Η ΠΟΡΤΑ ΤΟΥ …ΝΟΜΟΥ

14 Δεκεμβρίου 1916
Πριν την προστασία ,  21 Δεκεμβρίου 1914

Η ΠΟΡΤΑ  ΤΟΥ  ΠΑ’ΠΑ  ΕΛΕΞΑΝΔΡΟΥ

Στην καρδιά του Ηρακλείου, στο μέγαρο του Νόμου, τα Δικαστήρια, είναι τοποθετημένη η πόρτα που χάρισε πριν 5- 6 αιώνεςο Πάπας Αλέξανδρος ο Ε΄ στο μοναστήρι των Φραγκισκανών, από όπου προερχόταν.

14-12-2016
Πριν την προστασία 21-12-2014

Μετά την καταστροφή του σεισμού του 1856, το περίφημο θύρωμα, από πολύτιμα μάρμαρα διασώθηκε και τοποθετήθηκε από τους Τούρκους, στον ανακατασκευασμένο από τον πρακτικό αρχιτέκτονα Α.Μούση, στρατώνα τους, τους κιχλάδες όπως έλεγαν (1878;).

14-12-2016 μετά την προστασία
21-12-2014      πριν την προστασία

Επί Κρητικής Πολιτείας, ο στρατώνας  τεμαχίσθηκε(έγινε τρία κομμάτια) από τον αρχιτέκτονα Κυριακού, χρησιμοποιήθηκε από το Δημόσιο για καλύψεις αναγκώ του, η Πόρτα παρέμεινε στο κεντρικό τμήμα στο δεύτερο κτίριο, που σήμερα στεγάζει τα Δικαστήρια.

14-12-2016
Πρόσοψη της εισόδου του κτιρίου Δικαστηρίων  3.12.2014

Για πολλά χρόνια, κανείς δεν ενδιαφερόταν για την τύχη της, μέχρι που η Μεταπολιτευση άνοιξε το δρόμο στην …αξιοποίησή της, έγινε στόχος των νέων κυρίως διαδηλωτών και των φανατικών φιλάθλων (του ΟΦΗ).

3-110-2015 το δίχτυ προστασιας
αποκατασταση και τοποθετήθηκε  το δίχτυ προστασιας    3-10-2015

 

Μπογιές,  συνθήματα άρχισαν να … κοσμούν αλλά και να καταστρέφουν το μνημείο, που βάψε- ξέβαψε δεν θα μέινει τίποτα στο τέλος.

μετα την προστασία 8-12-2015
μετα την προστασία 8-12-2015

Πριν ένα δυο χρόνια οι αρμόδιοι, είπαν ότι βρήκαν ένα υλικό. που θα σώσει τα μάρμαρα, αμφιβάλαμε και περιμέναμε …άνθρακες ο θησαυρός, πάλι μπογιες και ρύπανση.

Οι επιθέσεις συνεχίζονται 8-12-2016
Οι επιθέσεις συνεχίζονται 8-12-2016

Μοναδικη λύση είναι να τοποθετηθεί κρύσταλλο, άθραυστο σ΄ολη την επιφάνειά της,  και να αφεθει ένα ‘ανοιγμα(πόρτα) για την λειτουργία της. Θα  σώσει την κατασκευή που κάποτε έστειλαν από την Ιταλία, και η αρχική δαπάνη θα αποσβεσθεί σε λίγα χρόνια.

ΥΣΤΕΡΟΓΡΑΦΟ:

Λεπτομέρεια της ρύπανσης...
Λεπτομέρεια της ρύπανσης…

Κάποτε δεν είναι μουτζούρες ή σχέδια, καλόγοστα ή όχι, οι επεμβάσεις των νέων κυρίως στους τοίχους και τα μνημέια. Γράμματα οργανωμένα με χάραξη δηλώνουν χαμηλόφωνα  απόψεις  που δεν  είναι πάντοτε άστοχες:

Σκληρό λίγο, αλλά φαίνεται σχετικά δίκαιο...ο βιαστής να τιμωρείται παραδειγματικά/ δεν φαντάζεται ο (Α) που υπογράφει το σύνθημα ότι βιαστής κάποιου τύπου είναι και αυτός που ρυπαινει τα μνημεία
Σκληρό λίγο, αλλά φαίνεται  δίκαιο…ο βιαστής να τιμωρείται παραδειγματικά/ δεν φαντάζεται ο (Α) που υπογράφει το σύνθημα ότι βιαστής κάποιου τύπου, μπορεί να είναι και αυτός που ρυπαίνει τα μνημεία( φωτογραφία δίπλα στην πόρτα)

 

 

 

 

 

ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ ΣΤΗ ΔΥΤΙΚΗ ΚΡΗΤΗ: ΑΓΙΑ ΡΟΥΜΕΛΗ – ΣΟΥΓΙΑ (ΣΦΑΚΙΑ & ΣΕΛΙΝΟ) – Ο ΑΓΙΟΣ ΠΑΥΛΟΣ





ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ ΣΤΗ ΔΥΤΙΚΗ ΚΡΗΤΗ: ΑΓΙΑ ΡΟΥΜΕΛΗ – ΣΟΥΓΙΑ

 

Το ΛΟΥΤΡΟ η ανάπτυξη έφτασε στα όριά της
ΧΩΡΑ ΣΦΑΚΙΩΝ  οι αλλαγές δεν ήταν  σημαντικές

Το τριήμερο του Αγίου Πνεύματος οδήγησε μια μικρή συντροφιά από το Ηράκλειο δυτικά, Σφακιά και Σέλινο.

Κυριακή πρωί αναχώρηση προς Σφακιά, σε λιγότερο από δυο ώρες φτάσαμε στη Χώρα Σφακίων. Μικρή στάση

στο στο οροπέδιο του Ασκύφου, με τους συγκεντρωμένους οικισμούς του, για να θυμηθούμε το χωριό των Γλυνιάδων,

που κάποτε μας φιλοξένησαν υποδειγματικά. Οι εντυπώσεις είναι ακόμα ζωηρές, το δωρικό ήθος, η εγκαρδιότητα

και η συμπάθεια, δεν αλλοιώνονται με τον χρόνο, ας γυρίζουν ασταμάτητα πάνω κάτω “του κύκλου τα γυρίσματα”.

Μέχρι το λιμανάκι της Χώρας, καμιά αξιόλογη αλλαγή στα τριάντα και περισσότερα χρόνια που είχαμε να το επισκεφτούμε,

αν εξαιρέσει κανείς το δρόμο που είχε σημαντική βελτίωση (διαπλατύνσεις διανοίξεις μικρά τούνελ)και καθιστά σήμερα

το ταξίδι εύκολο και ασφαλές. Το μικρό φέρι – μπόουτ ήταν επίσης κάτι αλλοιώτικο, σύγχρονο, και καθαρό, με όλες τις χρήσιμες ανέσεις,

ακριβείς ώρες αναχώρησης. Προορισμός μας η Αγιά Ρουμέλη, πολύ κοντινός οικισμός , κατάληξη του μεγάλου Φαραγγιού της Σαμαριάς,

που το είχαμε διασχίσει, με μεγάλο κόπο πριν από δεκαετίες. Το μικρο αυτοκίνητο μας μπορούσε να μας συνοδεύσει,

δεν χρειαζόταν να το αφήσουμε όπως παλιά στο λιμάνι της Χώρας.

 

Ο ορίζοντα ςτων βουνών είχε πολλά επίπεδα
Ο ορίζοντας των βουνών είχε πολλά επίπεδα

 

Μόλις πατήσαμε στο κατάστρωμα, η διάθεση άλλαξε,

δεν υπήρχαν άλλοι Έλληνες, ανακατευτήκαμε με τους τουρίστες, Παρατηρούσα, τα σκονισμένα σπορτέξ, τα ανοικτόχρωμα

πρόσωπα με σπυράκια ή φακίδες,τα ψάθινα καπέλα των κοριτσιών. Φωνές συγκρατημένες , αδιόρατα χαμόγελα

– μια έκφραση ανακούφισης. Το πλοίο έπλεε παράλληλα και κοντά στην ακτή. Οι κορυφογραμμές στέγες λες γοτθικών

ναών της Κεντρικής Ευρώπης ,ανήσυχες κι επίφοβες.

Η "ανάπτυξη" διόγκωσε υπερβολικά  το ειδυλλιακό θερετρο (Λουτρό)
Η «ανάπτυξη» διόγκωσε υπερβολικά το ειδυλλιακό θερετρο (Λουτρό)

 

Τα χρώματα που τα ξεβάφει ο ήλιος, ανοίγονται σε πολλά

επίπεδα προς στο βάθος του ορίζοντος, από το σκούρο πράσινο ως το στο αχνό γαλάζιο. Λίγα νεανικά ζευγάρια,

με τρυφερότητα που συγκινεί, περισσότερα ώριμα που έχουν μια ουδέτερη έκφραση αλλά και μεγάλη ομοιότητα

– στην κίνηση, στη στάση – και στα χαρακτηριστικά ίσως (μοιάζουν σιγά σιγά με τον καιρό οι σύντροφοι σκεφτόμουν).

Μετά το Λουτρό, ένα χωριουδάκι που “αναπτύχθηκε”τα τελευταία σαράντα χρόνια, παράδειγμα της υπερβολικής

τουριστικής εκμετάλευσης, το φαράγγι της Αράδαινας, σαν καρβέλι κομμένο σε φέτες. Το Λιμανάκι τς Αγιάς

Ρουμέλης μας υποδέχθηκε εγκάρδια, καμιά αναταραχή κανένα κύμα. Την προηγούμενη φορά (πολλά χρόνια πίσω)

είχαμε καταλήξει σ΄αυτό μετά από την πορεία στο Φαράγγι της Σαμαριάς, που ήταν μεγάλου ενδιαφέροντος

αλλά και εξοντωτικής (για αμύητους ορειβάτες) ταλαιπωρίας. Εύκολα βρήκαμε το κατάλυμα που είχαμε προεπιλέξει,

τα δωμάτια του (Προκόπη)Τζατζιμάκη . Γιατί τώρα καταλήξαμε στους Τζατζιμάκηδες, είναι ιστορία παλιά,

όσο και το σαρκίον μας. Καθ΄ότι ένας από αυτούς ο Στράτος(Τζατζιμάκης), μένει στη μνήμη ζωηρός και

ριζοσπαστικός αριστερός, της εποχής του 65, που εισέβαλε στις πολιτικές συντροφιές μας τότε και αναγνωρίστηκε αμέσως,

ως ένας ανιδιοτελής αγωνιστής ιδεολόγος των πιο καθαρών πολιτικών θέσεων. Είχαμε ακούσει γι αυτόν

(ότι είναι ένας πολύ επιτυχημένος επιχειρηματίας) μα κανείς μας δεν τον έχει δει από τότε (1965). Η συνάντηση με τον αδερφό του Προκόπη,

ήταν πολύ εγκάρδια και σημαντική, μας έδωσε συνέχεια δηλαδή έγκυρες πληροφορίες , για την ζωή και την σταδιοδρομία

του παλιού συντρόφου και φίλου μας. Η Πανσιόν και το εστιατόριο του Προκόπη Τζατζιμάκη, μας φιλοξένησαν την πρώτη μέρα.

 

 

Προκόπης Τζατζιμάκης, αδερφός του φίλου μας του Στράτου, έμοιαζαν αρκετά - ας άλλαξαν οι δεκαετίες πολλά...
Προκόπης Τζατζιμάκης, αδερφός του φίλου μας του Στράτου, έμοιαζαν αρκετά – ας άλλαξαν οι δεκαετίες πολλά…

 

Η περιήγηση άρχισε με την διαδρομή προς την έξοδο του μεγάλου φαραγγιού και τον παλιό οικισμό της Αγιάς Ρουμέλης.  Η εικόνες που θυμόμαστε έχουν αλλάξει. Όλα βελτιώθηκαν

από την δεκαετία του 1980, που περάσαμε την Σαμαριά από τον Ομαλό. Συντηρημένα εκκλησάκια, δρομάκια γραφικά και γεφυράκια όπου χρειαζόταν, σχεδιασμένες επεμβάσεις σε

παλιά σπίτια, τίποτα το κακόγουστο – υπάρχουν ίσως ( δόξα τω Θεώ) και θετικές εκπλήξεις σ αυτήν τη χώρα.

Σχεδιασμένες παεμβάσεις σε κτίρια και δρόμους
Σχεδιασμένες παεμβάσεις σε κτίρια και δρόμους

 

 

Το ποτάμι του φαραγγιού, διευθετήθηκε για να καταστήσει τη διαδρομή ασφαλή
Το ποτάμι του φαραγγιού: διευθετήθηκε η κοίτη του  για να καταστήσει τη διαδρομή ασφαλή

Μια λύση οικδομικά άψογη, τεχνικά άρτια και αισθητικά πολύ καλή επιλέχθηκε για το «στρώσιμο» των δρόμων του οικισμού.  Αντί για άσφαλτο καθιερωμένη η απλό μπετόν, επινοήθηκε

ένα «κροκαλόδεμα» ας επιτραπεί η ορολογία, είναι τσιμέντο άμμος και στρογγυλές πέτρες του ποταμού – που είναι γεμάτος ο τόπος. Λύση απλή και οικονομική

και προσαρμοσμένη στο περιβάλλον ιδανικά.

