ΜΑΝΤΙΝΑΔEΣ ΠEΡΙΠΑΙΚΤΙΚΕΣ Κ.Α.

Από το λεύκωμα του μεσοπολέμου της NELLY'S, έκδοση "ΝΗΣΟΣ"

Σαν τη χαρχάλα του καβρού που πάει μπρος και πίσω
ετσά μου φαίνεται κι εσύ και θα σε παραιτήσω

Τρεις πήχες όφης θα γενώ τη μέση σου να δώσω
ότινα πεις να μ΄αρνηθείς θα να σε θανατώσω

Όμορφα παν τα πρόβατα με τα ψιλά λεράκια (3)
όμορφα παν οι κοπελιές με ντελικανιδάκια(4)

(3)=μικρά κουδούνια, (4)=παλικαράκια

Η πέρδικα κι η κοπελιά κάνει κακό κυνήγι
σαν είν΄ο κυνηγός καλός μπορεί να μην του φύγει

Σαν είν ο κυνηγός καλός κι ο σκύλος να κατέχει
δεν τον αφήνει το λαγό στο ζάλο τον ξετρέχει

Τα μάθια σου ναι σαν τ΄αβγά τ΄αφθιά σου σαν τζη λουτας(5)
το μπόι σου κοντό κοντό σαν τζη κρασοκουρούπας

(5)=γουρουνας

Επήγα να σ αγκαλιαστώ κι αγκάλιασα τον κάτη
κι ετσάφισέ(7) με στο μερί και με΄ καμε μπερμπάτι(6)

(7)γρατζούνισε, (6) σε κακά χάλια

Μωρή αρκούδα με τ΄ αφθιά καμήλα με τη ράχη
ότι είπανε τ΄αχείλια σου η μούρη σ΄ όλα τάχει

Δεν πάω μπλιο στο γάιδαρο μαγάρι κι ας ψοφήσω
κι ο καθανείς βουκόλισσα δεν πάει ν αγαπήσει

Πότε να πάμε στο χωριό να πάμε στο μιτάτο
να βάλω το μαντζόρο (9)μου να φέρει τσ αίγες κάτω

(9)=όνομα σκύλου

Ωσάν τ΄αρνάκι προπατώ σαν την προβάτα μύσσω
κι ωσάν το ψωροκάτσικο πομένω πίσω πίσω

Ο κάτης(*)παίζει το βιολί κι ο μποντικός σφυρίχτρα
κι εδά να πηαίνομε και μεις κι έχετε καλλη νύχτα

(*)= γάτος

Ξύπνα λιβαδοπέρδικα τίναξε τα φτερά σου
διώξε το νυχτοκόρακα που΄χεις στην κάμαρά σου

Σαράντα λίρες ήδωκα στσοι ζεύλες(8) και τα λούρα (*)
για να ζευλώσω τον ντανά(+) απου ναι στη κουντούρα

(*)= εξαρτήματα του ζυγού, για το όργωμα
(+)=ταύρος

Άσπρα πουλιά στη θάλασσας που χαμηλοπετάτε
α(ν) δείτε την αγάπη μου να μου τη χαιρετάτε

Με τ΄αγριοπερίστερα που πάνε στον αέρα
σου΄πεψα γω χαιρετισμό μα δε σου τον εφέρα

Να’ μουν πουλί και συ δεντρό σ΄’ενα μεγάλο δάσο
και στα χρυσά σου τα κλαδιά να΄ρχομαι να κοιτάσσω

Να΄μουνε κι ίντα να μουνε ένα πουλί γαρδέλι
να πήγαινα τσ΄αγάπης μου την ώρα που με θέλει

Να΄ μουνε πετροκοτσιφός να ΄μουνε χελιδόνι
να ΄ρχόμουνα να σε΄βλεπα να δω ποιος σε μαλώνει

Δυο περιστέρια κάθουνται στην άκρα του δωμάτου
μα επεράσαν οι καιροί μικρή μου που σ΄ αγάπου
___

ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΤΟΥΡΛΩΤΗΣ

Η Σοφία Λιλιμπάκη που εμφανίσθηκε ξαφνικά στον ΑΛΚΜΑΝΑ μας έφερε στην Τουρλωτή και φυσικά στους Λιλιμπάκηδες. Ψαχνουμε εδώ και χρόνια την οικογένεια αυτήν , ελπίζουμε να βρούμε στοιχεία. Μέχρι τότε παρουσιάζουμε στιχους της Κλειώς και του Μιχάλη Λιλιμπάκη, που αλιεύσαμε στο ευλογημένο διαδίκτυο και θα επανέλθουμε.

Από το σάϊτ του χωριού

ΜΙΧΑΛΗΣ ΛΙΛΙΜΠΑΚΗΣ

Όφου και να ‘σουνα νησί
και να ‘μαι γω το κύμα
να σ΄ αγκαλιάζω πάντοτε
χωρίς να κάνεις βήμα.

