ΣΤΑΥΡΟΣ ΚΑΜΠΕΛΗΣ – ΑΠΟΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΓΙΩΡΓΟΥ ΓΑΛΕΝΙΑΝΟΥ

kampelis11

ΣΤΑΥΡΟΣ  ΚΑΜΠΕΛΗΣ

17.12.2015 ΑΓ. ΤΙΤΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ

Ο Σταύρος ήταν ένας ήσυχος και νηφάλιος άνθρωπος. Σοβαρός ευφυής, αγαπητός και χαμηλών τόνων. Στον Σταύρο σε τραβούσε πιο πολύ το στυλ του. Ήρεμο και αποτελεσματικό συγχρόνως. Δεν είχε κορόνες, δεν είχε μεγάλα λόγια, είχε όμως εμμονή στις ιδέες του και μεθόδευση για να τις υλοποιήσει. Προσπαθούσε να προσεγγίσει την ουσία του προβλήματος έβλεπε πίσω από τις γραμμές και τις διατυπώσεις. Ήταν διεισδυτικός. Δε σε κούραζε χωρίς λόγο και δε μαλώνατε και εύκολα. Φίλοι από τα φοιτητικά μας χρόνια στο Πολυτεχνείο, με διαφορετικές πολιτικές διαδρομές δε θυμάμαι ποτέ, μα ποτέ, στο παρελθόν να έχω ανταλλάξει μια πικρή κουβέντα με τον Σταύρο. Ήξερε να σέβεται τους πάντες, φίλους και αντιπάλους (εννοώ πάντα πολιτικά, διότι άλλους αντιπάλους δεν είχε) και γνώριζε πάνω απ’ όλα ότι η πραγματική φιλία είναι τόσο σπάνια που πρέπει να τη φυλάμε σαν κόρη οφθαλμού. Ο Σταύρος γεννήθηκε το 1948 στο Ηράκλειο. Διακρίθηκε από πολύ μικρός για τις επιδώσεις του στο σχολείο. Σημαιοφόρος στο Β΄ Γυμνάσιο Αρρένων Ηρακλείου μπήκε στη σχόλη Μηχανολόγων – Ηλεκτρολόγων του Ε.Μ.Π. και τελείωσε με την ειδικότητα του Μηχανικού Παραγωγής. Στην επαγγελματική του ζωή εργάστηκε ως ελεύθερος επαγγελματίας στην ά φάση σαν Μηχανολόγος Μελετητής και αργότερα έως τελευταία ως οικονομοτεχνικός σύμβουλος. Διακρίθηκε για τη προσφορά του στα κοινά είτε ως συνδικαλιστής στο Τεχνικό Επιμελητήριο τμήμα Ανατολικής Κρήτης του οποίου διετέλεσε και πρόεδρος είτε μετέπειτα ως Γενικός Γραμματέας Περιφέρειας Κρήτης και Ανατολικής Μακεδονίας κ Θράκης και επίσης Γενικός Γραμματέας στα Υπουργία Εσωτερικών και Χωροταξίας κ Περιβάλλοντος στην κυβέρνηση Σημίτη. Παράλληλα αρθρογραφούσε στον τοπικό τύπο κυρίως για θέματα που είχαν σχέση με την τοπική αυτοδιοίκηση, την πόλη του Ηρακλείου, την ανάπτυξη της χώρας αλλά και γενικότερα. Η φιλία μου με τον Σταύρο ξεκινά από τα χρόνια της δικτατορίας, όπου ως φοιτητές ιδρύσαμε μαζί με πολλούς επώνυμους σήμερα Ηρακλειώτες, συνομήλικούς μας και μη, τον Πολιτιστικό Σύλλογο Νέων Ηρακλείου, σύλλογο που δημιούργησε μια μικρή εστία αντίστασης στα 1971 κόντρα στη δικτατορία των συνταγματαρχών. Στη συνέχεια στο Τεχνικό Επιμελητήριο τμήμα Ανατολικής Κρήτης βρεθήκαμε στη Δημοκρατική Παράταξη Μηχανικών μετά τη χούντα και στη διοίκηση του ΤΕΕ. Με το Σταύρο έχουμε μελετήσει, έχουμε συζητήσει, έχουμε ονειρευτεί ένα καλύτερο Ηράκλειο, μια καλύτερη Κρήτη, μια ομορφότερη χώρα. Και ο Σταύρος ακόμα και πρόσφατα, με επίγνωση της βαρύτητας της κατάστασης της υγείας του, συζητούσε με το βλέμμα στραμμένο στο μέλλον, με την αγωνία και την διάθεση του ανθρώπου των ιδεών και των οραμάτων. Αποχαιρετώ με βαθειά λύπη τον αγαπημένο μου φίλο, κουμπάρο, συνάδελφο, αγωνιστή της ζωής Σταύρο Καμπέλη και εύχομαι στην αγαπημένη του Ελένη και στα παιδιά του τη Δήμητρα και τον Νίκο να ζουν με τις καλύτερες αναμνήσεις του συζύγου και πατέρα τους.

ΜΑΡΑΜΠΟΥ:FATA MORGANA( Ο ΕΡΩΤΑΣ ΤΩΝ ΟΝΕΙΡΩΝ ΤΟΥ) – ΠΕΡΑΣΑΝ 40 ΧΡΟΝΙΑ

Πέρασαν 40 χρόνια, πολύς καιρός – όμως η μνήμη συντηρεί τις εικόνες  και  τους στίχους του, τις ιστορίες,  τους ήχους… 

“Το ρυμουλκό σφύριξε τρεις και πάει για πέρα,

σαράντα μέρες όλο εμέτραγες τα μίλια…”

Θα ξανα-αναρτήσουμε κείμενα  από το αφιέρωμα του alkman.gr, στις 10-Φεβρουαρίου του 1975 εφυγε για το τελευταίο ταξίδι,

ενώ ετοιμάζόταν για τις διαδρομές πρός το Ηράκλειο.

 

Προμετωπίδα του Γιάννη Μόραλη στο ΤΡΑΒΕΡΣΟ (ΑΓΡΑ)

Ο ΕΡΩΤΑΣ ΤΩΝ ΟΝΕΙΡΩΝ ΤΟΥ

Ο τελευταίος χρόνος ( 1974), ήταν για τον ποιητή της θάλασσας και των ταξιδιών, έτος έρωτος και αγάπης. Στις πολλές βιογραφικές εκδόσεις, στις αναμνήσεις και τα δημοσιογραφικά ρεπορτάζ, δεν σημειώνεται ιδιαίτερα το γεγονός-πέραν μιας αναφοράς στην Θ.Σ. και ένα δυο γράμματα προς αυτήν, θεωρείται μάλλον δευτερεύον το θέμα, ο ναυτικός έχει σε κάθε λιμάνι μιαν αγαπημένη -στο κάτω κάτω και ο Μαραμπού ήταν εκ πεποιθήσεως εργένης και για ορισμένους και…αντιφεμινιστής (περίπου μισογύνης!(*). Μα τι σημασία έχουν οι προσωπικές και οι πολύ ιδιαίτερες στιγμές του Νίκου Καββαδία αναρωτιέται ο Χ.Χ. φίλος μας, μήπως δεν πρέπει να εισβάλουμε στην προσωπική του ζωή και να παραβιάζουμε τα “απόρρητα” προσωπικά δεδομένα; Είναι μια άποψη που δεν στερείται σημασίας, μα δεν μπορεί να μας υποχρεώσει σε σιωπή: ο ποιητής δεν είναι ιδιώτης που χρειάζεται προστασία, είναι διακεκριμένη προσωπικότητα που συγκεντρώνει τον γενικό θαυμασμό και το έντονο ενδιαφέρον, θέλουμε να μάθουμε για το βίο και την πολιτεία του κάθε λεπτομέρεια, για την επαγγελματική του κατάσταση , την πολιτική στάση του και τη συναισθηματική του ζωή. Ο Μαραμπού δεν είναι πολιτικός ή επιστήμων ή βεντέτα του αθλητισμού ή του (λαϊκού)πενταγράμμου, για να είναι στην πρώτη γραμμή θέματα που αφορούν σε διάφορους τομείς, σε τεχνικές και οικονομικά ή κοινωνικά ή θρησκευτικά δεδομένα. Είναι ποιητής, και η σοφία και το συναίσθημα δένονται αρμονικά για να δώσουν στίχους που απευθύνονται σε ναυτικούς και στεριανούς, σε νέους και γέρους σε άντρες και γυναίκες. Μας ενδιαφέρουν οι γνώσεις οι εμπειρίες του, η συναισθηματική του ζωή. Και τον τελευταίο χρόνο των ταξιδιών του στην Κρήτη, ο θαλασσινός που δεν στέριωσε σε καμιάν αγκαλιά, που τον έρωτα τον έζησε κυνηγώντας το όνειρο σε πληρωμένους έρωτες , βρέθηκε σε άγνωστη μεγάλη θάλασσα αισθημάτων. Η νεράιδα που φανταζόταν και σχεδίασαν στο μπράτσο του στην Ανατολή(“μια γριά στο Ανάμ, κεντήστρα στίγματος”-Μαραμπού σελ. 29), ζωντάνεψε από τη σάρκα και τα οστά του κι έπεσε στα γαλάζια νερά του Αιγαίου και τον προσκαλούσε και τον ήθελε. Οι επιφυλάξεις δεν τον συγκράτησαν, έπεσε κι αυτός στον γαλάζιο πόντο. Ο Έρωτας που καθυστέρησε δεκαετίες είχε φτάσει κι η ποίηση ο φύλακας άγγελός του, προσπαθούσε να τον σώσει για άλλην μια φορά. Από τα νιάτα του αγωνίσθηκε να επιβιώσει, πάλεψε με νύχια και με δόντια, τα κατάφερε μα ήταν πολλές και σημαντικές οι “αβαρίες”. Ο αγάπη έβρισκε κάποιο χώρο σε στίχους του που περιγράφουν ιστορίες ναυτικών, αλλά διαπερνούσε και έδενε το ένα με τ’ άλλο πολλά (τα καλύτερα ίσως)ποιήματα του, σαν χρυσή αλυσίδα πολύτιμες πέρλες. Ο έρωτας εκφυλλιζόταν στα λιμάνια με “τα κρεβάτια τα σαραβαλιασμένα-με τα λερά σεντόνια τους τα πολυκαιρισμένα (Τραβέρσο, σελίδα 36 -7.2.1975).
Η Μοίρα είχε σχέδια για το ναύτη που κτυπούσε τον κώδικα Μορς στον ασύρματο των πλοίων που υπηρετούσε, ο μικρόσωμος “μαρκόνης” με το καθαρό λαμπερό βλέμμα, δεν είχε γεράσει παρά τα 60 και περισσότερο χρόνια του και τα 45 πάνω κάτω έτη της επαγγελματικής του ζωής κι ήταν “έτοιμος από καιρό” να υποδεχθεί την πριγκίπισσα των ονείρων του.
Συνεχίστε την ανάγνωση ΜΑΡΑΜΠΟΥ:FATA MORGANA( Ο ΕΡΩΤΑΣ ΤΩΝ ΟΝΕΙΡΩΝ ΤΟΥ) – ΠΕΡΑΣΑΝ 40 ΧΡΟΝΙΑ