Παλιά σπίτια του οικισμού, καλά συντηρημένα
Παλιά σπίτια του οικισμού, καλά συντηρημένα
Αριστερά ο Ματθαίος Σταυρουδακης, στον παλιό οικισμό -θα μας περιποιηθει το βράδυ στο εστιατόριο.
Αριστερά ο Ματθαίος Σταυρουδακης, στον παλιό οικισμό -θα μας περιποιηθει το βράδυ στο εστιατόριο.

 

2015-06-01 19.42.15

Η έξοδος του φαραγγιού, διευθετήθηκε σωστά,  για να μπορούν οι επισκέπτες να αναπαυθούν

μετά την πολύωρη πορεία (δοκιμασία)

Έξοδος του φαραγγιού, υπάρχουν επίπεδα , καθιστικά και "Καφε"
Έξοδος του φαραγγιού, υπάρχουν επίπεδα , καθιστικά και «Καφε»

 

Το εκκλησάκι του Αγίου Γεωργίου στη μέση της διαδρομής - η έντονη συντήρηση επιβάλλεται πολλές φορές για την στήριξή του
Το εκκλησάκι του Αγίου Γεωργίου στη μέση της διαδρομής – η έντονη συντήρηση επιβάλλεται πολλές φορές για την στήριξή του
2015-06-01 20.08.05
Τα εφυαλωμένα πιάτα ζωγραφισμένα , έχουν συμβολική σημασία και διακοσμητική αποτελεσματικότητα.

2015-06-01 20.07.21 copy

Οι πανάρχαιοι τόποι έχουν απομεινάρια των αρχαίων  εποχών, που καλύπτονται από  νεώτερες κατασκευές, στρώματα στρώματα – από αιώνα σε αιώνα.

Ο ναός τους Ταραίου Απόλλωνα, αντικαταστάθηκε από αρχαία χριστιανική Βασιλική, των πρώτων αιώνων – όταν καταστράφηκε (πιθανότα από κάποιον

συντρυπτικό σεισμό) ανοικοδομήθηκε σε μικρό τμήμα της κάτοψης της  μεγάλης εκκλησίας, μικρό παρεκκλήσι. Η Παναγία γιορτάζεται επίσημα σήμερα, μοναδικό

ενδιαφέρον τα μωμαϊκά (ψηφιδωτά) δάπεδα, ότι απέμεινε από την αρχαία Βασιλική.

Ο ναός κτισμένος στη γωνά της μεγάλης Βασιλικής
Ο ναός κτισμένος στη γωνά της μεγάλης Βασιλικής

 

2015-06-01 20.32.53 copy
Τοίχος, ίσως από αρχαιότερες κατασκευές
2015-06-01 20.33.17 copy
Τμήμα του ιερού, ίσως απομεινάρι της παλιάς Βασιλικής
2015-06-01 20.35.20
Το καμπαναριό, ξέφυγε από την εκκλησία, προσθήκη πολύ νεώτερη και αποτυχημένη

2015-06-01 20.34.22 copy  Η ύπαρξη πολλών αξιόλογων εκκλησιών είναι συνηθισμένη στους παραδοσιακούς οικισμούς της Κρήτης και της Χώρας, εδώ συνατήσαμε αρκετά δείγματα.

Αγία Παρασκευή, στο δρόμο του παλιού οικισμού
Αγία Παρασκευή, στο δρόμο του παλιού οικισμού
2015-06-01 20.20.58 copy
Κατασκευή παλιότερης εποχής στον νότιο τοίχο

2015-06-01 20.17.28 copy 2015-06-01 20.20.35 copy

Υποδειγματική περιποίηση και εξαιρετική κουζίνα, μας δημιούργησαν καλή διάθεση, για να ξεκινήσουμε κεφάτοι την επομένη πρωί πρωί, για

μεγάλη διαδρομή για τον Ναό του Αγίου Παύλου (12 αιώνα).

Το μονοπάτι παραθαλάσσιο αλλά όχι και τελείως εύκολο όπως μας έλεγαν οι ντόπιοι. Πάνω σε άμμο ή κροκάλες, χρειαζόταν μπαστούνι, που ευτυχώς υπύρχαν

πολλά να διαλέξουμε στο δρόμο.

Σταματήσαμε λίγα μέτρα πριν την εκκλησία του Αγίου Παύλου στο ταβερνάκι του …που είναι πάνω στην άμμο. Ο ιδιοκτήτης , από τον Αη Γιάννη(οικισμό κοντινό)

περιποιητικος και ευχάριστος, μας πρόσφερε αναψυκτικα, ξεκουραστήκαμε λίγο.

Ο περίφημος ναός του Αγίο Παύλου, κτίστηκε από το Άγιο Ιωάννη τον Ξένο στον 11ο-12 οαι΄ώνα.
Ο περίφημος ναός του Αγίο Παύλου, κτίστηκε από το Άγιο Ιωάννη τον Ξένο στον 11ο-12 οαι΄ώνα.
2015-06-02 11.11.49 copy
Παράδοξο είδος τοιχοποιίας, πολύχρωμο μωσαϊκό – οι διορθώσεις πολλών εποχών ίσως δημιούργησαν ένα ενδιαφέρον μνημείο.
2015-06-02 11.17.16 copy
Τυπικός σταυροειδής ναός ,με τρούλο
2015-06-02 11.19.22 copy
Η προσθήκη μεγάλων όγκων ωπλισμένου σκυροδέματος στα θεμέλια , στηρίζει σήμερα το εκκλησάκι. Όμως έμεινε ανέπαφο για αιώνες πάνω στο βράχο, πάρα πολύ ψηλά, άντεξε σεισμούς πολλών ρίχτερ – σαν από  θαύμα.
2015-06-02 11.26.41
Μεσημέρι ο φακός μας σκοτεινιάζει το εκκλησάκι του Αγίου Παύλου – εδώ ίσως πάτησε τα χώματα της Δύσης ο Ισαπόστολος-το σημάδι του δεν έσβησε.

Το μικρό κτίσμα έχει ενδιαφέρον και στο εσωτερικό του, ίχνη τοιχογραφιών που θα έγιναν τον  14ο αιώνα ίσως και αρχιτεκτονικές λεπτομέρειες.

Αναζητήσαμε τα βήματα του Απόστολου των Εθνών, εμείς που για χρόνια αναζητούσαμε  τον «άλλον Παύλο, με σφυριά , τσαπράζια, μ΄αστέρι στο μέτωπο…»(*)

νοιώθαμε ότι «του κύκλου  τα γυρίσματα» είχαν  φτάσει πια πολύ χαμηλά – χωρίς κανένα πια περιθώριο.

Στο περιγιάλι αυτό της Αγιάς Ρουμέλης ο Απόστολος των Εθνών πάτησε πρώτη φορά στη Δύση φέρνοντας το μεγάλο μήνυμα του Χριστιανισμού, που το συμλήρωνε με το δικο του τρόπο, καθιστώντας το

παγκόσμιο και αιώνιο: » δὲ μένει πίστις, ἐλπίς, ἀγάπη, τὰ τρία ταῦτα· μείζων δὲ τούτων ἡ άγάπη».(1)

 

 

 

 

Απομεινάρια τοιχογραφιών, στα σφαιρικά τρίγωνα κια τα τόξα
Απομεινάρια τοιχογραφιών, στα σφαιρικά τρίγωνα κια τα τόξα
2015-06-02 11.15.47 copy
Περίεργη κατασκευή σφαιρικού τρούλου, με στρογγυλευμένες πέτρες του ποταμι
2015-06-02 11.16.21
Ιερό, οι νέες κατασκευές συνήθεις…

Το Γεύμα στο ταβερνάκι της Άμμου ήταν πέραν των προσδοκειών μας, φρέσκο σκορπίδι και μπαρμπουνάκι – ασυνήθιστο για τα οικονομικά μας,(επειδή ήταν βέβαια σε λογικές τιμές)

Το μικρό φουσκωτό μας γύρισε στον οικισμό, γλυτώσαμε την κοπιαστική επιστροφή, πάλι δεν μας εκμεταλεύτηκαν -κόστος σωστό.

ο καταστηματάρχης, ευγενικός και χαμογελαστός
ο καταστηματάρχης,Σταύρος  Χατζημαρινάκης από τον Άγιο Ιωάννη, ευγενικός και χαμογελαστός
2015-06-02 14.35.39 copy
Το ταβερνάκι της Άμμου, μεδωμάτια πίσω
2015-06-02 14.41.24
Το γρήγορα σκάφος, μας ευκόλυνε την επιστροφή-ο νεαρός Χατζημαρινάκης καλός πιλότος

Το βράδυ το δείπνο στην ταβέρνα της θάλασσας, πάνω στο κύμα,  ο Ματθαίος Σταυρουδάκης και τα παιδιά του μας πρόσφεραν αλαφρό μενού και γλυκά, ο Τζατζιμάκης πρώτος και ο Σταυρουδάκης μετά

είναι οι πρώτοι επαγγελματίες που πρόσφεραν υπηρεσίες στους επισκέπτες του μεγάλου Φαραγγιού, πουβάρχισαν  να  πυκνώνουν πριν από 40 χρόνια.

Δε αποφασίσαμε ν ανέβουμε στο βενετσιάνικο κάστρο, το αφήσαμε για άλλην φορά.

Ξαναμπήκαμε στο μικρό αλλά καλό Φέρυ, για την Σούγια.

2015-06-01 11.05.40
Κατάξανθα κορίτσια αμέριμνα με τοσττ και εμφυαλωμένο νερό

Πληθώρα ξένων τουριστών …κορίτσια κατάξανθα με τοστ και σπορτέξ, παιδιά με μαμάδες και τσιπς , ανέμελοι νεαροί, ατημέλητοι κύριοι( κάποιας ηλικίας) με καπελάκια τζόκερ , σάκοι

εκστρατείας κάθε είδους. Καφέδες παγωμένοι -ντύσιμο χαρούμενο, ανοικτό κόκκινο ή ροζ, ή πορτοκαλί, πολλά  λευκά στιμένα, ξεπλυμένα καφέ και ωχρες , ριγέ καρώ ή εμπριμέ.

Γυαλιά ηλίου μάρκας, τατουάζ που και που σε σημεία απίθανα.

Μαλλιά λυμένα η χτένισμενα ή ατημέλητα στο φόντο ενός τοπίου επιβλητικού, φαράγγια απρόσιτα, κορυφογραμμές επικίνδυνες, ακρογιαλίες απάτητες.

Η Σούγια όπως ήταν πριν λίγα χρόνια, ήπια ευπροσήγορος ειρηνική. Η δυσκολίες  στην εύρεση δωματίου, τελικά καταλήξαμε στον…Παράδεισο (έτσι λεγόταν το κατάλυμα).

Το δείπνο απέτυχε αυτήν το φορά, αφού ανακαλύψαμε την ταβέρνα που πριν χρόνια μας είχε ενθουσιάσει, προτιμήσαμε έτοιμα φαγητά που μας διαβεβαίωσαν ότι ήταν «σημερινά» – αλλά

φευ! ήρθαν από ψυγείο μάλλον ή κατάψυξη.  Ας μην αναφέρουμε το όνομα, μπορεί να ήταν συμπτωματικό – μα ας αποφεύγουμε τα «έτοιμα» όταν δεν γνωρίζουμε καλά.

20150603_094059

Δεν είχαμε καιρό για τα αξιοθέατα της Σούγιας, τα είχαμε κάποτε επισκεφτεί, έμενε το βυζαντινο εκκλησάκι της Αγίας Ειρήνης σε ένα κοντινό λόφο πάνω από τον οικισμό. Το κλειδι μας το εμπιστεύτηκε μια κυρία, που έχει επαγγελματική απασχόληση στη Σούγια, έτσι μπορέσαμε να μπούμε και να δούμε το αξιόλογο εσωτερικό του.

Εσωτερικό , θόλος, διακρίνεται λίγο το πρόσωπο του Παντοκράτωρα.
Εσωτερικό , θόλος, διακρίνεται λίγο το πρόσωπο του Παντοκράτορα.

Ο ναός αποτελείται από δυο τμήματα, ένα πρόναο, άλλης εποχής και ένα τυπικό σταυροειδή εγγεγραμμένο (σε τετράγωνο) τύπο  βυζαντινής εκκλησίας, πολύ συνηθισμένο

σ όλην την επικράτεια του Βυζαντίου.

20150603_094951
Βορεινή  πλευρά (τμήμα)
20150603_094837
Βορ/ανατολική πλευρά
20150603_094631
Διασώζεται εικονογράφηση, των μεγάλων «μαστόρων» της Κρητικής Σχολής

Αποχαιρετήσαμε τη Σούγια, μετα από υποδειγματικό πρωϊνο στο Καφέ ΕΡΩΝΤΑΣ-ΔΙΚΤΑΜΟ της παραλίας, μας αποζημείωσε ο ευγενικος καταστηματάρχης, για το αποτυχημένο βραδυνό του άλλου μαγαζιού.

ΕΜΕΝΕ η εικόνα του μεγάλου φεγγαριου του Νότου,  την είχαμε κρατήσει κάπως στην μηχανή μας (φωτογραφία)

Σουρουπώνει, πριν πέσει η νύχτα το φεγγάρι πρόβαλε δειλά...
Σουρουπώνει, πριν πέσει η νύχτα το φεγγάρι πρόβαλε δειλά…

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:

(*)= Από ποιητική συλλογη «Θεραπων Έρος»εκδόσεις ΝΕΦΕΛΗ 1980

(1)= Α΄προς Κορυνθίους επιστολή του Αποστόλου Παύλου, ύμνος στην αγάπη :

«Η αγάπη μακροθυμεί, χρηστεύεται, η αγάπη ου ζηλοί, η αγάπη ου περπερεύεται, ου φυσιούται, ουκ ασχημονεί,

ου ζητεί τα εαυτής, ου παροξύνεται, ου λογίζεται το κακόν, ου χαίρει επί τη αδικία, συγχαίρει δε τη αληθεία,

πάντα στέγει, πάντα πιστεύει, πάντα ελπίζει, πάντα υπομένει. Η αγάπη ουδέποτε εκπίπτει.»