Πάνω σε μια ψιλή κορφή
ήθελα να ‘σαι χιόνι
και να ‘μαι γω το σύννεφο
ο ήλιος μη σε λιώνει.

ΚΛΕΙΩ ΛΙΛΙΜΠΑΚΗ

Μα ένα χωριό αγαπητό

και ξέταιρο από τ’ άλλα

είναι αυτό που οδηγεί

τσι πεθυμιάς τα ζάλα.

Τόση απέραντη ομορφιά

μοναδικά φτιαγμένη

κι όλη η φύση γύρω του

αρμονικά πλασμένη.

Το όνομα του Τουρλωτή

σαν τούτο άλλο δεν είδες

γιατί έχει πλούτο ομορφιάς

κι ανθρώπους μερακλήδες

Aν αγαπάς την Τουρλωτή, 
έλα, μην κάτσεις για πολύ, 
κι΄εκείνη, μάλλον θα χαρεί,
αρκεί που λίγο θα σε δει,
στην μοναξιά της μην πνιγεί.

Στο νού μου έρχονται συχνά
με μάτια δακρυσμένα
αγαπημένες θύμισες
από τα περασμένα

Σημείωση : Στίχους παμπάλαιους του Γ.Λιλιμπάκη είχαμε παρουσιάσεει πριν μήνες, από νησί του Αιγαίου.

ΔΥΟ ΜΑΝΤΙΝΑΔEΣ ΠΟΥ ΜΙΛΟYΝ ΜE… ΤΟΝ EΑΥΤΟ ΤΟΥΣ

Σπανίζουν οι αυτοαναφορικές μαντιναδες πράγμα που δεν παρατηρείται στην ποίηση. Τελευταία μάλιστα το θέμα -ποιήματα ποιητικής- γίνεται αντικείμενο μελετών και εκδίδονται σχετικές ανθολογίες. Σε εφημερίδα του Πειραιά εντόπισα δυο μαντινάδες που μιλούν με… τον εαυτό τους. Το έντυπο ήταν Οι Νέοι Καιροί και φιλοξενήθηκαν στο φύλλο της 11/2/1930, δηλ. πριν ογδόντα ακριβώς χρόνια. Πέρα από το θέμα τους, νομίζω, ότι και σήμερα διατηρούν τη φρεσκάδα τους και μπορούν να τραγουδηθούν.

Οι μαντινάδες θέλουνε
άνθρωπο να κατέχει
και γλώσσα να τσι κελαϊδεί
και νου να τσι ξετρέχει.

Οι μαντινάδες οι καλές
ξέρουν η μια την άλλη
διάλε τσ’ αποθαμένους του
όπου θα κακοβάλει.

Για την αντιγραφή
Σοφία Λιλιμπάκη

Από φωτογραφία μεσοπολέμου
NELLY’S έκδοση”Νήσος

ΟΙ ΜΑΝΤΙΝΑΔEΣ ΤΟΥ ΓΥΑΛΑΦΤΗ (ΑΡ.ΧΑΙΡΕΤΗ) B' ΜΕΡΟΣ

Επιλογή Β.Ζ. από το βιβλίο ” Τι μαντινάδα να σου πω…” του Αριστείδη Χαιρέτη (Γυαλαύτη)

Οψές ταχιά την πέτυχα κι επότιζε τσι βιόλες
κι ήταν αυτή πιο δροσερή κια πιο όμορφη απ’ όλες

Γιάντα το σφακολούλουδο στα χέρια σου σαν πέσει
βγάνει χυμό κι είναι γλυκύς κι όλου του κόσμου αρέσει;

Π΄όπου περάσεις μάθια μου η φύση πρασινίζει
φεύγεις κι ο κόσμος συννεφιά κι αρχίζει και χιονίζει

Θυμάσαι όντε σου το’ λεγα τα λούσα περιττά΄ναι
γιατί τα μάθια κοπελιά κι οι γλώσσες θα σε φάνε

Στη μέση μέση τση καρδιάς γροικώ να ποναλάκι
και λέω πως τη ράγισες μικιό κοπελιδάκι

Εμπήκα μέσα στο σεβντά για να τονε γνωρίσω
κι εδά δε βρίνω ο δυστυχής την πόρτα να πορίσω

Είναι στιγμές που θες δεν θες θα-ν έρχομαι στο νου σου
γιατί μουν αγαπητικός του πια καλού καιρού σου

Όντε-ν αστράφτει και βροντά στην αγκαλιά τζη μ’ έχει
και κλειω και τα παράθυρα κι ασ΄τον καιρό να βρέχει

Τούτη η ζωή’ ναι ψεύτικη σαν το κουφό καρύδι
κι όποιος την πάρει σοβαρά το χάνει το παιχνίδι

Τέσσερις μήνες χωριστά μικιό κοπελιδάκι
κια συμπληρώνομε κι οι δυο οχτώ μηνώ μεράκι

Που ν’ ο καιρός απ’άστραφτε κι έριχνε το χαλάζι
κι εμείς πηγαίναμ΄αγκαλιά κι είχεν ο κόσμος χάζι

Φωτογραφία περιοχής Ψηλορείτη, Πρινιάς 2009 Β.Ζ.