ΝΙΚΟΣ ΕΠΙΤΡΟΠΑΚΗΣ Ο ΠΙΟ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΣ ΗΡΑΚΛΕΙΩΤΗΣ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ ΤΗΣ ΠΑΛΙΑΣ ΦΡΟΥΡΑΣ – ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΟΥ Γ. ΖΕΒΕΛΑΚΗ

Ο Νίκος Επιτροπάκης, Ηρακλειώτης (για μας) δημοσιογράφος και στιχουργός , με εξαιρετική σατιρική πένα, έφυγε με την αρχή της δύσκολης χρονιάς. Τον γνωρίσαμε πριν λίγον καιρό, στο μικρό ταβερνάκι  των Χελιδόνηδων,  όταν παρουσιάστηκε το βιβλίο της κόρης του, ήταν ευχάριστος συνομιλητής τα μάτια του κάποιες στιγμές  έλαμπαν, σαν να  ‘ταν έφηβος.

Ας είναι καλοτάξιδος, θα τον θυμόμαστε. Ο Γιώργος Ζεβελάκης έστειλε το κείμενο που ακολουθεί και τα σκίτσα , τον ευχαριστουμε θερμά.

Νίκος Εοιτροπάκης, σκίτσο
Νίκος Επιτροπάκης, σκίτσο

ΝΙΚΟΣ ΕΠΙΤΡΟΠΑΚΗΣ 1931-2015
Γεννήθηκε στους Μολάους Λακωνίας, έζησε και εργάστηκε τα περισσότερα χρόνια στην Αθήνα αλλά θεωρείται γεννημα θρέμμα Ηρακλειώτης. Η ευθυμογραφική του επίδοση συνδέθηκε με την αθηναϊκή εφημερίδα “Ελευθερία” τη δεκαετία του ’60. Καθημερινά δημοσίευε στην πιο δημοφιλή και παρεμβατική στήλη “Ελευθεροστομίες”, ένα ευρηματικό επιθετικό στιχούργημα με χιούμορ και απρόβλεπτες ρίμες. Με επιλογή από τις κατά καιρούς δημοσιεύσεις του εξέδωσε δυο βιβλία:Τα απρόοπτα της ζωής(1979) και Πανσπερμία(2002).
Δύο δείγματα της στιχουργικής του ικανότητας. Το πρώτο από την “Ελευθερία”, 3/ 11/1963 στις εκλογές που ηττήθηκε ο Καραμανλής και το δεύτερο ένα από τα λυρικά του.

 

Εξώφυλλα βιβλίων του
Εξώφυλλα βιβλίων του

ΓΚΟΥΤ ΜΠΑΪ
Το σύννεφο έφερε βροχή
και δεν θα ξαναδώ αρχή.
Μαύρος έγινα τη φρίκη
σαν αράπικο φιστίκι.

Έγιν’ η γη χαλάζι
κι έτσι παίρνω με μαράζι
το δισάκι μου στον ώμο
για το δρόμο, για το δρόμο.

Τα παιδικά μου όνειρα

Τα παιδικά μου όνειρα τα φύτεψε η μοίρα
στην άμμο και τα μάρανε της θάλασσας η αλμύρα.

Τα παιδικά μου όνειρα τα φύτεψε στα βράχια
η μοίρα και τα όνειρα μαράθηκαν σαν στάχυα.

Τα παιδικά μου όνειρα τα φύτεψε στις στράτες
η μοίρα και τα πάτησαν αδιάφοροι διαβάτες…

Ναυάγιο και τα κύματα σε Λιβυκού ακρογιάλι
ξεβράσανε τα όνειρα κλεισμένα σε μπουκάλι.
Επιμέλεια-αρχείο:Γιώργος Ζεβελάκης

 

Νίκος Επιτροπάκης, παλαίμαχος διακεκριμενος δημοσιογράφος, αλλά και    εξαίρετος   στιχουργός (από εκδήλωση στο καφε ΤΣΙΟΥ, 30.10.2014 Ηράκλειο)
Νίκος Επιτροπάκης, παλαίμαχος διακεκριμένος δημοσιογράφος, αλλά και εξαίρετος στιχουργός (από εκδήλωση στο καφε “ΤΣΙΟΥ”, 30.10.2014 Ηράκλειο)

ΤΟ ΔΙΠΤΥΧΟ ΤΟΥ ΚΑΒΒΑΔΙΑ : ΜΑΡΑΜΠΟΥ & ΠΟΥΣΙ

Ο “Αλκμάν”απορρυθμίστηκε λόγω της κακοκαιρίας και της πολιτικής αναστάτωσης που προκαλούν οι εκλογές. Όμως επανερχόμαστε στα “καθ΄ημάς” με κείμενα που έχουν πολύ παλιά αναρτηθεί στο site μας, για να θυμηθούμε τον αγαπημένο μας ποιητή Νίκο Καββαδία- έχουν περάσει 40 χρόνια…

Μ Α Ρ Α Μ Π Ο Υ   Κ Α Ι   Π Ο Υ Σ Ι

Το μεγάλο κοινό γνώρισε τον Καββαδία απο την έκδοση του 61 του “ΓΑΛΑΞΙΑ” και των δυο συλλογών του ποιητή, σε έναν τόμο με τίτλο : “ΜΑΡΑΜΠΟΥ & ΠΟΥΣΙ”,σχήμα μικρό 12Χ17 εκ.. Στα 1964 επενεκδίδεται και στα 1965 ξανατυπώνεται με ελάχιστες βελτιώσεις και θα εξακολουθήσει μέχρι να αναλάβει ο “ΚΕΔΡΟΣ” τη συνέχεια που στα 1973 θα εχει φτάσει τις 5 νέες εκδόσεις το δίπτυχο του Μαραμπού, που δεν παρουσιάζεται σαν έκδοση τσέπης πια, αλλά με καλό χαρτί επισήμως και και αργότερα η “ΑΓΡΑ” ακόμα προσεκτικότερα θα τυπώνει τα πάντα , με προμετωπίδες και σχέδια των διασημότερων Ελλήνων ζωγράφων ( Μόραλη-Τσαρούχη κ.α.)

Τα δυο βιβλία, που έχουν 15 χρόνια διαφορά θα τυπωθούν μαζί και θα γίνουν το ενιαίο “Μαραμπού & Πούσι” και έτσι θα συγκινήσουν το ευρύτερο αναγνωστικό κοινό – όλων των κατηγοριών όλων των τάσεων, όλων των ηλικιών και πάντα πρώτα τους νέους ( Η διάσπασή τους τελευταία ξανά σε δυο χωριστά βιβλία μόνο φιλολογική η εμπορική αξία έχει και δεν προσφέρει κατά τη γνώμη μας στην διάδοση του έργου του ποιητή)

Τίτλος από την έκδοση ΓΑΛΑΞΙΑ 1965

Όμως οι ναυτικοί, οι νέοι εμποροπλοίαρχοι αλλά και όποιος εργάζεται στη θάλασσα και ξέρει να διαβάζει, θα πλησιάσουν πιο πολύ τα ποιήματα του Καββαδία, γιατί τα νοιώθουν δικά τους και γιατί είναι προσιτά κι έχουν μια σπάνια λαϊκότητα. Ίσως να είναι υπερβολικό, μα από την εποχή του Κορνάρου είχαν να γραφτούν στίχοι τόσο κοντά στον πολύν κόσμο. Ο ποιητής της θάλασσας είναι κοντά στο λαϊκό αίσθημα και κόντρα στην “καθεστηκυϊα” τάξη και την κοσμιότητα των μικροαστών. Απηχεί το λαϊκό τραγούδι και εκφράξει τους καημούς και τη λαχτάρα του ναυτικού και του εξόριστου από τον κόσμο τούτο και ξεπερνώντας τα όρια της τάξης και της κατηγορίας του θα δώσει ποιήματα για κάθε άνθρωπο, που πνίγεται σε μια στατική και άθλια καθημερινότητα.Θα συγκινήσει τους νέους (κάθε εποχής) και τους εραστές της αναζήτησης, της ελευθερίας και των ανοικτών

οριζόντων.

_______________________________________________________________________________________

Αριστερα:Διονύσης Παγουλάτος, ναυτικός, απαγγέλει Καββαδία σε στρατώνα 1967
ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ: Αριστερα:Διονύσης Παγουλάτος, ναυτικός, απαγγέλει Καββαδία σε στρατώνα “ανεπιθυμήτων” – Αύγουστος του 1967, στο κέντρο Μαυρούλης Γ. δικηγόρος

Συνεχίστε την ανάγνωση ΤΟ ΔΙΠΤΥΧΟ ΤΟΥ ΚΑΒΒΑΔΙΑ : ΜΑΡΑΜΠΟΥ & ΠΟΥΣΙ

ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ ΚΡΗΤΗΣ (ΘΕΤΙΚΕΣ ΣΧΟΛΕΣ)-ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΝΤΩΝΑΚΗΣ : ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ : Η ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΥ & ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΝΤΩΝΑΚΗΣ

Μετά από πολύ(ν) καιρό στις παραστάσεις του Πανεπιστημίου μας, που εδώ και τριάντα χρόνια σκηνοθετεί ο Γιώργος Αντωνάκης.  Κάποτε ξεκίνησε με το ΚΑΦΕΘΕΑΤΡΟ να αλλάξει την καλλιτεχνική (θεατρική) πορεία αυτής της πόλης.  Μετά την Μαίρη Βοσταντζή, που μόχθησε αμέσως μετά την μεταπολίτευση να δημιουργήσει επαγγελματικό θέατρο στο Ηράκλειο, με επίσημη σκηνή αλλά και σχολή θεάτρου, ο Γιώργος Αντωνάκης, συνέχισε την προσπάθεια της  θεατρικής αγωγής με άλλους τρόπους και όποια πρόσφορα μέσα μπόρεσε να βρει και να αξιοποιήσει.