 

 

 

 

ΠΛΑΤΕΙΑ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ : ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΑΡΧΗ

Ο ΑΛΚΜΑΝ ασχολήθηκε αρκετά με την κεντρική πλατεία του Ηρακλείου, οι νεοεκλεγμένοι δημοτικοί παράγοντες,  όλων των παρατάξεων, ας μελετήσουν και ας αποφασίσουν, ας ανατρεξουν και στα κείμενά μας. Είναι αρκετό να γράψουν στο google ( σ όποιο θέλουν )  alkman.gr πλατεία Ελευθερίας…

ΠΛΑΤΕΙΑΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ : ΟΙ ΑΝΙΣΤΟΡΗΤΟΙ  ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ (ΑΠΑΡΑΙΤΗΤΑ)  ΚΑΚΕΝΤΡΕΧΕΙΣ

Η περίφημη πια για την κακοποίηση της πλατεία, που κάποτε λεγόταν «Τριών Καμαρών» και ήταν και ο κήπος (ο μοναδικός ) του Ηρακλείου, εδώ που γίνονται τα πάντα σ αυτήν την πόλη- περαν των μέχρι σήμερα επεμβάσεων, προγραμματίζεται ξανά η απομάκρυνση του μνημείου του «Αγνώστου Στρατιώτη». Στην πρώτη φάση, όταν οι εργολάβοι πραγματοποιούσαν τα σχέδια του Ν.Σκουτέλη και Φ.Ζανόν  (των αρχιτεκτόνων της μελέτης) οι νέοι τότε σχεδιαστές ήταν  ανένδοτοι στην άποψή τους, να φύγει «ο   -κακόγουστος- Άγγλος στρατιώτης». Θα πείτε τους έπεφτε λόγος, είναι στο πλαίσιο της μελέτης που τους είχε ανατεθεί;  Ίσως υπήρχαν σκέψεις  κάποιων παραγόντων, που μάλλον πρόχειρα έκριναν κι αποφάσίζαν τότε. Είναι η εποχή που άλλοι   σημαντικοί Ηρακλειώτες νόμιζαν ότι πρέπει να κατεδαφιστούν και τα Τείχη, για να ανοίξει και να επεκταθεί η πόλη μας.  Ο «μοντερνισμός» οταν κακώς εννοείται, οδηγεί σε παράκρουση.  Οι σχεδιαστές της πλατείας ήταν μοντερνιστές της τελευταίας του 20 αιώνα περιόδου,  υιοθέτησαν τις ανιστόρητες και κακόγουστες απόψεις για την κατάργηση του μνημείου των Τριών Καμαρών.

Ο ΑΓΝΩΣΤΟ΅ΣΤΡΑΤΙΩΤΗΣ στο κέντρο του κήπου που σχεδίασε ο Δ.Κυριακού, αρχιτέκτων των αρχών του 20 αιώνα
Ο ΑΓΝΩΣΤΟ΅ΣΤΡΑΤΙΩΤΗΣ στο κέντρο του κήπου που σχεδίασε ο Δ.Κυριακού, αρχιτέκτων των αρχών του 20 αιώνα (πληροφορία του αξέχαστου Γ.Πετρσελάκη)

Έγινε δημόσια συζήτηση κάποτε , ο Μ.Καρέλλης υποστήριξε με φανατισμό την άποψη τους, οι ίδιοι έμειναν ως συνήθως σιωπηλοί : μιλούν μόνο ακαδημαϊκά, σε περιοδικά ειδικών και στενούς κύκλους, σπανίως όταν βρουν πρόσβαση σε αθηναϊκά μέσα. ‘Οτι απαρτίζει το «πορτοφόλιο» τους δεν ΄χει επικρίσεις μα διακρίσεις και επαίνους. Όμως η επιστροφή τους στην πλατεία (των αρχικών μελετητών) είναι ένα λάθος, από κάθε άποψη : και αρχιτεκτονικό αλλά και επαγγελματικό, πιο πολύ ένα σφάλμα αντίληψης και καλλιτεχνικής στάσης. Ο αρχιτέκτων δεν  είναι εργολάβος η κατασκευαστής εξαιρετικών έργων, είναι διαμεσολαβητής του κοινού ανθρώπου που θέλει  να οργανώσει το κτιστό περιβάλλον του, με τους παράγοντες που σχετίζονται μ αυτό αλλά και το συγκροτούν. Δεν γίνεται αρχιτεκτονική ερρήμην του πολίτη, πόσο μάλλον εναντίον του!  Οι Ηρακλειώτες απαξίωσαν τηνεργασία των σχεδιαστών της πλατείας, την απέρριψαν συνολικά και κάτι παραπάνω : την απεχθάνονται.  Δεν θέλουν τέτοιες κατασκευές, αρνούνται κάθε συνεργασία με τους εμπνευστε΄ς και σχεδιαστές της κυκλικής πλατείας με τα επικίνδυνα σκαλοπάτια και τα τερατώδεις κεραίες των (υποτιθεμένων) φωτιστικών. Έσπασαν πολλά πόδια στις ολοισθηρές πλάκες,  χωρίς να ζητηθούν αποζημειώσεις, τώρα (οι ίδιοι) υπόσχονται «τοπικά » υλικά δηλαδή γρανίτη  που είναι της μόδας στο Ηράκλειο – καλά δεν τους είπε κανείς ότι δεν έχει γρανίτες η χώρα μας, ότι βλέπουν στους  δρόμους τώρα είναι Κινεζικό.

Ο Μανόλης Καρέλης, εμπνευστής της άποψης για τον ΑΓΝΩΣΤΟ ΣΤΡΑΤΙΩΤΗ - τι γνώμη να έχει σήμερα;
Ο Μανόλης Καρέλης, εμπνευστής της άποψης για τον ΑΓΝΩΣΤΟ ΣΤΡΑΤΙΩΤΗ – τι γνώμη να έχει σήμερα;

Ας καταλάβουν ότι κανείς δεν τους χρειάζεται, ας μην ψάχνουν επαγγελματικές απασχολήσεις τώρα στην εποχή της μεγάλης κρίσης που πλήττει του μηχανικούς και τους οικοδόμους,  δεν υπάρχουν στην πλατεία γι αυτούς. Μα το θέμα μας θα περιοριστεί στο μνημείο που θελουν να εξοβελήσουν, ίσως είναι και η απόδειξη, ότι δε υπάρχει καμιά συναντληληψη και για τίποτα. Θα πάμε 18 χρόνια πίσω κατ΄ανάγκη… ΣΤΙΣ 7.11.1996 η εφημερίδα ΑΛΛΑΓΗ , δημοσίευσε  ένα ρεπορτάζ, για την ανάγκη απομάκρυνσης του Μνημείου του «Αγνώστου Στρατιώτη» από την θέση του, ζωγράφοι κυρίως, συνηγορούσαν και συμφωνούσαν να αντικατασταθεί, από άλλο και άλλης μορφής  (πιο μοντέρνας).  Εισηγητής ήταν ο Μ.Καρέλλης, που από χρόνια ως Δήμαρχος, είχε καταλήξει σ΄αυτήν την άποψη (απόφαση), αλλά και ως Δημαρχος της είχε προωθήσει σε …υλοποίηση. Ένας κοινότατος πολίτης αντέδρασε, στέλνοντας μιαν επιστολή αμέσως στην καλή εφημερίδα του π.Δημάρχου, που την δημοσίευσε αμέσως (προς τιμήν του), ιδού το κείμενο:

Το δημοσίευμα της ΑΛΛΑΓΗΣ, δεν  καθυστερεί μα προσπαθεί να μειώσει τον αρθογράφο - πιος γράφει μα...ο Βασίλης
Το δημοσίευμα της ΑΛΛΑΓΗΣ, δεν καθυστερεί μα προσπαθεί να μειώσει τον αρθογράφο – ποιος γράφει μα…ο Βασίλης

Αγαπητη ΑΛΛΑΓΗ, στην καμπάνια σας  για την πλατεία ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ φαίνεται όπως αναφέρεται και στον τίτλο σχετικού δημοσιεύματος ότι όλοι συμφωνούν να φύγει (το μνημείο του ΑΓΝΩΣΤΟΥ ΣΤΡΑΤΙΩΤΗ). Πραγματικά ορισμένοι ηρακλειώτες εκτιμούν ότι το άγαλμα είναι κακόγουστο και η απομάκρυνση επιβεβλημένη, για να βελτιωθέι αισθητικά το Κεντρο της πόλης μας. Ας μου επιτρεψετε κάποιες επιφυλάξες στις ομόφωνες γνώμες και αντιρρήσεις σε παλιότερες αποφάσεις του Δημοτικού Συμβουλίου.

Ο Άγνωστος Στρατιώτης και η πλατεία σήμερα 12.1.2014 - το Λούνα Πάρκ φεύγει
Ο Άγνωστος Στρατιώτης και η πλατεία σήμερα 12.1.2014 – το Λούνα Πάρκ φεύγει

Η διαφωνία δεν σχετίζεται με την καλλιτεχνική αξία  του «αδιάφορου» στρατιώτη, που τόσα χρόνια  στεκεται στο κέντρο  της μεγαλύτερης πλατείας  του Ηρακλείου. Στα παγωμένα  πέτρινα χαρακτηριστικά του, λείπει η ηρωϊκή έκφραση, κάποιος ρεαλισμός που θα έδειχνε αντίδραση. Μια κοινότυπη μορφή, χωρίς χαρακτήρα, χωρίς εθνικότητα, χωρίς πατρίδα. Ένας χαμένος άνθρωπος ίσως στημένος  χωρίς απορίες, σε έναν χώρο που αλλάζει  κάθε δεκαετία, χωρίς κανείς να υπολογίζει τη ύπαρξη του (του Α.Σ.). Όμως αυτός  ο κοινός και χωρίς σημασία  μαρμάρινος στρατιώτης , που δεν μπορεί να προβάλλει αντίσταση, που είναι αδύνατον να διαμαρτυρηθεί, ακόμα κι αν αρκετοί απεργάζονται την καταστροφή του, δεν είναι τελείως απροστάτευτος . Τον φυλάει καλά μέχρι σήμερα, μια άδηλη ανεκδήλωτη συμπάθεια, των κατοίκων της πόλης μας. Αυτών που συνδέθηκαν μαζί του από ταπαιδικά τους σχρόνια – μεγάλωσαν στη σκιά του- μέτρησαν απειρες φορές τα βήματά τους, στις παρελάσεις, στριμώχτηκαν στις πολιτικές συγκεντρώσεις, και εκδήλωσαν την οργή τους σε παλαϊκά συλλαλητήρια. Τον προστατεύει η ιστορική μνήμη που επικαλέιται ο Γ.Π. , που δεν τ’εμνεται με συλλογισμούς για εξαιρέσεις. Άντεξε τον διαμελισμό του κήπου της πλατείας, τον θανάσιμο εναγκαλισμό δυο δρόμων έντονης κυκλοφορίας. Μπορεί να διατηρηθεί και με τα νέα σχεδια, που λένε ότι θα αναβαθμίσουν τον ευρύτερο χώρο. Η ύπαρξή του δεν σχετίζεται με την δημιουργία νέων μνημείων που θα πρέπει κάποτε να αποφασίσει ο Δήμος που να στηθούν, στις πλατείες και τους δρόμους. Η συζήτηση  που γίνεται (για νέο γλυπτο) ίσως μόνο κάποια δικαιολογία να προσφέρει, ένα αστήρικτο άλοθι.   Φιικά Β.Ζ. Η απάντηση ήρθε γρήγορα, στις 9.11.1996 από την εφημερίδα  ( υπογράφει ο Μ.Καρέλλης) Δεν υποχωρεί, αλλά διατυπώνει κατηγορηματικες απόψεις (δυστυχώς δεν έχουμε χρόνο να αντιγράψουμε το κείμενο, ας το βρει κανείς στην Βικελαία βιβλιοθήκη.   (ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ : επόμενο η επιστολή  στην ΑΛΛΑΓΗ του ίδιου του ΑΓΝΩΣΤΟΥ ΣΤΡΑΤΙΩΤΗ, ανατρέξετε alkman.gr πλατεία ελευθερίας)

ΓΙΩΡΓΟΣ ΓΑΛΕΝΙΑΝΟΣ : ΑΡΕΤΗ ΜΕΘΥΜΑΚΗ ( ΤΙΜΗΤΙΚΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΕΕ/ΑΝ.ΚΡΗΤΗΣ)

Πριν λίγες μέρες πολύς κόσμος μαζεύτηκε στην αίθουσα του ΤΕΕ Αν.Κρήτης για να τιμήσει την Αρετή Μεθυμάκη, που τέλειωνε την υπηρεσακή της θητεία στο ΤΕΕ. Ενας από τους ομιλητές (και  παλιός Πρόεδρος) ο  Γιώργος Γαλενιανός, έδωσε με πολύ αδρές πινελιές το πορτραίτο της τιμόμενης. Αντιγράφομε, κύρια σημεία της ομιλίας του.

