια θεματολογία. Όμως αλλάζει την χρωματική γκάμα του, θερμαίνει τα χρώματα του, ίσως για να περάσει σε μιαν νέα εποχή

 

 

Κάρτα πρόσκλησης της εκθεσης του  Μανόλη  Σαριδάκη στον ΕΙΚΑΣΤΙΚΟ ΚΥΚΛΟ-Κολωνάκι
Κάρτα πρόσκλησης της εκθεσης του Μανόλη Σαριδάκη στον ΕΙΚΑΣΤΙΚΟ ΚΥΚΛΟ-Κολωνάκι

ΜΑΝΟΛΗΣ  ΣΑΡΙΔΑΚΗΣ : Ο ΖΩΓΡΑΦΟΣ ΤΗΣ ΓΕΙΤΟΝΙΑΣ ΜΑΣ
Υπάρχουν ζωγράφοι στην πόλη μας, αληθινοί καλλιτέχνες ; Αναρωτήθηκε φίλος που αναζητούσε κάποιο έργο, να στολίσει το σπίτι του.Πόσοι και ποιοί είναι το θέμα, συλλογίσθηκα και απέφυγα οποιοδήποτε σχόλιο, για τους ποικίλους σχεδιαστές και “κολορίστες” , που συχνά μας καλούν να δούμε και να αγοράσουμε τα έργα τους. Περιορίσθηκα να αναφέρω αυτούς που ξέρω, πρώτο τον Μανώλη Σαριδάκη , επειδή βρίσκεται στη γειτονιά μας, στη οδό Βιάννου 44 . Ένα νέο σχετικά καλλιτέχνη, που εδώ και καιρό έχει βρει το δρόμο του και προσφέρει τα δώρα της τέχνης του, χωρίς περιττούς θορύβους και φανφάρες. Με τα νάματα του ζωγράφου πατέρα του ( Δημήτριος Σαριδάκης 1912-1977)μπήκε στο χώρο που κάποτε λάμπρυναν οι παλιοί μαϊστορες του Μεγάλου Κάστρου και προχώρησε στους σκολιούς δρόμους, με περίσκεψη και αιδώ. Συνεχίστε την ανάγνωση Ο ΖΩΓΡΑΦΟΣ ΜΑΝΩΛΗΣ ΣΑΡΙΔΑΚΗΣ EΚΘΕΤEΙ ΣΤΗΝ ΑΘHΝΑ – ΤΟ ΚEΙΜEΝΟ ΤΟΥ 2009

ΓΙΑΝΝΗΣ ΑΝΔΡΕΑΔΑΚΗΣ , ΑΝΤΙΟ ΦΙΛΕ

 

Πήρε το δρόμο προς τη Δύση…

Α Ν Τ Ι Ο  Φ Ι Λ Ε

Τίποτα δεν ήταν ξαφνικό, εδώ και λίγον καιρό είχε αποσυρθεί (νομίζαμε προσώρας) από τις τακτικές συντροφιές του και τους άτακτους φίλους του (του alkman.gr και του δρόμου).  Μα όταν του  τηλεφωνούσαν, άρχισε να βαριέται, τα χρόνια τον βάρυναν αρκετά, δεν απαντούσε. Ο μάγειρας που του πρόσφερε το γεύμα της μέρας, ανησύχησε,  όταν αργούσε να φανεί,  κάτι θα χει αυτός  , ρωτούσε τους γνωστούς.

Όταν βρήκε την παλιά μοτοσυκλέτα του, όταν πήρε μπροστά με χίλια ζόρια, ξεκίνησε ευχαριστημένος, ήξερε το δρόμο της Δύσης, το μονοπάτι του ουρανού. Δεν αποχαιρέτησε κανέναν, δεν ήθελε καμιά λύπη κανένα δάκρυ, θα καταλάβουν συλλογίστηκε. Σκέφτηκε την Κατερίνα Κ. μόνο μια στιγμή, ειναι πολύ αισθηματική, μα δεν γίνεται κι αλλιώς –  δεν ξαναμπαίνω στην παλιά πόλη ,είπε μέσα του.

 

Με τον καλό του φίλο Μανόλη Καρέλη, που βιάστηκε κάποτε να τον αποχαιρετήσει…

 

Ο ΑΛΚΜΑΝ δεν θα αναρτήσει κείμενα και σκίτσα του, κόντρα στην συνήθεια, θα παρουσιάσει μόνο φωτογραφίες – από το αρχείο του, αυτού του παράξενου σχεδιαστή, που φαίδρυνε την βλοσυρή επαρχιακή ζωή μας για 50 χρόνια, που άνοιξε χαμόγελα και ποτέ δεν έθιξε κανέναν με το καθόλου ανώδυνο χιούμορ του.