Από την παράσταση, φωτ. προγράμματος
Από την παράσταση, φωτ. προγράμματος

Ίσως  να ταν πιο πολύ κοντά στην πραγματικότητα, ούτως  ή άλλως  κινήθηκε με εμπειρισμό και ευφυία και ταλέντο, δια θέτοντας πλήν των θεατρικών εφοδίων, αξιολογότατη οργανωτική ικανότητα   και πολιτική πείρα και χαρακτήρα σταθερό και αταλάντευτο (στις επιδιώξεις του).

Φινάλε της παράστασης της 27ης Αυγούστου στο μικρό κηποθέατρο
Φινάλε της παράστασης της 27ης Αυγούστου στο μικρό κηποθέατρο

Έτσι στα χρόνια που πέρασαν ήταν στο κέντρο της θεατρικής κίνησης, ως σκηνοθέτης και οργανωτής ερασιτεχνικών ομάδων και κυρίως του Πανεπιστημίου Κρήτης, αλλά συνεισέφερε και βοήθησε κινήσεις και θιάσους κάθε μορφής σε τοπικό επίπεδο και ως αρμόδιος του Δήμου Ηρακλείου ήταν η ψυχή των καλοκαιρινών εκδηλώσεων , προσφέροντας κατάλληλες συνθήκες  και μέσα  για καλλιτεχνικές ομάδες όλης της χώρας (με αντικειμενικότητα και ανιδιοτέλεια και ευαισθησία).

 

1986, με το ΚΑΦΕΘΕΑΤΡΟ παίζει και σκηνοθετεί (από δημοσιευμένο σκίτσο της εποχής)
Στο ερασιτεχνικό θέατρο, το κοινό έχει αποφασιστική σημασία(και συμμετοχή) εδώ από την παράσταση της 27ης-8-2014

 

Πολύς κόσμος στη σκηνή , απο τα θρανία του πανεπιστημίου στο σανίδι , αρκετή απόσταση μα βατή , το απέδειξαν 13 κορίτσια και 12 αγόρια. Το κορίτσι μιλάει, μια φορά κι έναν καιρό…”η κυρία τι θα πάρει, στους αγρούς με το χορτάρι;- Προτιμά το καλαμάρι και χοντρό το παλαμάρι…”

 

Τα κορίτσια έχουν τον πρώτο λόγο, με τον χορό των γυναικών...
Τα κορίτσια έχουν τον πρώτο λόγο, με τον χορό των γυναικών…

Ο χορός των γυναικών, σιλουέτες κάθε είδους, κέφι πολύ, άντρες γυμνοί εν στύσει. Ο αρχαίος ποιητής, δεν ντρέπεται ούτε φοβάται τον πουριτανισμό και την υποκρισία μας. Η ειρήνη κι ο νταβραντισμένος πολίτης του πολέμου έξαλλος, το τερατώδες μωρό, οι διάλογοι, τα τραγούδια κι οι κραυγές, προχώρησαν το έργο, που ήταν σαν μια γιορτή λαϊκή , έντονη – που τους παρασύρει όλους ( ηθοποιούς και θεατές) στον ξέφρενο ( κάποιες στιγμές) ρυθμό της.
Δεν μπορούμε να  αναφερθούμε λεπτομερώς στους “ηθοποιούς” αναλυτικά και στον καθένα χωριστά, ήταν  εξαιρετική η παρουσία χωρίς καμιά  εξαίρεση.  Όμως θα τους αναφέρουμε όλους :

Από το ωραίο πρόγραμμα της παράστασης
Από το ωραίο πρόγραμμα της παράστασης

Θέλουμε να  τους συγχαρούμε όλους, φοιτητές συνεργάτες, τον σκηνοθέτη αλλά και την διοίκηση του Πανεπιστημίου Κρήτης, που χρόνια τώρα , διευρύνει τον κύκλο των ενδιαφερόντων  των σπουδαστών, προσφέροντας όλα τα  μέσα για τις πιο σημαντικές και ουσιαστικές (δημιουργικές) ενασχολήσες του ελεύθερου χρόνου.

Ο  Γιώργος Αντωνακης, με τον Γιώργο Τζηρίτα (καθηγητη του Π.Κ.και την Αγγελική Ζαχαράτου Τζηρίτα)στο τέλος της παράστασηςτης 27η2 Αυγούστου
Ο Γιώργος Αντωνακης, με τον Γιώργο Τζηρίτα (καθηγητη του Π.Κ.και την Αγγελική Ζαχαράτου Τζηρίτα)στο τέλος της παράστασηςτης 27η2 Αυγούστου

 

Ίσως έφτασε το πλήρωμα του χρόνου, για ουσιαστικές συζητήσεις για το θέατρο στην πόλη μας.   Ένα κείμενο πριν τις δημοτικές εκλογές έθετε θέματα και είχε τις υπογραφές  πολλών επαγγελματιών του χώρου.  Νομίζουμε πως το θέμα ξεπερνάει τα στενά πλαίσια μιας καλλιτεχνικής ομάδας ή συντεχνίας, αφορά σε ολόκληρο τον πνευματικό χώρο και αναγκαστικά οι συζητήσεις πρέπει να επεκταθούν.  Προϋπόθεση είναι η συμφωνία και η συνεργασία των ηθοποιών και  λοιπών συντελεστών του θεάτρου.

Παραστάσεις  σαν αυτήν των φοιτητών του Πανεπιστημίου   δημιουργούν ελπίδες για το μέλλον.

 

Γιώργος Αντωνάκης, 1980-όταν έφτανε στην πόλη μας - με την θεατρική βαλίτσα του
Γιώργος Αντωνάκης, 1980-όταν έφτανε στην πόλη μας – με την θεατρική βαλίτσα του

 

 

 

 

 

 

Η ΜΑΥΡΗ ΕΠΕΤΕΙΟΣ ΠΟΥ ΕΧΕΙ ΞΕΧΑΣΤΕΙ (21 – ΑΠΡΙΛΙΟΥ1967)

 

Καρτ ποστάλ της εποχής , με παιδικό σχέδιο
Καρτ ποστάλ της εποχής της Δικτατορίας, με παιδικό σχέδιο

Κυριακή , Πάσχα, πυρετός 38,9 ´εχουν περάσει τα μεσάνυχτα

Ο βήχας ειναι επίμονος. Αϋπνία με τηλεόραση και ζάπινγκ, ακατανόητες εικόνες, τα ματια τρέχουν καυτερό υγρό, μάλλον σαν ακουαφόρτε, με νερό δεν τσούζει. Οι εφημεριδες ειναι στιβαγμενες, αδύνατον να διαβάσω, το iPad προσφέρει κάποια δυνατότητα , μα το κεφάλι παρά τα ποτήρια που αναβράζουν αναλγητικά, βράζει μαλακ´α σαν να το ζεσταίνει μηχάνημα της Samsung που ονομάζουν αντλία θερμότητας, η κάπως έτσι.

Η κακία της γρίπης και των πιο μοντέρνων ιώσεων, κρύβεται (παραπλανά) με την ήσυχη επίθεση την σιγανή επιβολή και τον πυρετό που τιθασσεύεται , αλλα δεν σταματά.

Κάπως έτσι νομίζεις ότι περνάει η αρρώστια, ενώ αυτή επεκτείνεται, περιορίζοντας αποφασιστικά τη σκέψη, καταργώντας την δυνατότητα κάποιας  κρίσης( εκτίμησης).

Ξημέρωσε ο ύπνος δέν ήρθε , ο πυρετός με το κόκκινο panadol σε διπλή δόση 37,8 δεν εννοεί να πάει πιο κάτω. Σηκώθηκα κουκουλωμενος, μάζεψα οποία ´εντυπα βρήκα, ΒΗΜΑ , ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, ΕΘΝΟΣ, έχουν τα σημαντικά βιβλία, ξεφύλλισμα όλων των σελίδων, τίτλους…μέσα στον κυκεώνα μια κομμένη σελίδα της ΑΥΓΗΣ, της παμπαλαιας κομματικής εφημερίδας της αριστεράς, ξεχώριζε απο την υπογράμμιςη ενός παλιού  φίλου , φανατικού αναγνώστη της(απο το 1965) που δεν ήταν ποτέ  μέλος των κομμάτων που την στηρίζουν. Είχε στείλει ´ενα κείμενο του ΑΛΕΞΗ ΖΗΡΑ για την 21 Απριλίου, χρονικό , με υπότιτλο :Salonica mi fe, disfecemi Atena.

 

Κοντά στο Νευροκόπι, χαρακτηρισμένοι Γ'κατηγορίας
Κοντά στο Νευροκόπι, στρατιώτες χαρακτηρισμένοι Γ’ κατηγορίας (σχέδιο 1967, Νευροκόπι)

Στο θολωμένο νου μου, δεν χωρούσε ούτε ο τίτλος ούτε οι ξένες λέξεις…μου φάνηκαν ακατανόητος εξορκισμός. Εκείνη η αρρώστια…

´Ηταν πια 9 π.μ.  Φάνηκε να δροσερέυει το δωμάτιο και να γίνεται πιο κανονικός ο σφυγμός μου. Οι καπνοί σταμάτησαν στο κεφάλι μου.