 

941523_10202311209574111_1822441081_n
Μικρή αφίσα της εκδήλωσης που έγινε στην αίθουσα του ΤΕΕ

ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΟΝ ΔΡΟΜΟ ΤΗΣ ΑΡΕΤΗΣ

Θυμάμαι οτι πολλές φορές – όλα αυτά τα 22 χρόνια-

Περνούσα απο το υπόγειο τη βιβλιοθήκη του ΤΕΕ/ΤΑΚ όπου είχε η Αρετή το βασίλειο της, για να συζητήσουμε (…). Συνήθως βέβαια, την επικαιρότητα και πήγαινα όταν με απασχολούσε κάποιο πρόβλημα. Για να ακούσω την εύθυμη, γάργαρη φωνή της που ήμουν σίγουρος, ότι θα με ταξίδευε εκεί που είχε ταξιδέψει αυτή. Να μου μεταφέρει το κέφι της, τη ζωντάνια και το πείσμα της.

Έχει πάντα κάτι να σου πει, προσωπικό της βέβαια αλλά που σίγουρα κατά ένα περίεργο τρόπο σε ενδιαφέρει και σένα. Είτε είναι ένα ταξίδι που έχει κάνει στην Ινδία και τι είδε εκεί. Είτε για τη σχέση κάποιων ανθρώπων και πως εξελίχτηκε στη διαδρομή του χρόνου. Ξεκινούσε έτσι άσχετα και σου έδινε ιδέες….Είναι χείμαρρος….ιδεών, απόψεων, θέσεων, διασταυρώνει θρησκείες, τόπους, χώρους και ανθρώπους.

 

1976-78, γραφείο Ρ.Χούρδου 4/από Δεξιά Μ.Βασιλάκης, Γ.Γαλενιανός (πρόεδροι ΤΤΕΕ Α.Κρήτης)Β.Ζεβελάκης, Σ.Καμάρης
1976-78, γραφείο Ρ.Χούρδου 4/από Δεξιά Μ.Βασιλάκης, Γ.Γαλενιανός (πρόεδροι ΤΤΕΕ Α.Κρήτης)Β.Ζεβελάκης, Σ.Καμάρης

 

Εμένα σίγουρα με ωφελούσε πολύ η κουβέντα με την Αρετή, γιατί με ξαλάφρωνε απο το πρόβλημά μου και μου φώτιζε μια πιθανή πλευρά του που δεν είχα καταλάβει. Έχει αυτή τη δύναμη, δεν ξέρω αν το ξέρει και ίδια, να σου μιλάει με όποιους συνειρμούς της δημιουργεί η παρουσία σου – και φυσικά άσχετους με ότι θα ήθελες εσύ να της πεις – και στο τέλος η συζήτηση να εξελίσσεται σε μία εφ’ όλης της ύλης εποικοδομητική ανταλλαγή απόψεων.

Φυσικά μιλώ κατα βάση για την Αρετή, σαν φίλη και συζητήτρια – συνομιλήτρια και αφήνω την πλευρά της υπηρεσιακής βοήθειας, σε θέματα καθημερινά, πρακτικά. Γι αυτό το θέμα θα πώ μόνο μία λέξη. Δοτικότητα. Για να το πώ πιο απλά «ΣΚΙΖΟΤΑΝΕ». Και φυσικά όχι μόνο για μένα. Για ΟΛΟΥΣ. Είμαι σύγουρος γι’ αυτό και το ‘χω τσεκάρει. Γι αυτό άλλωστε είμαστε τόσοι πολλοί μαζεμένοι εδώ.

(…)  το βιογραφικό της;

 

Η κ.Αρετή Μεθυμάκη και η κόρη της Ειρήνη - φωτογρ. αlkman.gr 29.1.14
Η κ.Αρετή Μεθυμάκη και η κόρη της Ειρήνη – φωτογρ. αlkman.gr 29.1.14

Γεννήθηκε στην Πάνω Βάθεια, ένα μικρό χωριό κοντά στο Ηράκλειο, από γονείς αριστερούς. Πολύ μικρή, στα πέντε της χρόνια αποχωρίστηκε την οικογένεια της, τον αγρότη και κρεατέμπορο πατέρά της, την Μικρασιάτικης  καταγωγής μητέρά της και τον κατά ένα χρόνο μικρότερο αδερφό και βρέθηκε στην Καλλιθέα, το προάστειο των Αθηνών, να μεγαλώνει με την θεία και τα ξαδέρφια της.(…) έλεγε:

«θα πάρω ένα γάιδαρο και μία κατσίκα για να γυρίσω τον κόσμο»

(…)Η ίδια λέει για τον εαυτό της ότι έχει μία τάση φυγής- από τι; ρώτησα

από τίποτα! Μου απαντά

Είναι η περιέργεια λέει. Την έχω ακόμα, και θα κάνω τον δρόμο του Santiago di Combostella – μόνη μου !!!

Στο Ηράκλειο επιστρέφει στα 12 της χρόνια και φοιτά στο Γυμνάσιο θηλέων, (…) πεθαίνει το 1968 ο πατέρας της.

Όμως η Αρετή θέλει να φύγει!(…)

Αριστερά η Αρετή, δίπλα της Μανόλη Βασιλάκης και Γιώργος Γαλενιανός
Δεξιά η Αρετή, δίπλα της Μανόλη Βασιλάκης και Γιώργος Γαλενιανός-στο βαθος δεξια Μιχάλης Φαρσάρης/2009 φωτ.alkman.gr

Στηρίζεται όμως στο πείσμα και τη θέληση της να σπουδάσει, να μάθει, να ταξιδέψει, να ξεφύγει. Φεύγει τελικά(…) οθείος την προτρέπει για την Αρχιτεκτονική όταν βλέπει οτι αρέσει στην Αρετή να ζωγραφίζει.

Όλο το διάστημα των σπουδών της, (…)Δουλεύει για να ζήσει και να σπουδάσει(…)

Έχει δουλέψει όμως και σε σιδερωτήριο και ακόμα δασκάλα μαθηματικών σε παιδιά δημοτικού. Πέρασε μια μεγάλη κρίση το 1973, αφού έφτασε στο σημείο να σκεφτεί να αφήσει τις σπουδές (χρωστούσε 17 μαθήματα).

Τι έκανε; Κατέληξε εθελόντρια-νοσοκόμα στην Αγγλία.(…)

(…) τελειώνει τις σπουδές της το 1976.

(…)

Στο γραφείο μας βρέθηκε το 1978.

(…) αμέσως  απασχολείται σε μια πιο μονιμη και σταθερή δουλειά στο Τεχνικό Επιμελητήριο.

Η Αρετή, το πρώτο διάστημα της δουλειάς στο ΤΕΕ, συνεργάστηκε για μερικούς μήνες και με το γραφείο του Βασίλη Ζεβελάκη- Σήφη Καμάρη και Κώστα Ασλάνη.(σημ. alkman: Ρ.Χούρδου 4)

Γραφίο της Ρ.Χούρδου 4 - λεπτομέρεια τοίχου του χώρου
Γραφείο της Ρ.Χούρδου 4 – λεπτομέρεια τοίχου /γύρω από την κορνίζα με τον Δ.Πικιώνη οι πάντες…

(…)

Η Αρετή ήταν πάντα εκεί που τη ζητούσε η εκάστοτε Διοικούσα Επιτροπή και φυσικά πάντα κοντά στους συναδέλφοθς. Συνεπής,σοβαρή, υπεύθυνη εκτελούσε τις ποικίλες αποστολές που της ανέθεταν, είτε σε ομάδες εργασίας, είτε σε γραμματειακή στήριξη, είτε αλλού.

(…)

Γνωρίστηκε με τον Βαγγέλη Άγα , παντρευτήκανε τον Σεπτέμβριο του 1989 (…) απέκτησε από τον γάμο αυτό μια κορούλα – την Ειρήνη, όνομα αφιερωμένο στην ειρήνη του κόσμου(…)

Άφησα τελευταίο το κεφάλαιο ΤΑΞΙΔΙΑ, από το οποίο ξεκίνησα.(…)

-Το 1974 πηγαίνει εθελόντρια – εργαζόμενη στο Νοσοκομείο παραπληγικών στην   Αγγλία και ήδη σας μετέφερα την εμπειρία της από εκεί.

– Το 1985, στα πλαίσια του Διεθνισμού πηγαίνει με πρόσκληση της Πρεσβείας της Κούβας, στην Κούβα μαζί με μιά αντιπροσωπεία εθελοντών από την Ελλάδα και την Ευρώπη, για 40 μέρες.

Κουβάλησε μια ελιά από την Κρήτη και τη φύτεψε στην Αβάνα.(…)

-Το 1986 ταξιδεύει με βάση μια αντίστοιχη πρόσκληση της επαναστατικής κυβέρνησης των ΣΑΝΤΙΝΙΣΤΑΣ  της Νικαράγουας, βρίσκεται στη Μανάγκουα να μαζεύει καφέ(…)

 

Από την επαναστατημένη Νιακαράγουα θα φέρει μικρά δώρα στους φίλους της
Από την επαναστατημένη Νιακαράγουα θα φέρει μικρά δώρα στους φίλους της

 

– Το 1989 ταξιδεύει με φιλικό δικαστικό ζεύγος στην Ν.Α. Ασία για πάνω από ένα μήνα.(…)

– Το 1993 ξεκινά την περιπέτεια με την ΙΝΔΙΑ όπου με Ιταλική παρέα, επισκέπτεται την επαρχία Nadu  στη Νότια ΙΝΔΙΑ, την περιοχή των Ταμίλ. Βέβαια οι Ινδοί έχουν αρχαίο πολιτισμό, πολλές θρησκείες, ναούς ………

(…)

-Το 1999 κάνει το δεύτερο ταξίδι στην Ινδία για να παραστεί σε Ινδικό γάμο, που ήταν προσκεκλημένη στο Ν. Δελχι και παίρνει μαζί της και τη μικρή Ειρήνη- 10χρονο παιδί τότε.

-Το 2000 κάνει το τρίτο και τελευταίο ταξίδι της στην Ινδία, στο Βορειοανατολικό τμήμα της Ινδίας, παρέα με Έλληνες και Ιταλούς φίλους. Φτάνει στις πρόποδες των Ιμαλαϊων – σε υψόμετρο 4000,0 μέτρων.

 

Από την Άπω Ανατολή εφερνε στις φίλες της  δώρα και το παράδειγμάτης : ταξιδέψτε!
Από την Άπω Ανατολή εφερνε στις φίλες της δώρα και το παράδειγμάτης : ταξιδέψτε!

(…)

Όταν ρωτώ την Αρετή, τι είναι αυτό που παίρνει από τα ταξίδια της, τι ψάχνει τέλος πάντων τελικά και ανακατεύει όλο το κόσμο και δεν κάθεται ήσυχη να μεγαλώσει το παιδί της, να νοικοκυρέψει τη ζωή της, μου απαντά με αφοπλιστική ειλικρίνεια.

Κάθε φορά που ταξιδεύω, βλέπω διαφορετικά τον κόσμο. Ταξιδεύω βέβαια, μόνη ή  με παρέες, όχι με γκρούπ.

Ψάχνω τις έννοιες… Καθαρίζει το μυαλό μου.

(…)

Έφτασα κοντά στα Ιμαλάια – την κορυφή του κόσμου και είδα κάπου χαμηλά ένα χωριό με τσίγκινα σπίτια. Σκέφτηκα….Πως μπορεί να επιβιώνει ο άλλος με το τίποτα .

(…)

Εδώ όμως τελειώνει η παρουσίαση του «ΔΡΟΜΟΥ ΤΗΣ ΑΡΕΤΗΣ» από την πλευρά μου.

– Μια διαδρομή που χάραξε η ίδια ακολουθώντας πάντα το ένστικτό της, το πείσμα της, τη χαρά της ζωής από την οποία είναι γεμάτη. Την πίστη και την αγωνιστικότητα της, ότι όλοι αξίζουμε μια ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΖΩΗ.

 

ΠΛΑΤΕΙΑ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ – Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΕΝΟΣ ΑΓΑΛΜΑΤΟΣ (Δ΄ ΜΕΡΟΣ – ΤΕΛΟΣ)

ΠΛΑΤΕΙΑ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ – Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΕΝΟΣ ΑΓΑΛΜΑΤΟΣ  (Δ΄ ΜΕΡΟΣ – ΤΕΛΟΣ)

 

Στις κριτικές που είδαν το φως της δημοσιότητας,  απάντησε από τις στήλες της εφημερίδας του τότε Δημάρχου Ηρακλείου Μανόλη Καρέλλη, ΑΛΛΑΓΗ, ο ίδιος ο Άγνωστος Στρατιώτης στις 25-11-1997. Ιδού τι ακριβώς γράφει:

Δεν έχει άδικο ο "Αγνωστος Στρατιωτης"παρα τα λάθη, βρέθηκε σε κεντρικότερη θέση στην πλατεία
Δεν έχει άδικο ο «Αγνωστος Στρατιωτης»παρά τα λάθη, βρέθηκε σε κεντρικότερη θέση στην πλατεία

«Επιτρέψετε μου να απαντήσω , στο γράμμα που δημοσίως  μου απευθύνατε στις 18.11.97 από την τέταρτη σελίδα της εγκρίτου εφημερίδας σας, γιατί τα ερωτήματα που μου θέσατε με περισσήν λεπτότητα, ίσως ενδιαφέρουν τους αναγνώστες σας.