ΟΙ ΜΑΝΤΙΝΑΔEΣ ΤΟΥ ΓΥΑΛΑΦΤΗ (ΑΡ.ΧΑΙΡΕΤΗ)

Είχαμε πριν χρόνια εντοπίσει τον μαντιναδολόγο από τα Ανώγεια Αριστείδη Χαιρέτη ( Γυαλάφτη) σε καποιο ραδιοφωνικό τοπικό σταθμό,απο μια πολύ σπανια εξαιρετική του μαντινάδα. Οι καλοί στίχοι είναι διαμάντια, λάμπουν , ξεχωρίζουν από τους άσχημους και τους κακότεχνους. Ας μπερδευόμαστε πολλές φορές από τη μουσική τις κοντυλιές και το Μαλεβιζιώτη (χορό). Η καλή μαντινάδα δεν έχει κανέναν ανάγκη, ούτε λυράρηδες ούτε λαούτα κι ας ταιριάζει ιδανικά με τη μουσική, όταν υπάρχουν ταλαντούχοι (οργανο)παίχτες κι ας καθοδηγεί τα βήματα των καλών χορευτών.

Από το λεύκωμα NELLY'S, FACE OF CRETA (GESICHTER AUS KRETA)

Συνεχίστε την ανάγνωση ΟΙ ΜΑΝΤΙΝΑΔEΣ ΤΟΥ ΓΥΑΛΑΦΤΗ (ΑΡ.ΧΑΙΡΕΤΗ)

ΜΑΝΤΙΝΑΔEΣ ΤΟΥ ΓΑΜΟΥ ΚΑΙ ΣΥΝHΘEΙEΣ

Έχουμε παρουσιάζει σε αρκετήν έκταση, δίστιχα και μαντινάδες του γάμου. Δεν κλείνει ποτέ αυτό το αιώνιο θέμα, αλλά αξίζει να προσθέσουμε μερικά ακόμα λαϊκά ποιητικά δημιουργήματα και ορισμένες συνήθειες του γάμου.

Τραπέζι του γάμου, ο Γιάννης Ανδρεαδάκης σχολιάζει και αναλύει...

“Ετοιμασμένα έχουνε και τάβλα τωςε στένουν
απ΄όλα τα κατάκαλα του κόσμου τωςε φέρνουν”( Καραταράκης Γ.)
_______________________________________________
Συνεχίστε την ανάγνωση ΜΑΝΤΙΝΑΔEΣ ΤΟΥ ΓΑΜΟΥ ΚΑΙ ΣΥΝHΘEΙEΣ

Γ. ΛΙΛΙΜΠΑΚΗΣ-ΣΠΑΝΙEΣ ΜΑΝΤΙΝΑΔEΣ 1861

Αναστενάζω κι’ ο καπνός μαυρίζει μου τα ρούχα
Δεν μου τ’ ασπρίζ’ άλλη καμμιά, μόν’ η αγάπη που’ χα.

Τα μάτια σου λαλούν λαλούν, και μέσα ψιχαλίζουν
Και την καρδιά του κάθε νιου βαθιά την ακοντίζουν. Συνεχίστε την ανάγνωση Γ. ΛΙΛΙΜΠΑΚΗΣ-ΣΠΑΝΙEΣ ΜΑΝΤΙΝΑΔEΣ 1861

Η ΜΑΝΤΙΝΑΔΑ ΤΗΣ ΚΡHΤΗΣ (ΤEΤΡΑΔΙΟ ΤΟΥ 1910 -12)

Αρχίζει αύριο στους Βαρβάρους, το διήμερο συνέδριο για την μαντινάδα της Κρήτης. Συνεισφορά του “alkman.gr”,
η δημοσίευση παλιών, ανέκδοτων μαντινάδων.
(Καταγραφή από τον Μιχαήλο Χριστοδουλάκη, από τους Κάτω Ασίτες , δεκανέα του Ελληνικού στρατού
στους Βαλκανικούς πολέμους)

Όταν μ ‘ εγέννα η μάνα μου ήτο απηλπισμένη
κι εγέννησε με να τραβώ ζωή τυρανισμένη

Αχ(ι) και να ταν μπορετό να σου τηλεγραφήσω
τον πόνο που χω στην καρδιά να σου τονε μηνύσω

Πάντα ρωτώ για λόγου σου αν έχεις την υγειά σου
να χω και γω το θάρρος σου και την παρηγοριά σου

Κρητικό φιλόξενο τραπέζι/σπουδαστικό σχέδιο
Κρητικό φιλόξενο τραπέζι/σπουδαστικό σχέδιο

Συνεχίστε την ανάγνωση Η ΜΑΝΤΙΝΑΔΑ ΤΗΣ ΚΡHΤΗΣ (ΤEΤΡΑΔΙΟ ΤΟΥ 1910 -12)