Το θαύμα έρχεται σαν όνειρο, είναι απτό αληθινό ουράνιο.  Όλα ξεκαθάριζαν, 47 χρόνια πριν…21η Απριλίου 1967.   Μα υπήρξε; και βέβαια, ρωτήστε τον Λεφτέρη, τον Γιώργο, τον Τάκη…  Δεν είναι όλοι πια εδώ, μα δεν λείπουν κι όλας.  Η μουσική διακριτική , 40η του Μότζαρντ –  δεν είχαμε και κάτι άλλο στη δισκοθήκη μας.

Παρασκευή πρωί , 21η Απριλίου του 1967, στους ορεινούς όγκους  πριν το Νευροκόπι, σε ένα μισογκρεμισμένο μεγάλο κτίριο , μια ομάδα 30 σκαπανέων μηχανικού, δεν έχει καλοξυπνήσει αν και πλησιάζει 8 30.   Εδω δεν υπάρχουν αξιωματικοί και πειθαρχία,  μια αποθήκη πυρομαχικών απέξω, παραχωμένη στο λόφο, και μερικοί υποτιθέμενοι φύλακες(εμείς οι “χαρακτηρισμένοι”αριστεροί στρατιώτες), μην έρθουν οι εχθροί, δηλαδή οι αριστεροί. Ακατανόητο, αλλά έτσι ήταν.

 

Οι πρώτοι που σηκώθηκαν, ο αρχηγός , ένας έφεδρος δεκανέας και ο ασυρματιστής,   έστησαν το μηχάνημα  (ασύρματο) σαν ραδιόφωνο και

ακουγόταν λόγια και μουσική…

Με ξύπνησαν, μα χουζουριαζα κάτω από τις κουβέρτες, χιόνιζε όλη νυχτα, τα παράθυρα δεν είχαν τζάμια και έκανε παγωνιά.  Η μουσική ακουγόταν ευχάριστα, μας δεν άργησα να καταλάβω ότι ήταν κυρίως δημοτικά τραγούδια και άσματα του στρατού. Δεν έδωσα σημασία, στην ζεστασιά μου,  καποιο όνειρο συνοδευε τους ήχους που άκουγα. Όταν μου φάνηκε  κάτι πιο έντονο , κάτι σαν διαταγές και απαγορεύσεις, ήμουν βέβαιος ότι το ραδιόφωνο, ένα κατοχικό σκετς θα παρουσίαζε, οι “Γερμανοι Ξανάρχονται” θυμόμουν πάντα το πρώτο έργο που είχα δει, τον Φωτόπουλο, το “προς τι το μίσος κι ο αλληλοσπαραγμός”…

 Scan 1

Όμως ο ύπνος δεν άργησε να φύγει, όλοι είχαν σηκωθεί πιά όταν αποφάσισα κι εγώ να πλυθώ και να πάρω στην καραβάνα μου λίγο τσάι.  Είχα ακούσει πολλές φορές τι έλεγε(επαναλάμβανε) το ραδιόφωνο και είχα καταλάβει ότι οι απαγορεύσεις ήταν αληθινές,  είχε κηρυχθεί Δικτατορία λοιπόν…

Λέξη τρομοκρατική, από τον Πάγκαλο και τον Μεταξά, ως τον Μουσολίνι και τον Χίτλερ…στον Στάλιν δεν πήγαινε (τότε)ο νους. Δικτατορία σήμαινε εξορία ή  φυλακή για μας τους χαρακτηρισμένους Γ΄κατηγορίας (το κομμουνιστές εννοείται).

Μετά την πρώτη μεγάλη κρυάδα κια  την ανησυχία που άρχισε ν΄απλώνει τά δίχτυα της μέσα μου,  δοκίμασα το τσάι πριν παγώσει τελείως – και συνήλθα με λίγη κουραμάνα.

Θα μας “πάρουν” συλλογίστηκα, μάζεψα τα πράγματα μου, έβγαλα τις αρβύλες(αυτές με τις μπρόκες) τις τοποθέτησα μπροστά στο στρώμα(που ήταν κατάχαμα βέβαια)και σκεπάστηκα από κορφής, έπρεπε να ζεσταθώ λιγάκι.

Κανείς δεν με ενόχλησε, για μια βδομάδα, κανείς δεν έμαθε (εκτός από μένα)ότι έγινε πραξικόπημα πριν περάσουν αρκετές μέρες, , οι ειδήσεις αργούσαν στην περιοχή μας και μας είχαν τελείως ξεχάσει στις βουνοκορφές.

Εργότερα θα φανεί η Χούντα και τα θεάρεστα έργα της, θα πληρώσουμε και μεις τον οβολόν μας στην (βίαιη)εκκλησία της.

Ξεξύπνησα ο πυρετός επανήλθε υψηλότερος, οι σκέψεις πάλι έγιναν μια άνοστη σούπα, ήταν αδύνατον να βγάλω νόημα.

Μα σιγά σιγά πάλι  το “Παναντόλ” έκανε το θαύμα του, η ζάλη έγινε ήπια, ο νους καθάριζε …

Πρόσωπα πολλά συνωστίζονταν, σαν να’ πρεπε να θυμηθώ ονόματα,  Η Μαρία Mατοχάκη,με το πολύ κοντό μαλλί, ο Θανάσης Κιουρτζόγλου,  η Ελένη Στεφανάκη με την αδερφή της την Κάτια , η `Πόπη η Καμάρη – ο Γιάννης  Αλεξανδράτος, ο Γιάννης Δουβίτσας ο Βασίλης Πλουμπίδης – ο Τάκης Παππάς.

Η Ρένα Σμυρνιωτάκη με την Μιμή Κελαντωνάκη,  κι ο Χρίστος Κληρονόμος, ο Κώστας Φλέγκας, Ο Κώστας Καρυωτάκης και  ο Χαρίτος Παπαδομιχελάκης, η Άννα Σφακιανάκη ο Κώστας Μαγριπλής, ο Νίκος Γιανναδάκης και  ο Σίφης Καμάρης…

 

Έπρεπε να περάσει τελείως η αρρώστια για να αναρτηθεί αυτό το κείμενο- ίσως να μας θυμήσει κάποιους από αυτούς που λείπουν και μας λείπουν.

Μια πολύ μεγάλη συντροφιά κάποτε, δέθηκε στενά – τόσο  που η κίνηση του ενός να επηρεάζει τους άλλους – η αλυσσίδα της Δικτατορίας έσπασε, μα οι δεσμοί (αίματος) που άφησε δεν αλλοιώθηκαν ποτέ.

 

Ηράκλειο 21.4.2014 / 24.4.2014

 

 

Εικόνα12942
Damien Hirst, “τερατώδεις εικόνες” TATE galery Λονδίνο, 2012

 

 

 

 

 

 

ΜΑΝΟΛΗΣ ΚΑΡΕΛΛΗΣ – ΜΑΝΟΣ ΧΑΤΖΗΔΑΚΙΣ : ΤΟ ΘΑΥΜΑ ΤΟΥ ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ ΤΟΥ 1981

ΜΑΝΟΛΗΣ ΚΑΡΕΛΛΗΣ – ΜΑΝΟΣ ΧΑΤΖΗΔΑΚΙΣ : ΤΟ ΘΑΥΜΑ ΤΟΥ ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ ΤΟΥ 1981

Ο Μανόλης Καρέλλης, έφυγε από την πόλη του – πάντα αγαπούσε τα μακρινά ταξίδια, μα αυτή τη φορά δεν διαλεξε αυτός τη διαδρομή. ΟΙ φίλοι επιστήθιοι ή άσπονδοι, μαζεύτηκαν να τον αποχαιρετίσουν, πιο εγκάρδια από κάθε αλλη φορά, τους συγκίνησε αληθινά  όλους, τους είναι  απαραίτητος  πιο πολύ, όταν λείπει, σκεφτόμουν.  Προσωπικότητα πληθωρική, δημοσιογράφος με άποψη και μανία ρεπόρτερ, πολιτικός ανυποχώρητος με θέσεις και ιδεολογία – διανοούμενος και φιλότεχνος καλού γούστου.
Δεξιά ο Δήμαρχος  Μανόλης Καρέλλης(ήταν τότε νεώτερος κατά 34 χρόνια), με τον γνωστό σκιτσογράφο Γιάννη Ανδρεαδάκη
Δεξιά ο τ. Δήμαρχος Μανόλης Καρέλλης) με τον  Γιάννη Ανδρεαδάκη- το τελευταίο κείμενο του Μ.Κ. αφορούσε στον  κάποτε συνεργάτη του στην ΑΛΛΑΓΗ σκιτσογράφο και δημοσιεύθηκε χτες(φωτ.ΑΛΚΜΑΝ)
Σφράγισε το τελευταίο τέταρτο του 20 ου αιώνα στο Ηράκλειο αλλά και την Κρήτη, έκανε πολλά,  αγωνίστηκε, πρόσφερε, μπήκε στο ποτάμι και δεν δίστασε να βρέξει τα πόδια του, κινδύνεψε και πολλές φορές, όταν τα στεγνά μας ποτάμια γινόταν χείμαροι. Το παράξενο είναι ότι το πιο σημαντικό γεγονός που συνδέθηκε με το βίο του, κρατησε μόνο δεκαπέντε μέρες. Ηταν ο ΜΟΥΣΙΚΟΣ  ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ, που οργάνωσε ο Μάνος Χατζηδάκης με πρόταση δική του ( του Μ.Κ.) και που κάποτε του αφιερώσαμε το παρακάτω κείμενο, που δίνει καποια ιδέα για το τι έγινε τότε ( / 1 Αυγούστου 2011)-δεν τονίστηκε  η  συμμετοχή του, η  αγωνιώδης προσπάθεια να συμβιβάσει τα ασυμβίβαστα, να προσαρμόσει (μεταμορφώσει) τους επαρχιώτες συνπολίτες του, σε φιλότεχνους υψηλής σταθμης. Ας μας συγχωρηθεί, γιατί έγινε από την συνήθη αβετλτηρία μας – να κάνουμε γρήγορα (και αρκετά πρόχειρα) ένα κάποιο, ρεπορτάζ, καθυστερημένο δεκαετίες.
Μα αυτό που πρέπει ίσως να αναφερθεί,είναι ότι υπηρέτησε την δημοσιογραφία και την πολιτική με πάθος και κυρίως με ανιδιοτέλεια.  Στις μέρες μας που αρκετοί δακεκριμενοι πολιτικοί είναι αργυρώνυτοι και κάμποσοι διαπρεπείς δημοσιογράφοι εκβιαστές και κλέφτες  ο Μανόλης Καρέλλης δείχνει ένα δρόμο ευαισθησίας, καθήκοντος και τιμής.