Δημοσίευμα της εφημερίδας ΑΛΛΑΓΗ, πιθανόν του Μανόλη Καρέλλη
Δημοσίευμα της εφημερίδας ΑΛΛΑΓΗ, του Μανόλη Καρέλλη

Παρά την μαρμάρινην υπόστασή μου, δεν έχω καθόλου χάσει τα αισθήματα  και την λογικήν μου, αντιθέτως θα έλεγα , μπορώ όχι βέβαια χωρίς κινδύνους να στοχάζομαι, να εκφράζω με παρρησία την γνώμην μου χωρίς περιττά λόγια, σ΄όλους  όσους ενδιαφέρονται αληθινά, για τις εξελίξεις κα τα τεκτενόμενα των καιρών μας – πάντα με νηφαλιότητα και με αίσθημα ευθύνης.

Και καθώς φαντάζεστε  και χωρίς ιδιαίτερη ευφυία, θα μπορούσε κανείς να διαμορφώσει κάποιες απόψεις που να μην στερούνται σημασίας, λόγω της πολύ μεγάλης πείρας του- κι εγω είμαι από τους γεροντότερους κατοίκους του Μεγάλου Κάστρου και ευτυχώς χωρίς προβλήματα υγείας μέχρι τώρα.

Παρεξηγείται συνήθως το ύφος μου και περισσότερο η σταθερή θεση μου, σε μιαν εποχή που όλοι αλλάζουν, όχι μόνον εμφάνιση αλά και  ιδέες και κόμματα.

Θεωρείται μειονέκτημα  η σιωπή μου, που βέβαια την εκμεταλεύονται πολλοί, που δεν διστάζουν να κανουν φωναχτά σχόλια εις βάρος μου, χωρίς να σέβονται καθόλου την ηλικία μου και το παρελθόν μου.

 

Ανάγλυφη παράσταση στο μνημείο, σπάνια την προσέχει κανείς...
Ανάγλυφη παράσταση στο μνημείο, σπάνια την προσέχει κανείς…

Ευτυχώς υπάρχουν και μερικοί ευγενικοί συμπολίτες , που προσπαθούν νά απαλύνουν τη μοναξιά μου, απευθύνοντας λόγια παρηγορίας.  Θα ήθελα να εκφράσω τη συγκινησή μου για τις εκδηλώσεις συμπάθειας και αγάπης που κάποτε φτάνουν σ εμένα και ταράζουν  την ηρεμία μου και το μάρμαρο ξέρετε μπορεί να ραγίσει.

Όμως με ρωτάτε τη γνώμη μου για την πλατεία και πρέπει να κάνω ένα σχόλιο, είμαι στο κάτω της γραφής ο μόνος μόνιμος κάτοικός της.

Βλέπω λοιπόν πως φτιάχνουν  ένα τεράστιο μαρμαρένιο αλώνι και στην άκρη  στήνουν σίδερα, που μοιάζουν αρκετά με τα οχυρωματικά έργα του ΠΡΏΤΟΥ ΠΑΓΚΟΣΜΊΟΥ ΠΟΛΈΜΟΥ.

Εμένα με μπετονιάρανε , χάλασαν το γαρφικό και οικείο μου βάθρο, με τις ακανόνιστες πέτρες (παλιομοδίτικο φυσικά)και τα λουλούδια που είχα στα πόδια και τώρα με  ντύνουν με μαύρο μάρμαρο.

 

βιαστικά γράφουν με μαρκαδόρους, στη βάση του αγάλματος...
Μπύρες και καφέδες, στη βάση του αγάλματος, οι μελετητές κατασκεύασαν ιδανικο κάθισμα για νέους,  τα μαύρα μάρμαρα είναι πιο κάτω…

Δεν με νοιάζει, δε έχω κανένα παράπονο – που να καταλάβουν οι νέοι οικοδόμοι και αρχιτέκτονες (τους βάζω ιεραρχικά όπως θα΄κανε ο Ίψεν) το δικό μου παρελθόν, τα βάσανα και τις αγωνίες που πέρασα, όταν ήμουν στην ηλικία τους.

Πως να φανταστούν τους συνεχείς μετά το 1912 πολέμους, τη λάσπη των χαρακωμάτων, τις σφαγές της Μικράς Ασίας, τα αίματα και τις αμέτρητες θυσίες.

Δεν με πληγώνουν τόσο τα σχέδια και οι κατασκευές, όσο κάποια σκληρά και άστοχα λόγια, που θα μείνουν στις στήλες του τύπου, όταν τα έργα ίσως δεν θα υπάρχουν.

Ας μην θεωρηθει ότι έιμαι αντίθετος με τον αρχιτεκτονικό σχεδιασμό, δεν είναι εξ άλλου αρμόδος να κρίνω, τα γράμματα μου είναι λίγα, μου λείπουν γνωσεις και καλλιτεχνικες ανησυχίες.

Μπορώ να πω μόνο πως αισθάνομαι αρκετά άνετα στη μέση του τεράστιου τόξου, στο μαρμαρένιο αλώνι, δεν είναι πια ο ταπεινός ανώνυμος, που σκοτώθηκε σε κάποια μάχη,μέσα στα λαγούμια και τις βρώμικες λάσπες, μα Διγενής που αναμετρήθηκε με τον Θάνατο και έπεσε ηρωϊκά.

Και τα σίδερα απέναντί μου είναι  ιδανικά έμπεδα, ειρηνικά και αναμάρτητα σήμερα, με κάνουν να θυμάμαι και να ξεχνάω.

 

Τα σίδερα τότε ήταν πιο ενοχλητικά, όμως τα κομμένα δέντρα αμύνθηκαν, εξαφάνισαν τις τεράστιες και απίθανες κεραίες
Τα σίδερα τότε ήταν πιο ενοχλητικά, όμως τα κομμένα δέντρα αμύνθηκαν, εξαφάνισαν τις τεράστιες και απίθανες κεραίες

Τελικά  λοιπόν, έχω μάλλον θετική γνώμη, απολύτως προσωπική φυσικά, χωρίς αναλύσεις,και προεκτάσεις, η πλατεία βρίσκω να ταιριάζει κάπως με τοπαρελθόν και το πέτρινο μέλλον μου.

Εσείς οι ζωντανοί άνθρωποι του 2000, που έχετε σάρκα και αίμα θα την αντέξετε;

Με τιμή, ευχαριστώντας για την φιλοξενία, ο γνωστός σας ΑΓΝΩΣΤΟΣ ΣΤΡΑΤΙΩΤΗΣ»

 

φωτογραφία της επιστολής, για να πεισθούν καποιοι που νομίζουν ότι δεν ...γράφουν τα αγάλματα
φωτογραφία της επιστολής που δημοσίευσε η ΑΛΛΑΓΗ, για να πεισθούν καποιοι που νομίζουν ότι δεν …γράφουν τα αγάλματα

ΕΠΙΛΟΓΟΣ alkman.gr :

Μα μιλούν τα αγάλματα; ρώτησε η πιο μικρή μας φίλη Ν.Σ.

-Βέβαια μιλάνε, όταν χρειαστεί. Διηγήθηκα την ιστορία του αγάλματος του ΕΥΤΥΧΙΣΜΕΝΟΥ ΠΡΙΓΚΙΠΑ  (Οσκαρ Ουάιλντ), τι έλεγε στο χελιδόνι του και τι έκανε, να πως τελείωνει:

…Όταν έδωσε ότι πολύτιμο είχε, ο ευτυχισμενος Πρίγκιπας, πέρασαν οι «αρμοδιοι».

«πόσο άθλιος φαίνεται ο Ευτυχισμένος Πρίγκιπας!(είπε ο Δήμαρχος)».

«Πόσο άθλιος πραγματικά!» φώναξε ο σύμβουλος, ο οποίος πάντα συμφώνησε με τον Δήμαρχο.

«Το ρουμπίνι έχει βγει από το σπαθί του, τα μάτια του έχουν φύγει, και δεν έχει χρυσό πια», είπε ο Δήμαρχος, «στην πραγματικότητα, είναι λίγο καλύτερος από ένα ζητιάνο!».

«Λίγο καλύτερος από ένα ζητιάνο», είπαν οι δημοτικοί σύμβουλοι.

«Και υπάρχει ένα νεκρό πουλί στα πόδια του!» συνέχισε ο Δήμαρχος. «Πρέπει να εκδοθεί μια διακήρυξη ότι τα πουλιά δεν επιτρέπεται να πεθαίνουν εδώ». Και η γραμματέας σημείωσε την πρόταση.

Έτσι γκρέμισαν το άγαλμα του Πρίγκιπα. «Αφού δεν είναι πλέον όμορφος δεν είναι χρήσιμος», δήλωσε ο Καθηγητής Τέχνης στο Πανεπιστήμιο.

(…) ο Δήμαρχος είχε μια συνάντηση με τους συμβούλους για να αποφασίσουν τι θα γίνει(…). «Πρέπει να έχουμε ένα άλλο άγαλμα, φυσικά», είπε(…) »

 

 

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ (ΑΛΚΜΑΝ):

ΔΕν έγινε η παραμικρή αλλαγή στο κείμενο, μόνο προφανών τυπογραφικών λαθών.

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΤΟΥ ΑΓΑΛΜΑΤΟΣ:

Την10 Φεβρουαρίου 1924 η πρόταση των εφέδρων του Ηρακλείου για την ανέγερση μνημείου του «Αγνώστου Στρατιώτου»έγινε ομόθυμα δεκτή από τη Δ΄Εθνική Συνέλευση των Ελλήνων. Στον έρανο συμμετέιχαν οι πάντες : Σχολεία, σωματεία,  κοινωνικές οργανώσεις  και ο Δήμος Ηρακλείου.Προκηρύχθηκε πανελλήνιος διαγωνισμός, μεταξύ αναγνωρισμένων καλλιτεχνών, το θεμα που είχε καθορισθεί ηταν η παράσταση Έλληνα στρατιώτη του Μεγάλου πολέμου.  Βραβευθηκε η πρόταση του γλύπτη Χριστόφορου Νατσίου και ανετέθη η κατασκευή εκ πεντελικού μαρμάρου. Τα  εγκαίνια έγιναν   8.7.1928 από τον περίφημο Στρατηγό Κατεχάκη, συμμετείχε ολόκληρος ο νομός Ηρακλείου με εκπροσώπους όλωντων κοινοτήτων και πάνδημη συμμετοχή. Σε έγγγραφο προς το γλύπτη η αρμόδια επιτροπή έγραψε ότι » Το έργο πληροί όλους τους κανόνες της τέχνης, ανταποκρίνεται πλήρως εις τα αισθήματα της Ελληνικής ψυχής και αποτελεί αληθινόν εγκαλλώπισμα της πόλεως»

2014-01-14 10.24.51
Με την ευκαιρία των εορτασμών των 100 χρόνων της ΕΝΩΣΗΣ στα 2013, ο Δήμος Ηρακλείου, επανανέθεσε την μελέτη της πλατείας, σ αυτούς που προγραμματίζουν την μετακίνηση του Μνημείου.

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ ΤΟΥ ΓΛΥΠΤΗ  ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΥ ΝΑΤΣΙΟΥ:

Γεννήθηκε στα 1903  (ήταν μόλις 25 χρόνων στα 1928) στην Κόρινθο και σπούδασε στην Σχολή Καλών Τεχνών.

Έλαβε μέρος σε πολλές εκθέσεις και συμμετείχε στην Έκθεση της Βενετίας με το έργο του » Η κεφαλή της Πανδώρας». Είχε κοσμήσει το καταδρομικό ΕΛΛΗ με τα γλυπτά του κώδωνα και το ανα΄γλυφο της ναυμαχία της Σαλαμίνας. Υπήρξε πρόεδρος του Καλλιτεχνικού Επιμελητηρίου της Ελλάδος και σ’ όλες τις εγκυκλοπαίδειες αναφέρεται το έργο του στο Ηράκλειο.

 

 

Μαρκαδόροι, στη βάση του Αγνώστου Στρατιώτη - τα παιδία παίζειν και εν ου παικτοίς
Μαρκαδόροι, στη βάση του «Αγνώστου Στρατιώτη»  – «τα παιδία παίζει» και εν ου παικτοίς

Ο Χριστόφορος Νάτσιος, γεννήθηκε στα 1903 και παντρεύτηκε την Ευθαλία (Λουλού) Ξενοπούλου που γενννήθηκε στα 1904, ήταν δεύτερη κόρη από δεύτερο γάμο του Γρηγορίου Ξενόπουλου, σημαντικότατου και πολύπλευρου λογοτέχνη (της έδωσε το όνομα της μάνας του).

Η Ευθαλία Νατσίου,  με διαθήκη κληροδότησε όλα τα περιουσιακά της στοιχεία, σε δημόσιους και κοινωφελείς οργανισμούς, δημιούργησε (ουσιαστικά) το Μουσείο Ξενόπουλου στη Ζάκυνθο, εκεί τοποθετήθηκαν και κατάλοιπα (επιστολές κλπ) της ίδιας και του γλύπτη συζύγου της.

Ο Χριστόφορος Νατσίου (1903-1987), ήταν σύγχρονος και συνάδελφος του γλύπτη Ζογγολόπουλου(1903-2004). Ο δεύτερος που ήταν 93 ετών όταν είχε (φέρεται να έχει) κάποια  συμμετοχή στην μελέτη της πλατείας, άγνωστο αν είχε ενημερωθεί για την πρόθεση των μελετητών, να απομακρύνουν το βραβευμένο έργο του  πρώτου.