Λιτοδίαιτος των άκρων, ήταν  ικανοποιημένος με ένα ποτήρι νερό ή ένα αναψυκτικό.

 

Κείμενα για το έργο του έχουν αναρτηθεί στον ΑΛΚΜΑΝΑ και  μπορει εύκολα να τα βρει κανείς  αναζητώντας alkman.gr Ανδρεαδάκης

Με τον πρύτανη και νυν ευρωβουλευτή του “ΠΟΤΑΜΙΟΥ” Γιώργο Γραμματικάκη

 

Οι κοινωνικές επαφές του διέτρεχαν από την κορυφή ως τη βάση την κοινωνική και πολιτική και πνευματική ιεραρχία(πυραμίδα), η συμπάθεια του όμως στους ταπεινότερους ήταν έκδηλη.

Με τον πιο σημαντικό φιλόζωο της πόλης μας , στο κέντρο του Ηρακλείου

 

Η καταγωγή του τον έφερνε κοντά στους προνομιούχους, όμως γρήγορα βρήκε δρόμο για τους “άλλους”, που αγωνιζόταν για κοινωνικά δικαιώματα και δημοκρατία- οι  φοιτητές ήταν η πρωτοπορία τους.

Μικης Θεοδωράκης στο μεσον ο΄ρθιος, μπροστά τοτ ο Μίνως Αργυράκης(σκιτσογράφος) αριστερά ο Γιάννης Σταρίδας κλπ
Μικης Θεοδωράκης στο μέσον όρθιος, δεξιά ο Γιάννης Ανδρεαδάκης (σκιτσογράφος) πάνω από το κορίτσι  ο Γιάννης Σταρίδας κλπ(φοιτητικη εκδήλωση 1963-64)

 

Οι καλλιτέχνες που εργάζονται με τα χέρια, έχουν χαρακτηριστικά δάκτυλα – ο Ανδεαδάκης δεν είναι εξαίρεση, εδώ ο φακός τα αποτύπωσε, παραπονιόταν τελευταια για κάποιο πρόβλημα στο ένα δάκτυλο, αν και  ο φίλος του ορθοπεδικός Κ.Τ.  βοήθησε να διορθωθεί(βελτιωθεί).     Εικόνα11946

 

Ζωόφιλος, μετά το σκυλάκι του δεν θέλησε να ξανασυνδεθεί στενά με άλλο ζώο, όμως είχε καλές σχέσεις με τα σκυλιά του δρόμου, μπορούσε να συνεννοηθεί εύκολα μαζί τους. Εικόνα4668

 

Οι φιλίες του με τους γιατρούς όλων των ειδικοτήτων είναι γνωστές,  όμως όταν οι επιστήμονες έδειχναν καλλιτεχνικές  ανησυχίες και είχαν επιδόσεις, τους επαινούσε θερμά. Εδώ με τον Μανόλη Τσικαλά, που  είχε εξαιρετικη απόδοση ως Καπετάν Μιχάλης, στην παράσταση των δικηγόρων, που σκηνοθέτησε ο Γ.Μαρκόπουλος. Εικόνα8409

 

Άνθρωπος της πόλης, αν και του άρεσε να επισκέπτεται την εξοχή και το χωριό της οικογένειάς του,  έκρινε και δοκίμαζε τις τεχνικές και αρχιτεκτονικές εφαρμογές του Ηρακλείου. Εδώ δοκιμάζει το τερατώδες σκαλοπάτι των Τριών Καμαρών (πλατεία Ελευθερίας). Ευτυχώς δεν κατέληξε στον φίλο του ορθοπεδικό (διασώθηκε). Εικόνα5083

 

Η προσφιλής βόλτα όμως ήταν στη θάλασσα,  το

Μπεντενάκι αγαπημένη περιοχή – ας άλλαξε τόσο πολύ με τις επεμβάσεις κάθε είδους, καλές κακές ή μετριες. Εικόνα11136

 