Από την εβδομάδα του 1980 στο !5/θημερο του 1981(εξώφυλλο Σταθόπουλου)

(αφιέρωση, στον Γιάννη Περτσελάκη)

Πέρασαν τριάντα χρόνια, σαν επέτειος σήμερα-γιατί πέρσι που θυμηθήκαμε το γεγονός, δεν κάναμε καμιάν αξιολόγηση, δεν δώσαμε λεπτομέρειες και δεν επιχειρήσαμε κανέναν απολογισμό. Τον Αύγουστο του 1981 ο Μάνος Χατζιδάκης ολοκλήρωσε το πρώτο μεγάλο επαρχιακό του εγχείρημα, μετά την δοκιμή του 80.

Φωτογραφία από το αφιέρωμα της ΕΛΕΘΕΡΟΤΥΠΙΑΣ

 

Διάλεξε-του άρεσε, η πόλη μας, η πιο προβληματική της χώρας στον τομέα της πολιτικής και των τεχνών, για να στήσει, να οργανώσει ένα πολυσύνθετο πνευματικό γεγονός, μεγάλων απαιτήσεων και απηχήσεων, ακριβό και πολύτιμο. Που λειτούργησε γενικότερα για την περιφέρεια σαν βόμβα, ισοπέδωσε κατεστημένες αντιλήψεις άνοιξε άγνωστους ορίζοντες, ανέτρεψε πολλά από τα υπάρχοντα απαίσια ενδεχόμενα. Δεν θα κάνουμε άλλες εκτιμήσεις, θα παρουσιάσουμε κείμενα και σχόλια και εικόνες, από (τα λίγα)περιθωριακά έντυπα, που κυκλοφόρησαν τότε, σε χαρτοπετσέτες, λαδόκολες και χαρτιά αλληλογραφίας-δίνουν (δείχνουν) αυθεντικές αντιδράσεις των συμπολιτών μας, την απήχηση του συμβάντος, που όλοι οι νεοέλληνες μπορούν να την αντιληφθούν.

Μ.Χατζηδάκης, Γ.Περτσελάκης , από πρόχειρο έντυπο “α+β ΓΟΥΣΤΟ”16.8.1981

«ΕΝ ΤΩ ΜΗΝΙ ΑΘΥΡ»

Τον μήνα του έρωτος έφτασε περιηγητής, ο ξένος ιωνίζων φιλέλλην, ανιχνευτής ιωβηλαίων και εκτροπών νέων. Κατενόησε αμέσως την ιδιοτυπίαν της πανάρχαιας φιλοξενίας μας βρήκε εύκολα τους κώδικες που χρόνια προσπαθούν να σπάσουν οι αρχαιολόγοι. Άνοιξε ότι δεν περιμέναμε, προχώρησε στον βαθύ λαβύρινθο χωρίς νήματα και βοήθεια( η Αριάδνη σαν μύθος δεν φάνηκε να τον ενδιαφέρει). Κατοίκησε χώρους που είχαμε αρνηθεί, δοκίμασε συνήθειες που είχαμε ξεχάσει, πέρασε κάθε φραγμό και βγαίνοντας από τα λαμπρά του φορέματα (των ηθών, των ιδεών και της πολιτικής) θέλησε να ενωθεί μαζί μας.(…)

…και ξεπεράστηκαν όλα, έφτανε το πάθος που έλαμπε, γνήσια πέτρα σαπφύρου.
Και έγιναν πράγματα παράξενα έξαφνα. Άλλαξαν νεγέθη κοινωνικά, χρώματα πολιτικά και μεταιωρίζονταν σπίτια, δρόμοι, πλατείες και πάρκα. Αναπτύχθηκαν ιλιγγιωδώς αισθήματα εξαίσια, πάθη άγνωστα, ενώ η ατμόσφαιρα πύκνωσε και φεγγοβολούσε. Και έγινα πολλά σημεία και τέρατα, που είθε να ξαναγίνουν. Αμήν
(Από : “α+β ΓΟΥΣΤΟ εφημερίς” 16.8.1881)

Η κυριότερο έντυπο ήταν ο «ΜΟΥΣΙΚΩΣ ΑΓΟΥΣΤΟΣ» μια έξυπνη παραλλαγή του τίτλου των εκδηλώσεων. που σκέφτηκε και σχεδίασε ο Γιάννης Περτσελάκης κατά ασφαλείς πληροφορίες, αφού κανένα όνομα συντάκτη ή υπευθύνου δεν υπάρχει στο τετράπτυχο. Θα αντιγράψουμε (ψηφιακά) αρκετα σκίτσα, που χρωμάτισαν τα παιδιά τότε.

Τίτλος (λογότυπος)του εντύπου του Γ.Περτσελάκη(πιθανότατα)

Το ρεπορτάζ, δίδεται καθόλου τυπικά, δεν υπάρχουν δημοσιογράφοι, το καταλαβαίνουν μόνο όσοι παρακολούθησαν τα γεγονότα. Έτσι ίσως είναι αχρείαστο, όπως και τα περισσότερα επαγγελματικά και «αντικειμενικά» δημοσιεύματα.

Ιδού και μια επιστολή, από την ίδια έκδοση:

Η ΜΟΥΣΙΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ

κ.Διευθυντά
επειδή στο χθεσινό έρθρο σας αναφέρετε πως η μουσικη παράδοση του Ηρακλείου αρχ΄σιζει τον 20ο αιλωνα, θα μου επιτρέψετε να σας πληροφορήσω τα εξής:
1. Η μουσική παράδοση τούτου του όπου είναι γνωστή από το 600 π.χ., εποχή που έζησε εδώ ο Θάλητας απ΄τη Γόρτυνα, που έγραψε παιάνες, υποσχήματα (κοντυλιές δηλαδή) και γυμνοπαιδικούς χορούς(…)
2.Μετά από αυτόν γνωστοί είναι οι Μισομήδης κια Χρυσοθέμις.
3.Ο Αντώνιος Πάνδημος (Καστρινός) και οΑντώνιος Αρκαλέος γράφουν μελλοδράματα που ανεβαίνουν ακομα σε θέατρα της Ιταλίας.(…)
4.Αργότερα γύρω στα 1880 οι Αντώνιος Βέκιος(λαγουτο) καιο Χαρίδημος Ζαχαριάδης (βιολί) γίνονται γνωστοι σ όλον τον τότε ελληνισμό.
5. Το 1887 δημιουργείται η πρώτη φιλαρμονική του Ηρακλείου(42 οργανα) με διευθυντή τον Ιταλό Φόρμιγκα.
6.Το 1907 δημιουργείται ο μουσικός σύλλογος «Απόλλων»(…)
ευχαριστώ για τη φιλοξενία

Μ.Ρωτάς.

(Συνέχεια 1.8.2011)

Τι ήταν λοιπόν αυτός εκείνος ο Μουσικός Αύγουστος;

Μια γενική τοποθέτηση, μια τελευταία δοκιμή για τη επαρχιακή Ελλάδα, τίποτα δεν την ακολούθησε, κανείς δεν ξανασκέφτηκε ότι Επαρχία είναι κι η Αθήνα (τα 4/5 τουλάχιστον) και δεν είναι (δεν πρέπει) μίζερη, κακοπαθημένη (εξευτελισμένη).
Επειδή δεν υπάρχουν(και δεν χρειάζονται)πολλά λόγια,είναι χρήσιμο (αρκεί) να διαβάσουμε στο λιτό και υψηλότατου γραφιστικού επιπέδου πρόγραμμα την πρώτη μέρα δηλαδή την 1η του Αυγούστου του 1981:

Φωτοκόπια του πολύπτυχου προγράμματος, περιλαμβάνει 5 εκδηλώσεις

Αν προσέξει κανείς, στην πρώτη μέρα και έναρξη του «φεστιβάλ» υπάρχουν δυο εκδηλώσεις για τον Ηρακλειώτη (σχεδόν) ,Νομπελίστα ποιητή, Οδυσσέα Ελύτη. Χτές παρακολουθήσαμε την παράσταση της Θεατρικής Ομάδας του Δικηγορικού Συλλόγου Ηρακλείου, που πολύ επιτυχημένα Θεατρο-ποίησε κείμενα του Ελύτη, με εξαίρετη εργασία του (σκηνοθέτη) Γιώργου Κ. Μαρκόπουλου και των πρωταγωνιστών (Κατερίνα Αποστολάκη-Ξυριτάκη, Μανόλης Τσικαλάς, Μιχάλης Σφακιανάκης και Θοδωρής Τερζάκης -κέρδισε και κάθε επιφυλακτικό- και του Νικόλα Φαρσάρη, που ίσως να ωρίμασε(χωρίς απαραίτητα να μεγαλώσει ηλικιακά), να απέκτησε ογκο και καθαρότητα και βέβαια την συμμετοχή της κ. Βούλας Επιτροπάκη, που ξεπερνάει πια τα πρωτόλεια σχέδια της και γίνεται ουσιαστικότερη και αισθητικότερη και απολαυστικότερη – στο το θεατρικό συμβάν (με την συνδρομή βέβαια του σκηνοθέτη ).
Προ ημερών η ΕΚΙΜ είχε ιδανικά τιμησει τα 100χρονα του δημιουργού του «ΑΞΙΟΝ ΕΣΤΙ» . Όμως τότε η πιο σημαντική βραδιά για τον μόλις τιμηθέντα (Νόμπελ 1979)Έλληνα λογοτέχνη, προγραμματίσθηκε από τον Μάνο Χατζιδάκη και δεν ήταν καθόλου ασήμαντη, είχε πρωτοτυπία και χάρη.