 

 

Οι Τρείς  Καμάρες, λίγο πριν την Ένωση (1913) και πριν την κατεδάφιση της πόρτας του Αγίου Γεωργίου - Μουσουλμανική εορτή.
Οι Τρείς Καμάρες, λίγο πριν την Ένωση (1913) και πριν την κατεδάφιση της πόρτας του Αγίου Γεωργίου – Μουσουλμανική εορτή.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ΠΛΑΤΕΙΑ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ – ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΞΑΝΑ ΣΤΙΣ ΙΔΙΕΣ ΧΑΡΑΞΕΙΣ ΚΑΙ ΣΤΟΥΣ ΙΔΙΟΥΣ ΣΧΕΔΙΑΣΤΕΣ (ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ)

ΠΛΑΤΕΙΑ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ – ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ …

 

Η πλατεία Ελευθερίας μετά την εφαρμογή της μελέτης,

δεν επιτρέπει παρελάσεις-τα παιδιά και το κοινό

στριμώχνονται στα στενά και τα πεζοδρόμια

________________________________________________

Όλα ξεκίνησαν κάποτε, από την απόφαση(;) των μελετητών να απομακρύνουν τον Άγαλμα του «Αγνώστου Στρατιώτη» από την θέση του, γιατί το έκριναν αντιαισθητικό και ακατάλληλο γαι το σκοπό που εξυπηρετούσε. Εξοργισθήκαμε τότε καταφύγαμε στις στήλες των τοπικών εντύπων , υπήρξε και κάποιος διάλογος με τον κάποτε Δήμαρχο κ.Μ.Καρέλλη – φανατικο υποστηρικτή της άποψης της απομάκρυνσης του μνημείου.

Και φάνηκε να εγκαταλήφθηκε το σχέδιο των νέων (τότε) αρχιτεκτόνων και να διατήρησε ο κακολογημένος και παραξηγημένος μαρμάρινος στρατιώτης την θέση του, πάνω στον άξονα του κεντρικότερου δρόμου της πόλης μας.

Όμως τίποτα δεν είναι αταθερό στην περιοχή μας, όχι σπάνια ο καθένας αρμόδιος και μη, μπορεί να πάρει αποφάσεις για κάθε τι αναλόγως των συμφερόντων και του γούστου του.

 

Πλατεία Τριών Καμαρών, ιδανική για Λούνα Πάρκ
Πλατεία Τριών Καμαρών, ιδανική για Λούνα Πάρκ

Ο Συνάδελφος και φίλος Μ.Σ. μου έλεγε χθες : «μα δεν είναι δικαίωμα του πολίτη να τοποθετείται και σε όλα στα θέματα των τεχνών(που τον συγκινούν);».  Βέβαια είναι, θα΄θελα να του απαντούσα, μα δεν τον πρόλαβα καθώς έτρεχε να προλάβει το λεωφορείο .  Μα δεν είναι  (δεν πρέπει) να αποφασίζει, όταν δεν έχει γνώσεις και εμπειρίες σε μια τέχνη.  Οι αποφάσεις που εσμεύουν τους άλλους, χρειάζονται» νου και γνώση», όπως έλεγαν παλιά.

Έτσι ο Νίκος Σκουτέλης και ο Φλάβιος Ζανόν, αρχιτεκτονες ιταλικής εκαπαίδευσης μάλλον, μπορούν να σχεδιάζουν ότι τους αρέσει, αλλά όχι να κρίνουν άλλες τέχνες όπως τη γλυπτική, με εγκυρότητα και  να διδάσκουν αισθητική, σε τομείς που δεν τους αφορούν άμεσα.  Πόσο κοινότυπα είναι αυτά κι όμως πρέπει να τα ξανατονίσουμε. Ο Πλάτων στην πολιτεία του  (εχουν περάσει 2500 χρόνια) ήθελε τις κριτικές επιτροπές για τα βραβεία να τις συναποτελούν γνώστες, όλες οι επιτροπές όπου γης, σε καλλιτεχνικούς διαγωνισμούς (και αρχιτεκτονικούς πρώτα)τις συγκροτούν διακεκριμένοι ειδικοί.  Όμως οι μελετητές της πλατείας επιμένουν όχι  μόνο  να φύγει το υπάρχον  μνημείο, αλλά έχουν άποψη  στο  τι και πως πρέπει να αντικατασταθεί.  Ακόμα και αυτό που πρέπι  να εκφράζει, φαίνεται ότι ξεπερνούν κάθε όριο – μα στην πόλη μας αυτά επιτρέπονται και καμιά φορά επιβραβεύονται.  Η διαμαρτυρία μας, δεν θα μείνει μόνο εδώ, μα θα δούμε μέχρι που φτάνει η επιμονή των μελετητών και η ανοχή των δημοτικών αρχών.

 

Οταν υπήρχαν στην πλατεία φωτογράφοι, σκίτσο  Γιάννη Ανδρεαδάκη
Οταν υπήρχαν στην πλατεία φωτογράφοι, σκίτσο Γιάννη Ανδρεαδάκη

Ας γυρίσουμε όμως στις παλιές σκέψεις γαι την περίφημη και κακαποδομένη πλατεία.

Ανήκουμε  σ αυτούς όχι μόνο που δεν αντέδρασαν  (τότε που βγήκαν τα αποτελέσματα) αλλά αντίθετα  μάλλον  με  ευνοϊκή διάθεση  πειθάρχησαν στις καθιερωμένες αρχές, σιώπησαν και ανέχθηκαν πολλά. Λες και μας έδενε μια  συμφωνία συνενοχής(ομερτά), ακόμα κι αν δεν είχαμε κανένα μπλέξιμο ούτε αντιστοιχία ή εμπλοκή σε πολλές πασίγνωστες δημόσιες και μη  υποθέσεις.  Εισαγωγή σχοινοτενής μα απαραίτητη για το θέμα μας.

 

Η πλατεία Ελευθερίας, όπως φαίνεται στο Google, τονίσθηκαν οι γραμμές για να φανεί η τέλεια γεωμετρική σύνθεση / η εφαρμογή χάθηκε στις κυκλοφοριακές αλλαγές και στις λεπτομέρειες

 

Πριν 15 και περίπου έτη ο κήπος που κόπηκε σε σταυροδρόμια(την εποχή της 21ης Απριλίου), έγινε πλατεία.  Η ιδέα των μελετητών φάνηκε απ την πρώτη ματιά καλή!  Μισός μεγάλος κύκλος (το (μισοτέλειο σχήμα) τοποθετήθηκε σε ένα  τεράστιο οριζόντιο επίπεδο- μια χάραξη που ίσως έβρισκε αντιστοιχίες στα καρδιόσχημα τείχη . μα οπωσδήποτε ήταν (έτσι φάνηκε) μια καλή μοντέρνα ιδέα, μνημειακής αρχιτεκτονικής.

 

Η πλατεία επί Κρητικής Πολιτείας και…Αγγλικού στρατού, ο χώρος ελεύθερος για ασκήσεις

 

Ο (ηλικιωμένος τότε) γλύπτης Ζογγολόπουλος, φερόταν συνεργάτης των μελετητών και έδινε μαι εγγύηση των ικανοτήτων τους.   Και μετά από αρκετές καθυστερήσεις το έργο  έγινε, πραγματοποιήθηκε και με χρήματα άλλων φορέων. Και ξεσηκώθηκε θόρυβος, έγινε πανικός.  Ο τύπος – αυτός  ο “οπισθοδρομικός και επαρχιώτικος” άσκησε μαι εξοντωτική κριτική, που δεν σεβόταν τίποτα. Οι νέοι αρχιτέκτονες ερχόταν από την Ιταλία,  με δάφνες εξωτερικού, προσπάθησαν να αρθρώσουν εξηγήσεις,μα γρήγορα κατάλαβαν πως η σιωπή είναι η  πιο αποστομωτική απάντηση. Και κάποτε  τέλειωσαν οι άκομψες εκφράσεις, οι ισοπεδωτικές και απαξιωτικές αποτιμήσεις κι έμειναν οι Τρεις Καμάρες στην τύχη τους (ατυχία μάλλον).

 

Δεν ήταν ίσως μια “αρχιτεκτονιά” έτσι έγραψαν οι  δημοσιογράφοι – αλλά μια δικαιολογημένη σε έναν βαθμό αστοχία, μεγάλης έκτασης. Οι αρχιτέκτονες έκτισαν όπως το σπίτι τους … την πόλη μας.  Από το μικρό πήγαν με άνεση στο μεγάλο κι ήταν φυσικό να χάσουν την κλίμακα.  Τίποτα από ότι φαντάστηκαν (και σχεδίασαν) δεν ήταν ίσως  άσχημο, μα τίποτα δεν ανταποκρινόταν στο σκοπό του και   δεν απευθυνόταν στο ευρύ κοινό. Η μουσική δωματίου, δεν έκανε για τις μεγάλες ορχήστρες,  όση δεξιοτεχνία και αν διέθεταν οι μουσικοί, πως να ακουστούν στην απέραντη αίθουσα του μεγάλου θεάτρου.

 

Μεσοπόλεμος 1930, η πλατεία είναι έγινε ο μοναδικός δημόσιος κήπος της πόλης

Οι πρώτες κακές εντυπώσεις (των πολιτών) αποδείχθηκαν βάσιμες στις λεπτομέρειες :  στην επιλογή των υλικών και στη σχεδίαση του εξοπλισμού.  Έβαλαν μάρμαρα  (πάχους 2-3 εκατοστών) και μάλιστα και χρωματιστά, των μικροαστικών σαλονιών,  για να στρώσουν επιφάνειες  πολύ εκτεταμένες- από αυτά σήμερα δεν έχει μείνει ούτε τετραγωνικό  άθραυστο.

Δεν υπολόγισαν την αναπόφευκτη φθορά λόγω του κόσμου, δεν σκέφτηκαν  όμως ότι στους εξωτερικούς χώρους  που πλήττουν τα » στοιχεία της φύσεως» πρέπει οι βατές  επιφάνειες να είναι αντιολισθητικές, για την στοιχειώδη ασφάλεια των διερχομένων.   Τα ατυχήματα (είναι αρκετά)  μα δεν έχουν καταγραφεί,  η γνωστή ανοχή των συμπολιτών  μας έσωσε μελετητές και εργολάβους και παράγοντες.

 

Η πρώτη επίθεση του «μοντερνισμού» στην πλατεία 1970, διχοτομείται για να εξυπηρετηθεί η κυκλοφορία

 

Η πρόσθετη φόρτιση του χώρου από κάθε είδους εκδηλώσεις, πολλές φορές απολύτως  ασύμβατες με την σωστή χρήση του, έδωσαν χαριστική βολή στην πλατεία που φαντάστηκαν μνημειακή οι αρχιτέκτονες της. Βέβαια ο ο ιδανικός  (μισός)κύκλος έπρεπε να οριζοντιωθεί και επειδή δεν συμφωνούσε το έδαφος,  έγιναν βαθμίδες (σκαλοπάτια) από ένα έως 8.  Προς τα πάνω και προς τα κάτω,  και όταν είναι ένα το ύψος και μάλιστα μεταβαλλόμενο, γίνεται παγίδα, για πρόσθετα ατυχήματα.

 

Ο 20ος αιώνας τελειώνει, η πλατεία αλλάζει μετά από διαγωνισμό πανελλήνιο-στην φωτογραφία μόλις παραδόθηκε επό τους εργολάβους

 

Το παραδοσιακό σεμνό κιόσκι της μπάντας του Δήμου κατεδαφίστηκε και στη θέση του κατακευάστηκε μένα  μοντέρνο υπόστεγο,   με έντονες γραμμές και μεταλλικά και ξύλινα στοιχεία.  Ποτέ δεν “λειτούργησε” αφέθηκε στα παιδιά και τη βροχή,  το ξυλώνει σιγά σιγά ο καιρός.

 

Η άκρη του μικρού υποστέγου, οι καταστροφές άρχισαν πριν λειτουργήσει

 

Τα παγκάκια τετράγωνα  μπετονένια κομψά, παραγνωρίζουν την ανάγκη των κοινών θνητών και καθίσουν άνετα  και γίνονται και χώρος σκουπιδιών.

Επιτυχημένο το μεγάλο υπόστεγο των καταστημάτων, λειτούργησε και επεκτάθηκε και διακοσμήθηκε ετερόκλητα αλλά ανεκτά , έγινε αυτό που ήταν με πιο σύγχρονη μορφή.

 

Οι τεράστιοι στύλοι αντιμετωπίσθηκαν εχθρικά από τα δέντρα…

Τέλος οι στύλοι του φωτισμού, η μεγάλη για πολλούς αστοχία, δεν είναι παρά μια λανθασμένη ιδέα που  χάθηκε από την μακέτα στην πραγματικότητα.  Οι πανύψηλες κεραίες, φωτίζουν τον ουρανό και πολύ λίγο το χώρο, μα και αυτό δεν πέτυχε. Η σπατάλη που εδώ ξεπέρασε κάθε όριο, προσέκρουσε στην …φύση.  Οι σχεδιαστές δεν σεβάστηκαν καθόλου τα μεγάλα δέντρα,  θα τα κόψουμε συλλογίστηκαν  και το έκαναν  οι εργολάβοι.  Μα ξαναμεγάλωσαν κι όσο τα περιορίζουν  τόσο μεγαλώνουν και έπνιξαν τους γερμένους σιδερένους στύλους και  σκοτείνιασαν (δηλαδή σκίασαν)  την πλατεία.