Στο διαδίκτυο διαβάσαμε σε κειμενο της  δημοσιογράφου Ειρήνης Νικολοπούλου: «Όταν φεύγει ένας άνθρωπος που το μότο του στη ζωή είναι» Μηδειάστε παρακαλώ»,τα λίγα λόγια για τον αποχαιρετισμό του δεν συνάδουν με θλίψη. Ο Γιάννης Ανδρεαδάκης, ο σκιτσογράφος-γελοιογράφος του Ηρακλείου, τη μόνιμη καυστική διάθεση, κατέγραψε με το πενάκι του όλα τα κωμικοτραγικά που συνέβησαν στην πατρίδα του τα τελευταία 50 χρόνια.(…) Η μοίρα επεφύλαξε σε εμένα να γράψω τα λίγα λόγια για το θείο Γιάννη Ανδρεαδακη που είχα την τύχη να γνωρίσω όταν παντρεύτηκα τον ανιψιό του αρχιτέκτονα ,Μύρωνα Τουπογιάννη, γιο της αδελφής του Ελένης Ανδρεαδάκη – Τουπογιάννη. Ευτυχώς θείε με περίμενες για ένα φιλί – αντίο , πριν ανεβείς ψηλά για να κάνεις όλους τους αγγέλους να χαμογελούν.

Εικόνα7849
Στη γωνία της Νομαρχίας με την Πλατεία Δασκαλογιάννη, ένα πλανόδιος φωτογράφος, προσπαθεί να βγάλει το ψωμί του, τοποθετώντας κούκλες και ζώα των Χριστουγέννων, τον αντιμετωπίζει με αγάπη.

 

Δεν ξέραμε πολλά για την οικογενεια του γιατί δεν ήταν κοντά τα παιδιά της αδελφής του.  ΟΙ μακρυνότερες συγγένειές του ήταν τόσο εκτεταμένες, που σε κάθε στενό της πόλη μας  κάποιος ξάδερφος κατοικούσε. Όμως έζησε κυρίως με τους φίλους του, επέκτησε έναν κύκλο ανθρώπων  που τον αγαπούσε και τον εκτιμούσε αληθινά κι αυτός  ανταπέδιδε τά ίδια αισθήματα, με ευγένεια και ανυπόκριτη ευαισθησία και συμπάθεια.

 

 

Με τον γιατρό (ορθοπεδικό) Κώστα Τουτουντζάκη, καλό του φίλο

 

Αντίο φίλε,  έφυγες χωρίς αποχαιρετισμούς,  μα δεν τα κατάφερες να μην ραγίσεις την καρδιά μας.

 

Με τον Δικηγόρο Μιχαλη  Επιτροπάκη Και τον εστιάτορα τότε της πλατείας Δασκαλογιάνη...
Με τον Δικηγόρο Μιχαλη Επιτροπάκη Και τον εστιάτορα τότε της πλατείας Δασκαλογιάνη…

 

___________________________________________________________________________________________________

 

 

 

ΟΙ φωτογραφίες δεν τελειώνουν, τελευταία, ποζάρει στα συνθήματα των τοίχων, σαν κάτι να θέλει να πει…

 

Εικόνα1270

 

 

 

ΠΡΟΣΘΗΚΗ:

Ευχαριστούμε τον Κώστα Τριγώνη για το σχόλιο που πρόσθεσε, είναι αυτός που γνώρισε ίσως πιο πολύ από κάθε άλλον τον Γιάννη Ανδρεαδάκη,  αφού ήταν αρχισυντάκτης στην εφημερίδα που τον ανέδειξε (την ΑΛΛΑΓΗ εκδοση Μ.Καρέλλη) και συνεργάσθηκε χρόνια μαζί του. Προσθέτουμε φωτογραφία από την δεκαετία του 1950, όταν ο σκιτσογράφος υπηρετούσε στο ΒΑΣΙΛΙΚΟ ΝΑΥΤΙΚΟ.

Scan 3

Συμπληρώνουμε στοιχεία και κυρίως φωτογραφίες, στο κείμενο. Ο μοναδικός σκιτσογράφος και γελοιογράφος της πόλης μας,  δεν διέτρεχε από την κορυφή ως τη βάση την ιεραρχία της, αλλά και τις ηλικίες των κατοίκων της. Οι φίλοι του ήταν από 5 έως 95 ετών.

Με τον φαρμακοποιό Χλουβεράκη Γ., κάποτε στο κεντρικότερο φαρμακείο της πόλης, μπορούσε να θαυμάσεικανείς το περίφημο σκίτσο του Ανδρεαδάκη, με το εμβόλιο
Με τον φαρμακοποιό Χλουβεράκη Γ., κάποτε στο κεντρικότερο φαρμακείο της πόλης(πλατεία Λιονταριών), μπορούσε να θαυμάσει κανείς το περίφημο σκίτσο του Ανδρεαδάκη, με το εμβόλιο

Οι συζητήσεις και οι αναλύσεις είχαν πάντα καλοσύνη αλλά και καυστικό χιούμορ, ο αρχιτέκτων Γιάννης Περτσελάκης, είχε δείξει την εύθυμη πλευράτου με το σατιρικό περιοδικάκι, ΜΟΥΣΙΚΩΣ ΑΓΟΥΣΤΟΣ,  τι να λένε αραγε οι δυο φίλοι που διαφέρουν ηλικιακά μια γενιά.