Μάνος Χατζιδάκης απόκομμα εφημερίδας-από αρχείο Μ.Βασιλάκη , πολ. μηχανικού

Η έκθεση των ειαστικών δημιουργιών του ποιητή και η οπτικοακουστική απόδωση (προσέγγιση)της «ΜΑΡΙΑΣ ΝΕΦΕΛΗΣ» από εκλεκτούς καλλιτέχνες, βοήθησε στην κατανόηση των έργων του Οδυσσέα Ελύτη, αλλά και ήταν αισθητική απόλαυση του καθόλου συνηθισμένου (τότε) σε εκδηλώσεις υψηλού επιπέδου ηρακλειώτικου κοινού.

Έφτασε και ο Νιόνιος, με πολλές επικρίσεις να τον συνοδεύουν-τα “Χατζιδάκια-Θοδωράκια”δεν ξεχνούσαν-α+β ΓΟΥΣΤΟ

Ο «Μουσικος Αύγουστος» τρύπησε την σκληρή κρούστα της πόλης μας, που την «προστατεύει» από κάθε τι νέο και προκλητικό, να πως σχολίασαν (αντέδρασαν) οι συμπολίτες , στην αυτοσχέδια αφημεριδούλα «α+β ΓΟΥΣΤΟ»:
(…) Ο καλός μήνας Αύγουστο ήρθε κι αυτός Ηρακλειώτικος. Φοράει πάλι καινούρια πολύχρωμα ρούχα και ψηλό καπέλο με μεταξωτή κορδέλα.(…) Όμως «ακούγονται» νέες μυρωδιές και γεύσεις πικάντικες (…) Αναρωτιέμαι μην κάτι αλλάζει στην μικρή ομορφάσχημη πόλη μας(…) Αλλάζει κι ο Αύγουστος, τι γίνεται; Εξελίσσεται κι αυτός ο πιο δικός μας μήνας; (…)Αρίθμησα τους γνωστούς παράγοντες, ίδιοι. Και τα κόμματα και τα συνδικάτα κι ο Δήμαρχος. Και τα σπίτια οι πλατείες (…)

Κολάζ από τα αυτοσχ’εδισ έντυπα. γνωστός αρκετά νέος(τότε)ηρακλειώτης Γ.Ξ. κι ο Μάνος μπαλόνι(παιγνίδι)

 

Κι ο επίσημος διάσημος ξένος μας ο αυγουστιάτικος Μάνος Χατζιδάκης ϊδιος : παχουλός, εριστικός, παιγνιδιάρης. Ψάχνοντας παρατήρησα την τούρτα.(…)υψωνόταν τεράστια στην πλατεία των Λιονταριών, ξεπερνούσε τα πολυόροφα οικοδομήματα, τρυπούσε τα σύννεφα. Κατάλευκη ζαχαρωτή επιφάνεια και όγκοι ροζ σαντιγί. (…)Διάβασα τα σοκολατένια γράμματα «Μουσικός Αύγουστος»(…) Θυμήθηκα το Μάνου (Χατζιδάκη) και την επικίνδυνη μανία του για γλυκά.(…)

Θ΄άρχισαν οι γιορτές, έβγαλα το πρώτο συμπέρασμα.(…)η διάθεσή μου καλυτέρευε ισορροπούσα. Η τουρτα δν φάνταζε πια πανύψηλη στα σύννεφα, ο όγκος της δεν τρόμαζε, έμοιαζε σπιτίσιο γλυκό (…)

Εξώφυλλο, πολύπτυχου του ΜΟΥΣΙΚΟΥ ΑΥΓΟΥΣΟΥ 1981, αξαίσια σχεδίαση

 

Τι άραγε ήθελε και τι επιδίωξε ο Μάνος Χατζιδάκης τότε στο Ηράκλειο; Γιατί εδώ; Στα σχόλια του Γ΄ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ έχει δώσει πολύ όμορφες (γα να ειναι αληθινές) εξηγήσεις. Πιο καθαρά διατυπώνει τις σκέψεις του, σε συνέντευξη στην ΑΥΓΗ (δημοσίευση 19.6.1994), ίσως δίνουν κάποια ιδέα για το τί ήθελε.Διάλεξε την πιο αντιδεξιά, περιοχή της χώρας(αν και προσηλωμένος φίλος του «Εθναρχη»-Κ.Καραμανλή), γιατί ήταν μια πρόκληση. Βρήκε τόσο άμεση, απόλυτη αποδοχή κι αγάπη, μόλις πάτησε τα χώματα του νησιού, που εξαφανίσθηκε κάθε επιφύλαξη. Δοκίμασε τις ιδέες του στον πιο παρθένο(απόμακρο) χώρο της χώρας. Ήταν άνθρωπος των άκρων, κι οι επιλογές του πάντα μας παραξένευαν-κι όταν τον μάθαμε αρκετά. Την καλυτερη συνέντευξή του δεν την έδωσε στα ΝΕΑ η την ΚΘΗΜΕΡΙΝΗ μα στη Αυγή, την νεολαία που επέλεξε για συναυλία δεν ήταν η ΕΡΕΝ μα οι νέοι του Εσωτερικού (κάποτε).

Θοδωράκης-Χατζιδάκης και Μαρία Φαραντούρη- σε σκίτσο του Γιάννη Ανδρεαδάκη

Θα αντιγράψουμε από την συνέντευξη στον Α.Χρυσοστομίδη που δημοσιεύεται στην ΑΥΓΗ της 19.6.1994 και είναι του 1984(!)
Πριν τονίζεται μια δήλωσή του (M.X.):
«Δεν είναι το τραγούδι μου απλοϊκό κι ευχάριστο σαν το ντενεκεδένιο σήμα μιας πολιτικής παράταξης ή ενός αθλητικού συλλόγου. Δεν κολακεύει τις συνήθειες ούτε και διασκεδάζει την αμηχανία σας, την οιογενειακή πλήξη σας, ή την ερωτική σας ανεπάρκεια. Δεν είναι το τραγούδι μου μονόφωνη αρτηρία, ούτε μια πολυφωνική λαϊκή υστερία. Είναι μια μυστική πηγή, μια στάση πρέπουσα και ηθική απέναντι στα ψεύδη του καιρού μας.(…)»

Πρώτη σελίδα της ΑΥΓΗΣ, η είδηση πέρασε στα ψιλά της ΑΥΡΙΑΝΗΣ και σε ένα τετραγωνάκι, του πρωτοσέλιδου ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗ.

“Η επικοινωνία δεν είναι αίτημα ενός καλλιτέχνη. Είναι περισσότερο αίτημα ενός ερωτικού ανθρώπου. Κάθε άνθρωπος που έχει μια αρτιμελή ερωτική κατάσταση θέλει την επικοινωνία και απεχθάνεται την πορνογραφία, τον πολυτελή δηλαδή αυνανισμό. Επικοινωνία είναι μια ερωτική πράξη που ο καθένας ερωτικός άνθρωπος επιδιώκει πάση θυσία.(…)

“Η γενιά μου είχε την ευτυχία να διχαστεί ανάμεσα σε έναν εξωστρεφή Θεοδωράκη και εναν εσωστρεφή Χατζιδάκη(…)με τραγούδησε ο κόσμος , νομίζουν μερικοί ότι η δουλειά μου είναι να διασκεδάζω τον κόσμο. Αυτή όμως δεν ήταν ποτέ η πρόθεσή μου.”
Εσωστρεφής ο Χατζιδάκις; Όχι Λάθος, σχολιάζει ο Χρυσοστομίδης, (…) ένας διανοούμενος, ένας πολίτης που είχε λόγο, ένας άνθρωπος που φάνταζε παράταιρος σε μια χώρα που γίνεται όλο και πιο παράλογη.
Ένας λυρικός, διαχεόμενος στους άλλους, εξωστρεφής καλλιτέχνης, πανέξυπνος γοητευτικός και ανεπανάληπτος θα προσθέταμε, ποτέ δεν μέτρησε τι πήρε, ποτέ δεν ενδιαφέρθηκε πόσα έδωσε(τι ξόδεψε) – ανιδιοτελής και ακραίος, των αισθημάτων και του βάθους.

Μάνος Χατζιδάκης,του ηρακλειώτη σκιτσογράφου Γιάννη Ανδρεαδάκη

(Συνεχέια 4.8.2011)

Μα ποιοί βοήθησαν; Ο πολύ προσωπικός και συναισθηματικός και απλός και ανθρώπινος Μάνος Χατζιδάκης, με κάποιους συνεργάσθηκε, ποιούς; Όσοι φαντάζονται νέους και ωραίους κάνουν λάθος, πέραν του Γιάννη Περτσελάκη που ήταν μόλις παντρεμένος και μετρούσε τα τέκνα του – οι άλλοι καθόλου δεν έμοιαζαν νέοι και ωραίοι. Κι ο πρώτος πιο κοντινός του ήταν, ο αξιαγάπητος μεσήλιξ Γιώργος Μαρινάκης, ο πιο ανιδιοτελής και προσφερόμενος γιατρός του Ηρακλείου, ευπατρίδης κατ΄απονομήν των συμπολιτών του, ο καλύτερος άνθρωπος της ομορφάσχημης πόλης μας. Μέτριος στο υψος και την εμφανιση, κορυφαίος στην ευαισθησία και την διάθεση προσφοράς, ο εθελοντισμός που σήμερα 3Ο χρόνια μετα συζητείται, τότε γι αυτόν ήταν τρόπος ζωής.

Σκίτσο από το πολυγραφημένο έντυπο “ΜΟΥΣΙΚΩΣ ΑΓΟΥΣΤΟΣ” του Γ.Περτσελάκη

Ο Μάνος που είχε την έκτη αίσθηση τον ξεχώρισε, έγινε το κέντρο της συντροφιάς του και έτσι μπόρεσε να μπεί παντού- σε κάθε κλειδωμένο σπίτι σε κάθε επιφυλακτική καρδιά. Ο Γιώργος Δεληγιαννάκης και ο Νίκος Κοπιδάκης συμπλήρωσαν την ομάδα του, ο Μανόλης Καρέλλης Δήμαρχος τότε, (όλοι συνήλικοι 50 ρηδες) που μπορούσε να εκτιμήσει τον καλλιτέχνη (πιο πολύ από όλους) προστέθηκε σαν αναγκαίος – βοήθησε αποφαστικά μα δεν «κόλλησε». Και γι αυτό έγινε το Θαύμα, η «Οδός Ονείρων» του Χατζιδάκη, βρέθηκε στην επαρχιακή πόλη του Ηρακλείου – από το θέατρο, στην αληθινή ζωή, με ανθρώπους απερίγραπτα ευαίσθητους (Μαρινακης κλπ) και νέους επαρχιώτες και αρκετά αθώους, αλλά όχι «άβγαλτους», με ένα κοινό διψασμένο και ανοικτό σε κάθε όμορφη πρόταση σε όλες τις καλές ιδέες.