 

Το σκαλοπάτι μεταβαλλόμενου ύψους, ιδανική παγίδα για αφηρημένους και μή

…….

 

Οι αρχιτέκτονες που θέλησαν να διώξουν και τον Άγνωστο Στρατιώτη κατάφεραν  μόνο  να καταστρέψουν το γραφικό βάθρο του και να μεταθέσουν την παρέλαση των μαθητών. Τους ξανα ανάθεσαν την σχεδίαση του χώρου, ας μην βιαστούν παρά τις πιεστικές προθεσμιες, γιατί η  πλατεία ( στο κάτω κάτω) δεν είναι σαλόνι κάποιου φίλου ή πελάτη , που μπορούν να πείσουν , ανήκει στους πολίτες μιας πόλης  που είναι ανεκτική, μα κάνουν λάθος όσοι  νομίζουν ότι μπορούν συνεχώς να την υποτιμούν να την λοιδωρούν και να την κοροϊδεύουν.

 

Ο Άγνωστος Στρατιώτης παρέμεινε στην θέση του μέχρι τώρα

θα τον μετακινήσουν οι νέες προτάσεις;(αυτό επαφίεται στην

ευαισθησία των συμπολιτών μας)

 

Η…άνεση είναι φανερή αλλά όχι τα σκουπίδια που κρύβονται από κάτω

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:

1.Τμήματα του κειμένου έχουν ξαναδημοσιοποιηθεί.

2.ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΑΤΑ (ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ)

«Επιπλέον, σύμφωνα με το flashnews(…)

Σε μερικά σημεία οι σπασμένες πλάκες και τα σπασμένα φωτιστικά δημιουργούν παγίδες για τους περαστικούς και τα παρκαρισμένα αυτοκίνητα.
Η «βιτρίνα» της πόλης κοινώς είναι σε άθλια κατάσταση και σίγουρα οι μόνιμοι κάτοικοι του Ηρακλείου έχουν συνηθίσει την εικόνα, χωρίς να λείπουν τα καθημερινά παράπονα, αλλά και οι ξένοι επισκέπτες εισπράττουν τις χειρότερες εντυπώσεις.»

3.Οι αρχιτέκτονες που στα 1993 σχεδίασαν την πλατεία δεν είναι ούτε τυχαίοι ούτε ασήμαντοι. Η βράβευσή τους τους άνοιξε τον επαγγελματικό δρόμο και βοήθησε την καριέρα τους.  Δεν έκαναν όμως κανένα βήμα πίσω, συνεχίζουν να μην καταλαβαίνουν :  δυστυχώς τα αυτονόητα.

Θα συνεχίσουμε σ’αυτό το θέμα, αν γι αυτούς είναι ως φαίνεται, μια επαγγελματική υπόθεση, για μας είναι ένα θέμα καθημερινής ζωής αλλά και σεβασμού της ιστορία αυτής της πόλης και τελικά ζήτημα αισθητικής και ήθους.

ΛΑΦΙΝΑ ΕΠΤΑΜΗΝΙΤΑΚΗ : CASA MALAPARTE – («Η ΣΗΜΕΡΟΝ ΩΣ ΑΥΡΙΟΝ ΚΑΙ ΩΣ ΧΘΕΣ»-1)

ΛΑΦΙΝΑ ΕΠΤΑΜΗΝΙΤΑΚΗ : CASA MALAPARTE – («Η ΣΗΜΕΡΟΝ ΩΣ ΑΥΡΙΟΝ ΚΑΙ ΩΣ ΧΘΕΣ»

αφιέρωση: Στην Ντίνα Σ.

Ο Νοέμβριος έφερε και μια ευχάριστη έκπληξη,  την εργασία της Λαφίνας Επταμηνιτάκη για την περίφημη βίλα  Malaparte –  τελείως άγνωστη σε μάς.  Σκύψαμε στα βιβλία (του διαδικτύου) βρήκαμε ποιος ήταν αυτός ο ΜΑΛΑΠΑΡΤΕ και τι έκανε, είδαμε το παράξενο οικοδόμημά του. Άρχισαν να ξεκαθαρίζουν όλα, πως και γιατί μαι νεαρή τελειοφοιτος της Αρχιτεκτονικής  συγκινήθηκε και ασχολήθηκε με το οικοδόμημα του Ιταλογερμανού συγγραφέα και δημοσιογράφου.

Eξώφυλλo, ευρηματικό:πολλαπλές σελίδες αντί για σκληρό χαρτόνι
Eξώφυλλo, ευρηματικό:πολλαπλές σελίδες αντί για σκληρό χαρτόνι

 

Αν οι εικαστικές τεχνες εχουν ανάγκη συγκέντρωσης και μελέτης,  η Αρχιτεκτονική πρέπει να επεκταθεί και σε πολλούς τομείς της επιστήμης και της γνώσης (γενικότερα) αλλά και της κοινωνικής πρακτικής και των σχέσεων των ανθρώπων και των ιδεών τους.

Η νεαρή σπουδάστρια τα κατάφερε όλα , πήγε παντού μάζεψε στοιχεία και σχεδίασε  (συνεθεσε)  τα πάντα. Το βιβλίο της για το σπίτι του ΜΑΛΑΠΑΡΤΕ, είναι μια μονογραφία που ανασυνθέτει προβληματισμούς  και τάσεις της  εποχής του μεσοπολέμου, τοποθετεί την αρχιτεκτονική στο κέντρο ενός  κόσμου που καταρρέει και ανασυντίθεται.

Έχοντας μιαν αίσθηση της δικής της εποχής, χρησιμοποιεί το παράδειγμα της βίλας του συγγραφέα, για να εκθέσει τις σκεψεις της για την σημερινή αρχιτεκτονική και το μέλλον, με μια ματιά πλάγια και πολύ οξεία.

Ενδιαφέρουσα κατοικία "με αντιθέσεις απο  τον φασισμό, τον κομμουνισμο, τον σουρεαλισμο, τον υλισμο, κλπ"
Ενδιαφέρουσα κατοικία «με αντιθέσεις απο τον φασισμό, τον κομμουνισμο, τον σουρεαλισμο, τον υλισμο, κλπ»

 

Είναι δυνατή η τέχνη της Αρχιτεκτονικής χωρίς αίσθημα και ιδέες;  Μόνο το ερώτημα είναι αρκετό να για αποκλεισθούν οι τεχνοκτατικές αντιλήψεις , για να πριορισθούν οι συντεχνιακές απόψεις,  για υπονοηθούν απαντήσεις που είναι πιο κοντά στην ελεύθερη σκέψη, στην πνευματική εγρήγορση.

10=καθιστικό/12,13=υπνος/2=λουτρό/14=γραφείο
10=καθιστικό/12,13=υπνος/2=λουτρό/14=γραφείο

Το περίφημο κτίσμα πάνω στον αφιλόξενο βράχο, δίνει αφορμές για μαι αναδρομή στην ιστορία και τις τέχνες, από τη λογοτεχνία μέχρι την ακραία ποίηση.

Ο 21 ος αιώνας, πρέπει να κατεδαφίσει τον μεταμοντερνισμό,  που πνέει τα λοίσθια, να ανοίξει νέους δρόμους.  Γίνεται χωρίς να ανατρέξει στο περελθόν;

"ενα εσωστρεφές σπίτι...λείψανο εγκαταλελειμμένο στην κορυφή..."
«ενα εσωστρεφές σπίτι…λείψανο εγκαταλελειμμένο στην κορυφή…»η σκάλα δεν ανεβαίνει πουθενά

Μάλλον όχι, το καταλαβαινει η Λαφίνα και κάνει μια εκτεταμένη αναδρομή στις τεχνοτροπίες και τις πρωτοπορείες του προηγούμενου αιώνα.   Ίσως πρέπει να παρατηρήσει κανείς ότι δεν μεταφέρονται όλες οι τάσεις από τέχνη σε τέχνη.  Ο σουρεαλισμός που χαρακτήρισε τη ζωγραφική και  (εδώ) στην Ελλάδα την ποίηση, δεν είχε σημαντικό αντίκρυσμα στην Αρχιτεκτονική. Όμως η έρευνα της νέας σπουδάστριας, έφερε εξαιρετικές αναλύσεις και πολύτιμα συμπεράσματα γνωστών (και άγνωστων) συγγραφέων και καλιτεχνών.

Μαλαπάρτε, μορφή με ένταση και χαρακτήρα - στο σπίτι του τοποθέτησε" αινίγματα κι αντιθέσεις"...
Μαλαπάρτε, μορφή με ένταση και χαρακτήρα – στο σπίτι του τοποθέτησε» αινίγματα κι αντιθέσεις»…

 

Όμως το πρίσματης ήταν σαν καλλιδοσκόπιο, πρισματικό και πρωτότυπο, γύριζε για να δείξει πολλά και να αναιρέσει περισσότερα.  Ο πλούτος των σχημάτων και των εικόνων έφερνε παιδική ταυτότητα και αθώες εκδοχές.

Η Αρχιτεκτονική πρέπει να ψάξει βαθιά, να σχεδιάσει πρωτότυπα, να ανατρέξει και να ανατρέψει κατεστημενες ιδέες και ακλόνητες εκδοχές – για να βρεί τις αναγκαίες διαστάσεις της.

 

"έργο σπασμωδικής ομορφιάς"το χαρακτηρίζει ο Αντρέ Μπρετόν
«έργο σπασμωδικής ομορφιάς»το χαρακτηρίζει ο Αντρέ Μπρετόν

Η Λαφίνα, έδειξε πως προχωράει χωρίς πολύ φόβο, με την περίσκεψη που χρειάζεται και το θάρρος,   για να καταλάβει και να σχεδιάσει για μας. Όχι το περίκλειστο κτίριο του Μαλαπάρτε, το ανοικτό και ελεύθερο οικοδόμημα που μας ταιριάζει – με τις φυγές που είναι αναγκαίες και τη συγέντρωση, την ευαισθησία που έχουμε ανάγκη : για να συναντηθούμε, για να βρεθούμε – να μην χαθούμε στην αποξένωση και το χάος.

 

"περαν τοθυ χρόνου και του χώρου λένε"η Μπεμπέ εδώ θα αντιμετωπίσει τον Πικολί και τον Γκοντάρ
«περαν τοθυ χρόνου και του χώρου λένε»η Μπεμπέ εδώ θα αντιμετωπίσει τον Πικολί και τον Γκοντάρ

 

 

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ :

(1) Ποιητική συλλογή του Α.Εμπειρίκου

¨Ολες οι φωτογραφίες είναι από την εργασία της Λαφίνας Επταμηνιτάκη, όπως και τα αποσπάσματα (λεζάντες κυρίως)

Το διαδίκτυο προσφέρει πολλά στοιχεία για το θέμα, για όσους ενδιαφερθούν. Θα ταν χρήσιμη μια έκδοση της μονογραφίας της Λαφίνας Επταμηνιτάκη,

 

Όταν π'εφτει ο ήλιος, το μνημείο ενώνεται με το βράχο ενρμονίζονται τα ασύνδετα στοιχεία ή χανονται
Όταν π’εφτει ο ήλιος, το μνημείο ενώνεται με το βράχο ενρμονίζονται τα ασύνδετα στοιχεία ή χανονται

Ψάξαμε να βρούμε στοιχεία βιογραφικά και φωτογραφίες της Λαφίνας Επταμηνιτάκη, δεν τα καταφέραμε – είναι εξ άλλου τόσο νέα, που θαπρεπε να αποφύγουμε πολλά, όμως μια φωτογραφία (για την ηλικία της) προσθέτει  κάτι (για πολλούς οχι απαρταίτητα) σημαντικό. Και καθώς δεν μπορούμε να εντοπίσουμε ούτε την κατοικία της ούτε την πόλη που βρίσκεται αυτόν τον καιρό, μπήκαμε στο διαδίκτυο. Είναι γνωστό πόσο πολύ σνομπάρουν το facebook και τo Twiter  οι καλλιτέχνες και οι διανοούμενοι, τι να κανε η Λαφίνα;  Μα κρύφτηκε κάπως , όμως νομίζουμε ότι την πλησιάσαμε πολύ: Ιδού τι βρήκαμε: Αντί για Λαφίνα ,La Fin…νάναι αυτή;

Ταιριάζει στις περιγραφές, πλησιάζει το La fin...ναναι αυτή; Θα το μάθουμε κάποια στιγμή.
Ταιριάζει στις περιγραφές, πλησιάζει το La fin…ναναι αυτή; Θα το μάθουμε κάποια στιγμή.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Θα ήταν σοβαρή  παράλειψη να ξεχάσουμε τον Κωστή Πανηγύρη, αρχιτέκτονα και καθηγητή της Λ.Ε., που ήταν επιβλέπων της εργασίας της. Η εξαιρετική δουλειά της τίμησε τον δάσκαλό της, που  είναι κι ο ίδιος (όπως  είδαμε από τα έργα του στο ιντερνετ) ταλαντούχος και δημιουργικός.