Με τον Γιάννη Περτσελάκη, κάτοικοι του κέντρου της Παλιάς πόλης, με πολλά κοινά ενδιαφέροντα
Με τον αρχιτέκτονα Γιάννη Περτσελάκη, κάτοικοι του κέντρου της Παλιάς πόλης, με πολλά κοινά ενδιαφέροντα

Οι φωτογραφίες τον σχεδιάζουν, προσέχουν τα χέρια του, οργανο εκφραστικότητας αλλά και απεικόνισης και χιούμορ και σάτιρας.

 

 

 

 

 

 

 

 

Εικόνα4038
Μπορείς να γνωρίσεις ανθρώπους από τη φωνή την “κοψιά”τους  και βέβαια το πρόσωπό τους το μέγεθός τους το στύλ. Αλλα κάποτε τα χέρια δίνουν το στίγμα τους.
Εικόνα1268

ΑΝΤΩΝΗΣ ΣΜΠΩΚΟΣ, ΑΠΟΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΣΜΠΩΚΟΥ ΦΑΡΣΑΡΗ

ΑΝΤΩΝΗΣ ΣΜΠΩΚΟΣ, ΑΠΟΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ

Πέρασαν οι μέρες, ο Αντώνης ο Σμπώκος είναι στα Ανώγεια, στην ιδιαίτερη πατρίδα του πια, δεν θα τον ξαναδούμε στις γειτονιές του Ηρακλείου, δεν θα σχολιάσουμε μαζί την άθλια πολιτική επικαιρότητα, ούτε καν τα αποτελέσματα των δημοτικών εκλογών. 50 χρόνια στις ίδιες περασές, αν και σε τελείως διαφορετικές απασχολήσεις, σε κοινούς προσανατολισμούς και συμπάθειες κοινωνικές και πολιτικές και άλλες.
Η κάποια διαφορά ηλικίας τον καθιστούσε χρήσιμο σύμβουλο , αλλά προσφερόταν και χωρίς καμιά δεύτερη σκέψη, με πλήρη ανιδιοτέλεια , γινόταν αρωγός , σε δύσκολες περιστάσεις, χωρίς να υπολογίζει κόστος και συνέπειες. Φίλος αληθινός, άνοιξε δρόμους γύρω του να περάσουν και να αναδειχθούν και να προκόψουν νέοι άνθρωποι, μα δεν αρνήθηκε σε κανέναν μικρό ή μεγάλο, χέρι βοήθειας – κι ήταν κάποτε δύσκολοι χρόνοι καιροί οργισμένοι .
Ανεβήκαμε πολλές φορές μαζί το μεγάλο βουνό (τον Ψηλορείτη) ήταν καλός οδηγός, μα ήταν και χρήσιμος εκτιμητής σε υποθέσεις που έπρεπε να κριθούν, στην καθημερινή ειρηνική ζωή μας, πρόσφερε την γνώμη του ταπεινά, συλλογίζομαι πόσο είχε δίκιο – όταν δεν τον άκουγα.
Στην εκκλησία του ορεινού οικισμού του, πριν έναν μήνα περίπου, μαζεύτηκαν συγγενείς και φίλοι να τον αποχαιρετίσουν, η αγαπημένη του εξαδέλφη η κ. Κρήτη Σπμώκου Φαρσάρη, διάβασε λίγα λόγια:

Αντώνης Σμπώκος, το χαμόγελό του δεν μπόρεσε να το σβήσει η ταλαιπωρία μιας επώδυνης αρρώστιας...(τελευταίες φωτογραφίες)
Αντώνης Σμπώκος, το χαμόγελό του δεν μπόρεσε να το σβήσει η ταλαιπωρία μιας επώδυνης αρρώστιας…(τελευταίες φωτογραφίες)