Μίνως Αργυράκης, “ΟΔΟΣ ΟΝΕΙΡΩΝ”λεύκωμα, στο Ηράκλειο ξανάρθε με τον Χατζιδάκη

(Συνέχεια 5.8.2011)

Σε αφιέρωμα, ένα χρόνο μετά τον θάνατο του Μάνου, της τοπικής ΤΟΛΜΗΣ (του Νίκου Βιδάκη) που υπέγραψε ο φίλος Γιάννης Δ. Μιχελάκης , δημοσιεύονται δηλώσεις των τοπικών πρωταγωνιστών (πλην Μαρινάκη), που αναφέραμε. Αντιγράφουε κάποια σημεία.
Μανόλης Καλελλης:
(…)Είχα συνδεθεί με το Μάνο Χατζιδάκη με μια «άγρια» αν επιτρέπεται το επίθετο σχέση, που αρχίζει από μιαν έντονη φιλία με διαλείμματα αγεφύρωτης ρήξης- έτσι έδειχνε.(…)
Θεν μπορώ να θυμηθώ πώς αππφασίσθηκε (Σημ.Αλκμαν:ο Μουσικό Αύγουστος) ίσως να έριξεο μάνος την ιδέα για το φεστιβάλ (…)
Τι ήταν όμως ο Μουσικός Αϋγουστος;(…) Από τοςυ ορισμούς, προτιμω εκείνο του ονείρου(…)έρχόμασετ σ ε σε επαφή με την μαγεία, όχι τόσο στιςσ υναυλίες, στις θεατρικέ ςπαραστάσεις αι ταλοιπά δρώμενα, όσο από την περιρρέουσα ατμόσφαιρα (…) κυριαρχούσε ο Μάνος Χατζιδάκης, τπ σπινθηροβόλο πνεύμα του, το πηγαίο αλλά συχνά αμείλικτο χιούμορ του, η άκρα ευαισθησία του, ο θείος ερωτισμός του.

Μανόλης Καρέλλης, Δήμαρχος Ηρακλείου στα 1981. Σκίτσο από φωτογραφία

ΓΙΩΡΓΟΣ ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΑΚΗΣ:
(…) Κατέβαλε καθε προσπάθεια για την τέλεια οργάνωση των εκδηλώσεων(…)Όχιμόνο στον καλλιτεχνικό τομέα(…) αλλα σε κλαθε λεπτομέρεια που θαμπορούσε με οποιονδήποτε τρόπ να επηρεάσει την τελειότητα της παράστασης. Ακόμα ήταν σ΄όλους γνωστό, η επιμονλη του με κάθε δυνατό τρόπο σε καθε δυνατό βαθμό, έλεγχο του κοινού των συναυλιών.(…)Ήθελε το κοινο του να συμμετλεχει ευλαβικά στη μυσταγώγία της μουσικης.θα πρέπει έλεγε, το κοινό να νηστελυει και να προσεύχεται μια βδομάδα πριν και μετά να προσέρχεται έτοιμο να μεταλαβαίνει τη μουσική(…)

ΝΙΚΟΣ ΚΟΠΙΔΑΚΗΣ

(…) Είχαμε τη βαθιά αίσθηση και εμπειρία πως σποδάσαμε κοντα του νέ δεδομλενα και πως συντελέστηκε πάλι ένας κύκλος επιμόρφωσής μας σε θέματα μουσικής, πολιτισμού ευρύτερα, (…)ή πως πήραμε μιαν ανάσα από το γνήσιο χιούμορ του το σπινθηροβόλο πνεύμα και την «ευρύχωρη» καρδιά του.(…)
Κινήθηκε στο Ηράκλειο και μετέτρεπε κάθε δυσκολία σε δράση, σε αποκάλυψη νέων δεδομένων προσφορών.

Δείγματα της δημιουργικής «μεταμόρφωσης». (…)

Γιώργος Μαρινάκης,Κική Μορφωνιού Μάνος Χατζιδάκης -Ανώγεια 1978

Το ρεσιτάλ θα έδινε με τον Σπύρο Σακκά στα εγκαίνια του Θεάτρου του Κούλε. Του είχαμε πει τόσα πολλά για το μαγευτικλο θεατρο στο καστρο. Ο ίδιος ήδη είχε ερωτευθεί το Ηράκλειο. (…)Φυσούσε όμως.Αέρας απαγορευτικός. (…) Δεν ήθελε να ματαιωθεί το ρεσιτάλ και πάλεψε(…). Την άλλη μέρα κεφάτος μας είπε, «Θα βρούμε άλλο θέατρο, το Ηράκλειο έχει θαυμάσιους χώρους». Η δυσκολία έγινε αφετηρία για να φτιάξει το μικρό κηποθέατρο, που φέρει το όνομά του.(…)
Ο Μάνος ερωτευμένος μ ΄αυτό που δημιουργεί, ανιδιοτελής(…) γνήσιος σε ανθρωπιά στη συνεργασία του «μεταμορφώνει» την κάθε στιγμή σε στιγμιότυπο ανεξίτηλο στη μνήμη και την καρδιά αυτών που τυχαίνει να” ναι κοντά του.

Μάνος και Μελίνα, ανέμελη στιγμή αληθινών αγαπημένωνφίλων

(συνεχίζεται με το Β΄ μέρος: ΜΟΥΣΙΚΟΣ ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 1981-ΤΑ ΘΑΥΜΑΤΑ ΔΕΝ ΚΡΑΤΟΥΝ ΠΟΛΥ)

One thought on “ΜΟΥΣΙΚΟΣ ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 1981 – ΤΟ ΘΑΥΜΑ ΤΟΥ ΧΑΤΖΙΔΑΚΗ”

  1. Πολύ αυστηρός (και συστηματικός) φίλος, μας εγκάλεσε γιατί στη λεζάντα της φωτογραφίας Χατζηδάκης Μαρινακης Μορφωνιού, γράψαμε : «φωτογραφία εποχή»ς αντι του ορθού: «του 1978, στα Ανώγεια»- επανορθώνουμε ευχαρίστως/Ζητάμε επίμονα διορθώσεις και ευχαριστούμε από καρδιάς κι αυτούς που τις γράφουν στα σχόλια κι αυτους που τις διατυπώνουν προσωπικά.Β.Ζ.

ΣTΕΛΙΟΣ ΑΛΕΞΙΟΥ – ΝΙΚΟΣ ΚΑΒΒΑΔΙΑΣ, Η ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ

Ο Σ.Αλεξίου ανέλυσε και αποκατέτησε τον "Ερωτόκριτο" - ο Κορνάρος ευτύχησε  να βρει τον πιο κατάλληλο φιλόλογο στην Κρήτη - που ο δεκαπεντασύλλαβος ακούγεται ακόμα , χωρίς πολλά λάθη...
Ο Σ.Αλεξίου  μελέτησε και ανάλυσε και αποκατάστησε τον “Ερωτόκριτο” – ο Κορνάρος ευτύχησε να βρει τον πιο κατάλληλο φιλόλογο – με λογοτεχνικό ταλέντο –  στην Κρήτη ,που ο δεκαπεντασύλλαβος ακούγεται ακόμα , χωρίς πολλά λάθη και χασμωδίες .(8) -Σχέδιο του Φώτη Κόντογλου στο Μεσοπόλεμο.

 

ΣΤΕΛΙΟΣ ΑΛΕΞΙΟΥ – ΝΙΚΟΣ ΚΑΒΒΑΔΙΑΣ, Η ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ (*)

 

Στις 12 Νοεμβρίου, στις πρώτες ειδήσεις έφτασαν τα “θλιβερά μαντάτα”(1) που αφορούσαν αυτήν τη φορά τον πιο διακεκριμένο Ηρακλειώτη  διανοούμενο, τον   Στέλιο Αλεξίου.  Έκπληξη , ας ήταν πια 92 ετών, γιατί τον είχαμε συναντήσει πριν λίγον καιρό  (δυο ή τρεις εβδομάδες) και ήταν (φαινόταν) πολύ καλά στην υγεία του και σε καλή φόρμα.

Ενώ κατά κανόνα οι επαφές μας ήταν συμπτωματικές, του δρόμου θα λέγαμε,  κάποτε ένας σημαντικός λόγος, σχεδόν πάντα δικός μου, προκαλούσε κάποιο  ραντεβού,  τα ττελευταία  χρόνια στου”Κυριάκου” (το γνωστό εστιατόριο).   ¨Αλλες φορές ο αθηναίος Γ.Ζ. (του στενού μας κύκλου) είχε από το “κλεινόν άστυ” κανονίσει μιαν συνάντηση με τον διαπρεπή ελληνιστή και δεν είχαν αντίρρηση, να παρακολουθήσω τη συζήτηση (αφορούσε θέματα νέας φιλολογίας πάντα)- βέβαια στου “Κυριάκου”  (παλιότερα,πριν απομακρυνθεί από την οδό Αργυράκη ο Σ.Α. προτιμούσε το ζαχαροπλαστείο του “Μπαρμπαρήγου”).

 

Στο εστιατώριο του ΚΥΡΙΑΚΟΥ, στον "Καινούργιο Δρόμο", στιγμή ευχάριστη
Στο εστιατόριο του  “Κυριάκου”, στον “Καινούργιο Δρόμο”, στιγμή ευχάριστη με τον Γ.Ζεβελάκη

Το τελευταίο ραντεβού, ήταν στις 7 το απόγευμα όπως πάντα.  Πήγα πρώτος αυτήν τη φορά, παράγγειλα κάποιο αλκοολούχο ποτό – ούζο μάλλον και όταν έφτασε ο καθηγητής, ένα ουϊσκι, με λίγο νερό , έτσι έκανε πάντα.Το θέμα  σχετιζόταν με  απορίες πολλών χρόνων,  που είχαν να κάνουν με τις τεχνικές της παραδοσιακής ποίησης-της λεγόμενης έμμετρης.  Κεντρικό ζήτημα η “συνιζηση”, τι σημαίνει, αν διορθώνει χασμωδίες , τι γίνεται στις άλλες γλώσσες(και χώρες).