Κωστής Πανηγύρης, καλός δάσκαλος και ταλαντούχος αρχιτέκτων(αυτά δεν πάντα πάντα μαζί)
Κωστής Πανηγύρης, καλός δάσκαλος και ταλαντούχος αρχιτέκτων(αυτά δεν πάντα πάντα μαζί)

Η ΠΛΑΤΕΙΑ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΚΑΜΑΡΩΝ : ΜΗΝ ΚΡΙΝEΤE ΓΙΑ ΝΑ ΜΗΝ ΚΡΙΘEΙΤE(*)

 

Η ΠΛΑΤΕΙΑ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ ΚΑΜΑΡΩΝ

 

Είναι κοινός τόπος ότι δεν κρίνονται (δίκαια)μεταξύ τους οι ομόφρονες ή οι του ίδιου επαγγέλματος ή οι …Μασόνοι. Κι όταν είναι απόλυτη ανάγκη(το επιβάλει ο νόμος), γίνονται όλες οι εκπτώσεις βρίσκονται ή επινοούνται όλα τα ελαφρυντικά  και πέφτει τόσο μαλακά ο ένοχος, ώστε να μην το καταλαβαίνει.  Γιατροί δικάζουν γιατρούς όταν ο άρρωστος έχει αποδημήσει, , μηχανικοί μηχανικούς όταν το κτίριο έχει ισοπεδωθεί, και δικηγόροι συναδέλφους τους,  όταν έχουν  “πουλήσει”  τους εντολοδόχους των ή διαπράξει εγκλήματα που σχετίζονται με την άσκηση του επαγγέλματος, μα πολύ σπάνια έχουμε καταδίκες σοβαρές.

 

Ο ‘Αγνωστος Στρατιώτης είναι ένα σημείο αναφοράς σε κάθε πόλη, ο σκιτσογράφος Γιάννης Ανδρεδάκης θυμάται την εποχή που στην πλατεία εργαζόταν οι πλανόδιοι φωτογράφοι.

Και ο λαός (λαουτζίκος για μερικούς ) δεν εκπλήσσεται : “κόρακας κοράκου μάτι δεν βγάνει” λέει και σημειώνει στα τεφτέρια του.

Και δεν είναι μόνο όταν υπάρχουν αξιόποινες πράξεις που παραβλέπουμε, αλλά και σε οτιδήποτε αφορά στο επάγγελμα ή την ειδικότητα μας, αποφεύγουμε να το κρίνουμε ή απλώς να πάρουμε θέση.  Καθιερώθηκε εδώ και χρόνια η λεγόμενη “επαγγελματική αλληλεγγύη”, που διατυπώθηκε και σε διατάξεις και άρθρα και παραγράφους, στους εσωτερικούς κανονισμούς των συνδικάτων(επιστημονικών και μη), έγινε πρακτική συνήθεια αλλά και συνείδηση των πάντων. Δεν λείπει κάποια ηθική βάση,  σ αυτήν την καθιερωμένη  “λογική”, αλλά όταν η σιωπή σκοτεινιάζει κάθε πράξη και κρύβει ή αποσιωπά κάθε αστοχία, τα πράγματα γίνονται  δύσκολα.

 

Η πλατεία Ελευθερίας μετά την εφαρμογή της μελέτης, δεν επιτρέπει παρελάσεις-τα παιδιά και το κοινό στριμώχνονται στα στενά και τα πεζοδρόμια

 

Ανήκω  σ αυτούς όχι μόνο που δεν αντέδρασαν αλλά αντίθετα  μάλλον  με  ευνοϊκή διάθεση  πειθάρχησαν στις καθιερωμένες αρχές, σιώπησαν και ανέχθηκαν πολλά. Λες και μας έδενε μια  συμφωνία συνενοχής(ομερτά), ακόμα κι αν δεν είχαμε κανένα μπλέξιμο ούτε αντιστοιχία ή εμπλοκή σε πολλές πασίγνωστες δημόσιες και μη  υποθέσεις.  Εισαγωγή σχοινοτενής μα απαραίτητη για το θέμα μας, την  πλατεία Ελευθερίας – τις Τρεις Καμάρες.

 

Η πλατεία Ελευθερίας, όπως φαίνεται στο Google, τονίσθηκαν οι γραμμές για να φανεί η τέλεια γεωμετρική σύνθεση / η εφαρμογή χάθηκε στις κυκλοφοριακές αλλαγές και στις λεπτομέρειες

 

Πριν 15 και περίπου έτη ο κήπος που κόπηκε σε σταυροδρόμια, έγινε πλατεία. Μετά από επίσημο διαγωνισμό πανελλήνιο, δυο νέοι σχεδιαστές  κέρδισαν πολύπειρους  συναδέλφους τους – είπαμε μπράβο.  Η ιδέα φάνηκε απ την πρώτη ματιά καλή!  Μισός μεγάλος κύκλος (το τέλειο σχήμα) τοποθετήθηκε σε ένα  τεράστιο οριζόντιο επίπεδο- μια χάραξη που ίσως έβρισκε αντιστοιχίες στα καρδιόσχημα τείχη . μα οπωσδήποτε ήταν (έτσι φάνηκε) μια καλή μοντέρνα ιδέα, μνημειακής αρχιτεκτονικής.

 

Η πλατεία επί Κρητικής Πολιτείας και…Αγγλικού στρατού, ο χώρος ελεύθερος για ασκήσεις

 

Ο (ηλικιωμένος) γλύπτης Ζογγολόπουλος, φερόταν συνεργάτης των μελετητών και έδινε μαι εγγύηση των ικανοτήτων τους.   Και μετά από αρκετές καθυστερήσεις το έργο  έγινε, πραγματοποιήθηκε και με χρήματα άλλων φορέων. Και ξεσηκώθηκε θόρυβος, έγινε πανικός.  Ο τύπος – αυτός  ο “οπισθοδρομικός και επαρχιώτικος” άσκησε μαι εξοντωτική κριτική, που δεν σεβόταν τίποτα. Οι νέοι αρχιτέκτονες ερχόταν από την Ιταλία,  με δάφνες εξωτερικού, προσπάθησαν να αρθρώσουν εξηγήσεις,μα γρήγορα κατάλαβαν πως η σιωπή είναι η  πιο αποστομωτική απάντηση. Και κάποτε  τέλειωσαν οι άκομψες εκφράσεις, οι ισοπεδωτικές και απαξιωτικές αποτιμήσεις κι έμειναν οι Τρεις Καμάρες στην τύχη τους (ατυχία μάλλον).

 

Δεν ήταν βέβαια μια “αρχιτεκτονιά” έτσι έγραψαν οι (υπερβολικοί) επιτιμητές – αλλά μια δικαιολογημένη σε έναν βαθμό αστοχία, μεγάλης έκτασης. Οι αρχιτέκτονες έκτισαν όπως το σπίτι τους … την πόλη μας.  Από το μικρό πήγαν με άνεση στο μεγάλο κι ήταν φυσικό να χάσουν την κλίμακα.  Τίποτα από ότι φαντάστηκαν (και σχεδίασαν) δεν ήταν ίσως  άσχημο, μα τίποτα δεν ανταποκρινόταν στο σκοπό του και   δεν απευθυνόταν στο ευρύ κοινό. Η μουσική δωματίου, δεν έκανε για τις μεγάλες ορχήστρες,  όση δεξιοτεχνία και αν διέθεταν οι μουσικοί, πως να ακουστούν στην απέραντη αίθουσα του μεγάλου θεάτρου.

 

Μεσοπόλεμος 1930, η πλατεία είναι έγινε ο μοναδικός δημόσιος κήπος της πόλης

Οι πρώτες κακές εντυπώσεις (των πολιτών) αποδείχθηκαν βάσιμες στις λεπτομέρειες :  στην επιλογή των υλικών και στη σχεδίαση του εξοπλισμού.  Έβαλαν μάρμαρα  (πάχους 2-3 εκατοστών) και μάλιστα και χρωματιστά, των μικροαστικών σαλονιών,  για να στρώσουν επιφάνειες  πολύ εκτεταμένες- από αυτά σήμερα δεν έχει μείνει ούτε τετραγωνικό  άθραυστο.

Δεν υπολόγισαν την αναπόφευκτη φθορά λόγω του κόσμου, δεν σκέφτηκαν  όμως ότι στους εξωτερικούς χώρους  που πλήττουν τα » στοιχεία της φύσεως» πρέπει οι βατές  επιφάνειες να είναι αντιολισθητικές, για την στοιχειώδη ασφάλεια των διερχομένων.   Τα ατυχήματα (είναι αρκετά)  μα δεν έχουν καταγραφεί,  η γνωστή ανοχή των συμπολιτών  μας έσωσε μελετητές και εργολάβους και παράγοντες.

 

Η πρώτη επίθεση του «μοντερνισμού» στην πλατεία 1970, διχοτομείται για να εξυπηρετηθεί η κυκλοφορία

 

Η πρόσθετη φόρτιση του χώρου από κάθε είδους εκδηλώσεις, πολλές φορές απολύτως  ασύμβατες με την σωστή χρήση του, έδωσαν χαριστική βολή στην πλατεία που φαντάστηκαν μνημειακή οι αρχιτέκτονες της. Βέβαια ο ο ιδανικός  (μισός)κύκλος έπρεπε να οριζοντιωθεί και επειδή δεν συμφωνούσε το έδαφος,  έγιναν βαθμίδες (σκαλοπάτια) από ένα έως 8.  Προς τα πάνω και προς τα κάτω,  και όταν είναι ένα το ύψος και μάλιστα μεταβαλλόμενο, γίνεται παγίδα, για πρόσθετα ατυχήματα.

 

Ο 20ος αιώνας τελειώνει, η πλατεία αλλάζει μετά από διαγωνισμό πανελλήνιο-στην φωτογραφία μόλις παραδόθηκε επό τους εργολάβους

 

Το παραδοσιακό σεμνό κιόσκι της μπάντας του Δήμου κατεδαφίστηκε και στη θέση του κατακευάστηκε μένα  μοντέρνο υπόστεγο,   με έντονες γραμμές και μεταλλικά και ξύλινα στοιχεία.  Ποτέ δεν “λειτούργησε” αφέθηκε στα παιδιά και τη βροχή,  το ξυλώνει σιγά σιγά ο καιρός.

 

Η άκρη του μικρού υποστέγου, οι καταστροφές άρχισαν πριν λειτουργήσει

 

Τα παγκάκια τετράγωνα  μπετονένια κομψά, παραγνωρίζουν την ανάγκη των κοινών θνητών και καθίσουν άνετα  και γίνονται και χώρος σκουπιδιών.

Επιτυχημένο το μεγάλο υπόστεγο των καταστημάτων, λειτούργησε και επεκτάθηκε και διακοσμήθηκε ετερόκλητα αλλά ανεκτά , έγινε αυτό που ήταν με πιο σύγχρονη μορφή.

 

Οι τεράστιοι στύλοι αντιμετωπίσθηκαν εχθρικά από τα δέντρα…

Τέλος οι στύλοι του φωτισμού, η μεγάλη για πολλούς αστοχία, δεν είναι παρά μια λανθασμένη ιδέα που  χάθηκε από την μακέτα στην πραγματικότητα.  Οι πανύψηλες κεραίες, φωτίζουν τον ουρανό και πολύ λίγο το χώρο, μα και αυτό δεν πέτυχε. Η σπατάλη που εδώ ξεπέρασε κάθε όριο, προσέκρουσε στην …φύση.  Οι σχεδιαστές δεν σεβάστηκαν καθόλου τα μεγάλα δέντρα,  θα τα κόψουμε συλλογίστηκαν  και το έκαναν  οι εργολάβοι.  Μα ξαναμεγάλωσαν κι όσο τα περιορίζουν  τόσο μεγαλώνουν και έπνιξαν τους γερμένους σιδερένους στύλους και  σκοτείνιασαν (δηλαδή σκίασαν)  την πλατεία.

 

Το σκαλοπάτι μεταβαλλόμενου ύψους, ιδανική παγίδα για αφηρημένους και μή

…….

 

Γίνονται συζητήσεις τι να γίνει, ο Δήμος προβληματίζεται.  Μα ριζική αναμόρφωση, ξανά σχέδια και κομπρεσέρ.   Οι αρχιτέκτονες που θέλησαν να διώξουν και τον Άγνωστο Στρατιώτη κατάφεραν  μόνο  να καταστρέψουν το γραφικό βάθρο του και να μεταθέσουν την παρέλαση των μαθητών.  Ας ξανασυζητήσουν για να αποφασίσουν  τι θέλουν οι αρμόδιοι. Οι τεχνικοί  αρχιτέκτονες κλπ μπορούν να μορφοποιήσουν  αυτό που επιθυμούν οι πολίτες , δεν είναι στην αρμοδιότητα τους  να αποφασίζουν για  τη ζωή μας.

 

Ο Άγνωστος Στρατιώτης παρέμεινε στην θέση του , σε πείσμα των …μελετητών και του παλαιού Δημάρχου (Μ.Καρέλλη)/εδώ με τον γνωστό σκιτσογράφο  Γ.Ανδρεαδάκη (τον έχει εμπνεύσει σε ωραία σχέδια)

Η πλατεία ( στο κάτω κάτω) δεν είναι σαλόνι κάποιου φίλου ή πελάτη μας , που μπορούμε να πείσουμε (κι όχι πάντα )εύκολα.

(*)=(μη κρίνετε ίνα μη κριθείτε-κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο-κεφ. 7§1
Η…άνεση είναι φανερή αλλά όχι τα σκουπίδια που κρύβονται από κάτω

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Επανέρχεται  στην δημοσιότητα το θέμα της πλατείας, το κείμενο δεν χρειάζεται αναθεώρηση / επανα-ανάρτηση 16.8.2013