“ Αντώνη, Μπατζαντώνη (είπε προσπαθώντας να κρατήσει την ψυχραιμία της)
και για ανατρέξω στα πρώιμα χρόνια της νιότης, ΣΜΠΩΚΑΚΙ,
Σ΄αποχαιρετούμε με λύπη και πόνο αληθινό.
Όμως γνωρίζουμε ότι η ζωή είναι ένα “φευγαλέο πέρασμα στην αιωνιότητα” και ο φόρος του θανάτου κοινός, για όλους μας. Το συναίσθημα βαραίνει καταλυτικά και η σκέψη αποδείχνεται ανίκανη να λειτουργήσει.
Όμως , ελάχιστο χρέος στη μνήμη σου με παρακινεί να πω δυο λόγια τώρα που πια μόνο η ανάμνηση σου θα μας συντροφεύει.
Γεννήθηκες στ΄Ανώγεια. Παιδί της Κατοχής, του πολέμου, της φτώχειας και της ανέχειας. Ήρθαμε στο Ηράκλειο με τις οικογένειες μας. Μείναμε κοντά στη Χανιόπορτα, στην πολυκατοικία των “Ανωγειανών” όπως λεγόταν το σπίτι που μας φιλοξένησε, στα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια. Ξεριζωμένοι, πρόσφυγες μα Ανωγειανοί όλοι συγγενείς , αδέρφια.

Εκεί σφυριλατήθηκε η στάση ζωής μας εκεί, ενώ προσπαθούσαν οι δικοί μας να επιβιώσουν, από τον χαλασμό, τον ξεριζωμό, τη δίνη του πολέμου, ήρθαν τα πολύ πιο δύσκολα για την στενή μου οικογένεια εμφυλιοπολεμικά χρόνια.
Εκεί , το 1954 χάσαμε το Σμπωκογιώργη, το θείο μου, που θυσιάστηκε για τα ιδανικά του, κι εσύ φαντάρος τότε κι εγώ σχεδόν παιδί, μου έγραψες για να με παρηγορήσεις και να μου δώσεις κουράγιο.
Και δέθηκε από τότε μια άρρηκτη φιλία και αλληλοεκτίμηση, πέρα από τον συγγενικό δεσμό.

Σπάνια φωτογραφία του Γιώργου Σμπώκου, από τη Νομικη Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, στην Αντίσταση και το ΚΚΕ (δίπλατ του η αδελφή του Δόξα)
Σπάνια φωτογραφία του Γιώργου Σμπώκου, από τη Νομικη Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, στην Αντίσταση και το ΚΚΕ (δίπλα του η αδελφή του Δόξα)

Σε ένοιωθα αδερφό μου.
Αυτά τα χρόνια, πιστεύω, διαμόρφωσαν κατά πολύ τον χαρακτήρα σου και δινόσουν με πάθος για να προσφέρεις προστασία στους φυγόδικους, στους κατατρεγμένους, τους διωκόμενους για τα κοινωνικά τους φρονήματα και τους αγώνες τους για τα ανθρώπινα δικαιώματα και τη δημοκρατία.
Ήσουν ο σύνδεσμος στις μετακινήσεις τους, ο αφανής μα πολύτιμος.
“ Αυτός που έκανε πάντα ένα βήμα μπρος την ώρα την ώρα της πληρωμής, κι ένα βήμα πίσω την ώρα της αναγνώρισης.”
Σεμνός και περήφανος. Καλόκαρδος και προσηνής, εχθρός των θορύβων και της προσωπικής προβολής, μετριόφρων, μεγαλόψυχος και ευγενής.
Ευσεινήδητος, με υψηλότατο αίσθημα ευθύνης και σπα΄νιο ήθος και ανθρωπιά. Αληθινός κρητικός. Λεβέντης.
Η προσωπικότητά σου είχε μια ακτινοβολία τελείως διαφορετική από αυτά που γνωρίζουμε.

Τελευταία εκδήλωση στο Περαχώρι, ένα δέντο αγωνίζεται να πρασινίσει το περιβάλλον...
Τελευταία εκδήλωση στο Περαχώρι ( ΑΝΩΓΕΙΑ), ένα δέντρο αγωνίζεται να πρασινίσει το περιβάλλον…