 

Όμως τα θέματα αυτά χρονίζουν, μια ξαφνική αφορμή τα έφερε στο προσκήνιο. Στις  αρχές Οκτωβρίου είχε φτάσει ο τόμος των ποιημάτων (απάντων) του Άρη Δικταίου (1915-1980),  που είναι ένας από τους ελάσσονες ποιητές που μας αρέσουν.  Όμως υπήρχε και κάποιο άλλο ενδιαφέρον για τον Α.Δ. , ήταν ο μόνος ίσως ομότεχνος του Ν.  Καββαδία, που είχε κάνει πολύ αρνητικές παρατηρήσεις για το “ ΜΑΡΑΜΠΟΥ ΚΑΙ ΠΟΥΣΙ”, οι στίχοι είναι γεμάτοι χασμωδίες έγραψε στα 1947.(5)  Ήξερα τα μοντέρνα ποιήματα του Ηρακλειώτη λογοτέχνη, αλλά τώρα  διάβασα  παραδοσιακής μορφής στίχους του 1935…

 

Άρης Δικαταίος , στα νιάτα του...
Άρης Δικαταίος , στα νιάτα του…

Με γύρισαν στο Ηράκλειο του  μεσοπολέμου, τότε που μια παρέα Κρητικών, γύρω από τον   Λευτέρη Αλεξίου, καλλιεργούσαν τις τέχνες και τα γράμματα, σ΄αυτήν την πολύ απομονωμένη (τότε) γωνιά της χώρας.

Όταν τέλειωσα με όλα τα παραδοσιακά και μη ποιήματα του Δικταίου, είχα καταλήξει στο συμπέρασμα , ότι και ο ποιητής αυτός , είχε χρησιμοποιήσει την ποιητική “συνίζυση” για να  “άρει” τις χασμωδίες των στίχων  του – το ίδιο όπως ο Καββαδίας.

Η κριτική του λοιπόν για το ΜΑΡΑΜΠΟΥ ΚΑΙ ΠΟΥΣΙ  ήταν  (μου φάνηκε ) άστοχη και θα  έπρεπε κάποτε να εξετασθεί.

Υπήρχε κανένας άραγε που θα μπορούσε να βοηθήσει, να ξεκαθαριστούν τουλάχιστον ορισμένα (τεχνικά) προβλήματα και να βεβαιωθώ ότι δεν έκανα λάθος;

 

Τιτλος του λιλιπούτειου λογοτεχνικού περοδικού του Λευτέρη Αλεξίου   (1935-40)
Τίτλος του λιλιπούτειου λογοτεχνικού περοδικού του Λευτέρη Αλεξίου (1935-40)

Υπήρχε ο Στέλιος Αλεξίου, ίσως ο ειδικότερος φιλόλογος, ο καλύτερος (και βαθύτερος) γνώστης της παραδοσιακής ποίησης, όχι μόνο γιατί είχε απέραντες γνώσεις αλλά έζησε και στο υψηλότερο περιβάλλον που θα μπορούσε να φαντασθεί κανείς. Πατέρας του ο Λευτέρης Αλεξίου, ποιητής και φιλόλογος, Νίκος Καζαντζάκης, άντρας της θείας του Γαλάτειας, που ήταν όπως και η αδελφή της Έλλη λογοτέχνες, ο Βάρναλης σχεδόν αρραβωνιαστικός της Έλλης που Παντρεύτηκε τελικά τον Βάσο Δασκαλάκη -γνωστό μας από τις μεταφράσεις τους Χάμσουν.

Σ’ αυτήν τη  ομήγυρη  που ακουγόταν σονέτα του Μπαχ και στίχοι από όλες τις ευρωπαϊκές γλώσσες, μεγάλωσε ο Στέλιος, που ανταποκρίθηκε αμέσως στο ραντεβού που του ζήτησα.

 

Νίκος Καββαδίας, εκφραστικό προφίλ
Νίκος Καββαδίας, εκφραστικό προφίλ

 

Έθεσα χωρίς καθυστέρηση το ζήτημα στον μεγάλο μου δάσκαλο, οι παρατηρήσεις του Δικταίου για τον Μαραμπού, τον παραξένεψαν, αγαπούσε τον ναυτικό -ποιητή, από τα 12 χρόνια του που διάβασε το περιφημο “Γράμμα ενός αρρώστου” αλλά θυμήθηκε και την συνάντησή τους  στα 1974.

-Μου απάγγειλε  ένα ποίημα του πατέρα μου, μόλις με χαιρέτησε τότε (1974, άνοιξη) ο Μαραμπού

και λίγο  αργότερα είπε:

-Αυτός (ο πατερας μου, ο Λευτερης) ήταν λεβέντης, φαίνεται ότι δεν του γέμισα το μάτι  (χαριτολόγησε)

 

Ανέλυσε το θέμα της “συνίζησης”, ανέφερε τη διεθνή πείρα, σε πολλές  γλώσσες.

Όταν τον αποχαιρετούσα είπε:

Θα ήθελα να ξαναδιαβάσω Καββαδία, να δούμε αν ο Δικταίος έχει δίκιο.

Από το πρωί της 13ης Νοεμβρίου έτρεχα έξω από την πόλη σε εργασίες που δεν επιδέχονται αναβολή, υπολόγιζα ότι θα ήμουν στις τρεις στον Άγιο Τίτο. Δεν τα κατάφερα η συμφόρηση στο Γιόφυρο, με καθυστέρησε. Στον  Άγιο Κωνσταντίνο(6) σκέφτηκα  θα προλάβω, εκεί στον πατέρα του τον Λευτέρη –  ήρθε στο νου μου ο Καζαντζάκης κι η Γαλάτεια , τι ιδέα κι αυτή να παντρευτούνε  εκεί, έκανα λάθος . Ξανά στον Άγιο Τίτο, όπου ο Αλέκος Ανδρικάκης με πληροφόρησε πως πάνε από ώρα στο Κράσι.

 

Στέλιος Αλεξίου, στην δεκαετία του 1970-80
Στέλιος Αλεξίου, στην δεκαετία του 1970-80

τώρα θα βρίσκεται στη λίμνη με τον σιωπηλό βαρκάρη συλλογιζόμουν

θα του δώσει το νόμισμα, όχι τίποτα ακριβό και σπάνιο, ένα ευρώ ισπανικής κοπής με το πρόσωπο του Δομίνικου.

Τα δάκρυα δεν μπορούσαν να συγκρατηθούν.

Σαν να τον άκουγα να σιγομιλάει:

-Έφυγα  “Όχι γιατί κουράστηκα να δουλεύω, δεν κουράστηκα, μα ο ήλιος βασίλεψε”.(7)

 

 

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:

(*)Η πρώτη συνάντηση με τον ποιητή ήταν στα 1933, όταν ο Αλεξίου ήταν 12 χρόνων κια δάβασε το ΜΑΡΑΜΠΟΥ, η δεύτερη στα 1974 (επίσκεψη του Καββαδία στο Μουσείο Ηρακλείου).  Η τρίτη τον Νοέμβριο που θέλησε να ασχολήθει με τους στίχους του Μαραμπού.

(1)= Στίχος του Κορνάρου

(5)=Κριτική του Α.Δικταίου (Θεωρία της Ποιήσεως, σ.41):” ποιήματα άμεσα επηρεασμένα από τις “Νοσταλγίες” του Ουράνη, και βρίθοντα χασμωδιών όπως εκείνες”(πηγή το εξαιρετικό βιβλίο του Τ.Κόρφη ΝΙΚΟΣ ΚΑΒΒΑΔΙΑΣ)

(6)=Η εκκλησία του παλιού νεκροταφείου του Ηρακλείου

(7)=Καζαντζάκης, από την “Αναφορά στον Γκρέκο”. Ο Σ.Αλεξίου, δεν ευθυγραμίσθηκε ποτέ με τον πατέρα του και τις θείες του, αντίθετως, εκτιμούσε τον μεγάλο συγραφέα και τίμησε ( επαίνεσε) πολλές φορές το έργο του.

(8)=Ο σημαντικότερος ίσως ποιητής μας (του 20ου αιώνα) ο Γ.Σεφέρης, όταν επισκέφτηκε της Κρήτη (γύρω στα 1960)διαπίστωσε μεγάλη πτώση της (ποιότητας) της μαντινάδας. Η αστικοποίηση και στο νησί μας, είχε ασχημα αποτελέσματα και σ αυτήν την τέχνη του αγροτικού χώρου.  60 χρόνια μετά,  η μαντινάδα επιβιώνει και “ανανεώνεται” ή τουλάχιστον δεν εκχυδαϊζεται και δεν ξεπέφτει πολύ.

Μια σύγκριση με κάτι ανάλογο, το λαϊκο ή και έντεχνο τραγούδι (στίχους)μπορεί να αποδείξει το λόγου το αληθές.

 

Έκδοση 1989, λογοτεχνική εργασία, υψηλά αποτελέσματα, στην αναμέτρηση με τον σημαντικότερο ποιητή της αγγλικής γλώσσας. (κι εδώ προτιμά το όνομα  Στυλιανός όπως και σε όλα τα φιλολογικά του βιβλία.)
Έκδοση 1989, λογοτεχνική εργασία, υψηλά αποτελέσματα, στην αναμέτρηση με τον σημαντικότερο ποιητή της αγγλικής γλώσσας.
(κι εδώ προτιμά το όνομα Στυλιανός όπως και σε όλα τα φιλολογικά του βιβλία.)

 

ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗ: Για κάθε ενδιαφερόμενο,υπάρχει το κείμενο του ΑΛΚΜΑΝΑ που αφορά στην επίσκεψη του Μαραμπού στον Σ.Αλεξίου, στο Μουσείο Ηρακλείου/http://www.alkman.gr/keimena/νικος-καββαδίας-τα-τελευταια-ταξίδια/