Είχες σεμνότητα και ανθρωπιά . Πάθος για κάθε τι ουσιαστικό – όπως πίστευες και με πάθος και παρρησία συμμετείχες στους αγώνες της Δημοκρατίας.
Έζησες με ωραία πιστεύω και γι αυτό πληγώθηκες πολύ.
Είχες αγάπη και περηφάνια για την οικογένεια. Ήσουν ευτυχής για τις προσφορές και τις θυσίες των ανθρώπων της διαχρονικά και θλιβόσουν βαθιά, μέχρι μελαγχολίας ,για τα άσχημα και οδυνηρά.
Ήσουν περήφανος απλός και αυθόρμητος και ζεστός. Φίλος αληθινό και πολύτιμος.
Η μοίρα σου ήταν συνυφασμένη με τη μοίρα της οικογένειας σου και τα πιστεύω σου.
Χαρές , λύπες, δόξες και συμφορές – όμως Αντώνη είχες ένα ελάττωμα, ένα μεγάλο ελάττωμα. Δεν ήσουν καλός για τον εαυτό σου, όχι επειδή δεν τον προέβαλες, αλλά γιατί δεν τον αγάπησες.
Δεν κράτησες για σένα τίποτε. Μόνο προσφορά ! Δεν έκανες οικογένεια. Ήταν επιλογή σου.
Επιλογή σου να φροντίζεις τους γύρω σου. Τη μάνα σου τη Μαργαρή , που λάτρευες, τον αδερφό και τις αδερφές σου που αγαπούσες. Τα ανήψια σου που είχες και ένιωθες σαν δικά σου παιδιά, τους φίλους σου και όλους εμάς, που νοιώθουμε τώρα να φεύγει από κοντά μας ένας άνθρωπός δικός μας.
Και από τη θέση τούτη τώρα, με το βάρος της οδυνηρής απουσίας σου, σε αποχαιρετούμε τιμώντας σε, ενώ πάντα θα σε θυμόμαστε έτσι, όπως σε ξέραμε, σε εκτιμήσαμε, σε ζήσαμε και σε αγαπήσαμε.
Και τώρα Αντώνη, σε αποχαιρετούμε με λύπη και πόνο αληθινό.”

Η ομιλήτρια, τα κατάφερε να ολοκληρώσει την ανάγνωση του κειμένου της – θαύμασα την αυτοκυριαρχία της εκλεκτής φίλης, κάποιοι ηλικιωμένοι Ανωγειανοί σκούπισαν με την ανάποδη της παλάμης τους κάποιο δάκρυ.

Η πλατεία του Αγίου Μάρκου την εποχή του 1950
Η πλατεία του Αγίου Μάρκου την εποχή του 1950

Έφυγε κι αυτός ο σημαντικός άνθρωπό μας, σκέφτομαι σήμερα, πέρα από τη ζωή του ολόκληρη, που σε γενικές γραμμές εκτίμησε η ομιλήτρια, για όλους τους Ηρακλειώτες ήταν το ΣΜΠΩΚΑΚΙ, όχι μόνο όπως περιέγραψε η Κρήτη Φαρσάρη. Ο ποδοσφαιριστής του ΟΦΗ, ο ταχύτατος τεχνικός εξτρέμ. Σήμερα έφυγε (τελευταίος) και ο συμπαίκτης του ο Φρουδαράκης (Γιάννης), σέντερ φόρ (μου είπαν)…
Στην καλύτερη κρητική ομάδα των μεταπολεμικών χρόνων( και όλων των εποχών), με τον Βάβουλα και το Καρασάβα…
Θα βρεθούν όλοι μαζί άραγε στα περιβόλια τ΄ουρανού;
Θα χει πράσινο τάπητα και μπάλα, αν και δεν τους χρειάζεται γρασίδι, αυτοί παίζανε (και ξέρανε) στο σκληρό χώμα…

Η ΜΑΥΡΗ ΕΠΕΤΕΙΟΣ ΠΟΥ ΕΧΕΙ ΞΕΧΑΣΤΕΙ (21 – ΑΠΡΙΛΙΟΥ1967)

 

Καρτ ποστάλ της εποχής , με παιδικό σχέδιο
Καρτ ποστάλ της εποχής της Δικτατορίας, με παιδικό σχέδιο

Κυριακή , Πάσχα, πυρετός 38,9 ´εχουν περάσει τα μεσάνυχτα

Ο βήχας ειναι επίμονος. Αϋπνία με τηλεόραση και ζάπινγκ, ακατανόητες εικόνες, τα ματια τρέχουν καυτερό υγρό, μάλλον σαν ακουαφόρτε, με νερό δεν τσούζει. Οι εφημεριδες ειναι στιβαγμενες, αδύνατον να διαβάσω, το iPad προσφέρει κάποια δυνατότητα , μα το κεφάλι παρά τα ποτήρια που αναβράζουν αναλγητικά, βράζει μαλακ´α σαν να το ζεσταίνει μηχάνημα της Samsung που ονομάζουν αντλία θερμότητας, η κάπως έτσι.

Η κακία της γρίπης και των πιο μοντέρνων ιώσεων, κρύβεται (παραπλανά) με την ήσυχη επίθεση την σιγανή επιβολή και τον πυρετό που τιθασσεύεται , αλλα δεν σταματά.

Κάπως έτσι νομίζεις ότι περνάει η αρρώστια, ενώ αυτή επεκτείνεται, περιορίζοντας αποφασιστικά τη σκέψη, καταργώντας την δυνατότητα κάποιας  κρίσης( εκτίμησης).

Ξημέρωσε ο ύπνος δέν ήρθε , ο πυρετός με το κόκκινο panadol σε διπλή δόση 37,8 δεν εννοεί να πάει πιο κάτω. Σηκώθηκα κουκουλωμενος, μάζεψα οποία ´εντυπα βρήκα, ΒΗΜΑ , ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, ΕΘΝΟΣ, έχουν τα σημαντικά βιβλία, ξεφύλλισμα όλων των σελίδων, τίτλους…μέσα στον κυκεώνα μια κομμένη σελίδα της ΑΥΓΗΣ, της παμπαλαιας κομματικής εφημερίδας της αριστεράς, ξεχώριζε απο την υπογράμμιςη ενός παλιού  φίλου , φανατικού αναγνώστη της(απο το 1965) που δεν ήταν ποτέ  μέλος των κομμάτων που την στηρίζουν. Είχε στείλει ´ενα κείμενο του ΑΛΕΞΗ ΖΗΡΑ για την 21 Απριλίου, χρονικό , με υπότιτλο :Salonica mi fe, disfecemi Atena.

 

Κοντά στο Νευροκόπι, χαρακτηρισμένοι Γ'κατηγορίας
Κοντά στο Νευροκόπι, στρατιώτες χαρακτηρισμένοι Γ’ κατηγορίας (σχέδιο 1967, Νευροκόπι)

Στο θολωμένο νου μου, δεν χωρούσε ούτε ο τίτλος ούτε οι ξένες λέξεις…μου φάνηκαν ακατανόητος εξορκισμός. Εκείνη η αρρώστια…

´Ηταν πια 9 π.μ.  Φάνηκε να δροσερέυει το δωμάτιο και να γίνεται πιο κανονικός ο σφυγμός μου. Οι καπνοί σταμάτησαν στο κεφάλι μου.

Το θαύμα έρχεται σαν όνειρο, είναι απτό αληθινό ουράνιο.  Όλα ξεκαθάριζαν, 47 χρόνια πριν…21η Απριλίου 1967.   Μα υπήρξε; και βέβαια, ρωτήστε τον Λεφτέρη, τον Γιώργο, τον Τάκη…  Δεν είναι όλοι πια εδώ, μα δεν λείπουν κι όλας.  Η μουσική διακριτική , 40η του Μότζαρντ –  δεν είχαμε και κάτι άλλο στη δισκοθήκη μας.

Παρασκευή πρωί , 21η Απριλίου του 1967, στους ορεινούς όγκους  πριν το Νευροκόπι, σε ένα μισογκρεμισμένο μεγάλο κτίριο , μια ομάδα 30 σκαπανέων μηχανικού, δεν έχει καλοξυπνήσει αν και πλησιάζει 8 30.   Εδω δεν υπάρχουν αξιωματικοί και πειθαρχία,  μια αποθήκη πυρομαχικών απέξω, παραχωμένη στο λόφο, και μερικοί υποτιθέμενοι φύλακες(εμείς οι “χαρακτηρισμένοι”αριστεροί στρατιώτες), μην έρθουν οι εχθροί, δηλαδή οι αριστεροί. Ακατανόητο, αλλά έτσι ήταν.

 

Οι πρώτοι που σηκώθηκαν, ο αρχηγός , ένας έφεδρος δεκανέας και ο ασυρματιστής,   έστησαν το μηχάνημα  (ασύρματο) σαν ραδιόφωνο και

ακουγόταν λόγια και μουσική…

Με ξύπνησαν, μα χουζουριαζα κάτω από τις κουβέρτες, χιόνιζε όλη νυχτα, τα παράθυρα δεν είχαν τζάμια και έκανε παγωνιά.  Η μουσική ακουγόταν ευχάριστα, μας δεν άργησα να καταλάβω ότι ήταν κυρίως δημοτικά τραγούδια και άσματα του στρατού. Δεν έδωσα σημασία, στην ζεστασιά μου,  καποιο όνειρο συνοδευε τους ήχους που άκουγα. Όταν μου φάνηκε  κάτι πιο έντονο , κάτι σαν διαταγές και απαγορεύσεις, ήμουν βέβαιος ότι το ραδιόφωνο, ένα κατοχικό σκετς θα παρουσίαζε, οι “Γερμανοι Ξανάρχονται” θυμόμουν πάντα το πρώτο έργο που είχα δει, τον Φωτόπουλο, το “προς τι το μίσος κι ο αλληλοσπαραγμός”…

 Scan 1

Όμως ο ύπνος δεν άργησε να φύγει, όλοι είχαν σηκωθεί πιά όταν αποφάσισα κι εγώ να πλυθώ και να πάρω στην καραβάνα μου λίγο τσάι.  Είχα ακούσει πολλές φορές τι έλεγε(επαναλάμβανε) το ραδιόφωνο και είχα καταλάβει ότι οι απαγορεύσεις ήταν αληθινές,  είχε κηρυχθεί Δικτατορία λοιπόν…

Λέξη τρομοκρατική, από τον Πάγκαλο και τον Μεταξά, ως τον Μουσολίνι και τον Χίτλερ…στον Στάλιν δεν πήγαινε (τότε)ο νους. Δικτατορία σήμαινε εξορία ή  φυλακή για μας τους χαρακτηρισμένους Γ΄κατηγορίας (το κομμουνιστές εννοείται).

Μετά την πρώτη μεγάλη κρυάδα κια  την ανησυχία που άρχισε ν΄απλώνει τά δίχτυα της μέσα μου,  δοκίμασα το τσάι πριν παγώσει τελείως – και συνήλθα με λίγη κουραμάνα.

Θα μας “πάρουν” συλλογίστηκα, μάζεψα τα πράγματα μου, έβγαλα τις αρβύλες(αυτές με τις μπρόκες) τις τοποθέτησα μπροστά στο στρώμα(που ήταν κατάχαμα βέβαια)και σκεπάστηκα από κορφής, έπρεπε να ζεσταθώ λιγάκι.

Κανείς δεν με ενόχλησε, για μια βδομάδα, κανείς δεν έμαθε (εκτός από μένα)ότι έγινε πραξικόπημα πριν περάσουν αρκετές μέρες, , οι ειδήσεις αργούσαν στην περιοχή μας και μας είχαν τελείως ξεχάσει στις βουνοκορφές.

Εργότερα θα φανεί η Χούντα και τα θεάρεστα έργα της, θα πληρώσουμε και μεις τον οβολόν μας στην (βίαιη)εκκλησία της.

Ξεξύπνησα ο πυρετός επανήλθε υψηλότερος, οι σκέψεις πάλι έγιναν μια άνοστη σούπα, ήταν αδύνατον να βγάλω νόημα.

Μα σιγά σιγά πάλι  το “Παναντόλ” έκανε το θαύμα του, η ζάλη έγινε ήπια, ο νους καθάριζε …

Πρόσωπα πολλά συνωστίζονταν, σαν να’ πρεπε να θυμηθώ ονόματα,  Η Μαρία Mατοχάκη,με το πολύ κοντό μαλλί, ο Θανάσης Κιουρτζόγλου,  η Ελένη Στεφανάκη με την αδερφή της την Κάτια , η `Πόπη η Καμάρη – ο Γιάννης  Αλεξανδράτος, ο Γιάννης Δουβίτσας ο Βασίλης Πλουμπίδης – ο Τάκης Παππάς.

Η Ρένα Σμυρνιωτάκη με την Μιμή Κελαντωνάκη,  κι ο Χρίστος Κληρονόμος, ο Κώστας Φλέγκας, Ο Κώστας Καρυωτάκης και  ο Χαρίτος Παπαδομιχελάκης, η Άννα Σφακιανάκη ο Κώστας Μαγριπλής, ο Νίκος Γιανναδάκης και  ο Σίφης Καμάρης…

 

Έπρεπε να περάσει τελείως η αρρώστια για να αναρτηθεί αυτό το κείμενο- ίσως να μας θυμήσει κάποιους από αυτούς που λείπουν και μας λείπουν.

Μια πολύ μεγάλη συντροφιά κάποτε, δέθηκε στενά – τόσο  που η κίνηση του ενός να επηρεάζει τους άλλους – η αλυσσίδα της Δικτατορίας έσπασε, μα οι δεσμοί (αίματος) που άφησε δεν αλλοιώθηκαν ποτέ.

 

Ηράκλειο 21.4.2014 / 24.4.2014

 

 

Εικόνα12942
Damien Hirst, “τερατώδεις εικόνες” TATE galery Λονδίνο, 2012