ΣTΕΛΙΟΣ ΑΛΕΞΙΟΥ – ΝΙΚΟΣ ΚΑΒΒΑΔΙΑΣ, Η ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ

Ο Σ.Αλεξίου ανέλυσε και αποκατέτησε τον "Ερωτόκριτο" - ο Κορνάρος ευτύχησε  να βρει τον πιο κατάλληλο φιλόλογο στην Κρήτη - που ο δεκαπεντασύλλαβος ακούγεται ακόμα , χωρίς πολλά λάθη...
Ο Σ.Αλεξίου  μελέτησε και ανάλυσε και αποκατάστησε τον “Ερωτόκριτο” – ο Κορνάρος ευτύχησε να βρει τον πιο κατάλληλο φιλόλογο – με λογοτεχνικό ταλέντο –  στην Κρήτη ,που ο δεκαπεντασύλλαβος ακούγεται ακόμα , χωρίς πολλά λάθη και χασμωδίες .(8) -Σχέδιο του Φώτη Κόντογλου στο Μεσοπόλεμο.

 

ΣΤΕΛΙΟΣ ΑΛΕΞΙΟΥ – ΝΙΚΟΣ ΚΑΒΒΑΔΙΑΣ, Η ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ (*)

 

Στις 12 Νοεμβρίου, στις πρώτες ειδήσεις έφτασαν τα “θλιβερά μαντάτα”(1) που αφορούσαν αυτήν τη φορά τον πιο διακεκριμένο Ηρακλειώτη  διανοούμενο, τον   Στέλιο Αλεξίου.  Έκπληξη , ας ήταν πια 92 ετών, γιατί τον είχαμε συναντήσει πριν λίγον καιρό  (δυο ή τρεις εβδομάδες) και ήταν (φαινόταν) πολύ καλά στην υγεία του και σε καλή φόρμα.

Ενώ κατά κανόνα οι επαφές μας ήταν συμπτωματικές, του δρόμου θα λέγαμε,  κάποτε ένας σημαντικός λόγος, σχεδόν πάντα δικός μου, προκαλούσε κάποιο  ραντεβού,  τα ττελευταία  χρόνια στου”Κυριάκου” (το γνωστό εστιατόριο).   ¨Αλλες φορές ο αθηναίος Γ.Ζ. (του στενού μας κύκλου) είχε από το “κλεινόν άστυ” κανονίσει μιαν συνάντηση με τον διαπρεπή ελληνιστή και δεν είχαν αντίρρηση, να παρακολουθήσω τη συζήτηση (αφορούσε θέματα νέας φιλολογίας πάντα)- βέβαια στου “Κυριάκου”  (παλιότερα,πριν απομακρυνθεί από την οδό Αργυράκη ο Σ.Α. προτιμούσε το ζαχαροπλαστείο του “Μπαρμπαρήγου”).

 

Στο εστιατώριο του ΚΥΡΙΑΚΟΥ, στον "Καινούργιο Δρόμο", στιγμή ευχάριστη
Στο εστιατόριο του  “Κυριάκου”, στον “Καινούργιο Δρόμο”, στιγμή ευχάριστη με τον Γ.Ζεβελάκη

Το τελευταίο ραντεβού, ήταν στις 7 το απόγευμα όπως πάντα.  Πήγα πρώτος αυτήν τη φορά, παράγγειλα κάποιο αλκοολούχο ποτό – ούζο μάλλον και όταν έφτασε ο καθηγητής, ένα ουϊσκι, με λίγο νερό , έτσι έκανε πάντα.Το θέμα  σχετιζόταν με  απορίες πολλών χρόνων,  που είχαν να κάνουν με τις τεχνικές της παραδοσιακής ποίησης-της λεγόμενης έμμετρης.  Κεντρικό ζήτημα η “συνιζηση”, τι σημαίνει, αν διορθώνει χασμωδίες , τι γίνεται στις άλλες γλώσσες(και χώρες).

 

Όμως τα θέματα αυτά χρονίζουν, μια ξαφνική αφορμή τα έφερε στο προσκήνιο. Στις  αρχές Οκτωβρίου είχε φτάσει ο τόμος των ποιημάτων (απάντων) του Άρη Δικταίου (1915-1980),  που είναι ένας από τους ελάσσονες ποιητές που μας αρέσουν.  Όμως υπήρχε και κάποιο άλλο ενδιαφέρον για τον Α.Δ. , ήταν ο μόνος ίσως ομότεχνος του Ν.  Καββαδία, που είχε κάνει πολύ αρνητικές παρατηρήσεις για το “ ΜΑΡΑΜΠΟΥ ΚΑΙ ΠΟΥΣΙ”, οι στίχοι είναι γεμάτοι χασμωδίες έγραψε στα 1947.(5)  Ήξερα τα μοντέρνα ποιήματα του Ηρακλειώτη λογοτέχνη, αλλά τώρα  διάβασα  παραδοσιακής μορφής στίχους του 1935…

 

Άρης Δικαταίος , στα νιάτα του...
Άρης Δικαταίος , στα νιάτα του…

Με γύρισαν στο Ηράκλειο του  μεσοπολέμου, τότε που μια παρέα Κρητικών, γύρω από τον   Λευτέρη Αλεξίου, καλλιεργούσαν τις τέχνες και τα γράμματα, σ΄αυτήν την πολύ απομονωμένη (τότε) γωνιά της χώρας.

Όταν τέλειωσα με όλα τα παραδοσιακά και μη ποιήματα του Δικταίου, είχα καταλήξει στο συμπέρασμα , ότι και ο ποιητής αυτός , είχε χρησιμοποιήσει την ποιητική “συνίζυση” για να  “άρει” τις χασμωδίες των στίχων  του – το ίδιο όπως ο Καββαδίας.

Η κριτική του λοιπόν για το ΜΑΡΑΜΠΟΥ ΚΑΙ ΠΟΥΣΙ  ήταν  (μου φάνηκε ) άστοχη και θα  έπρεπε κάποτε να εξετασθεί.

Υπήρχε κανένας άραγε που θα μπορούσε να βοηθήσει, να ξεκαθαριστούν τουλάχιστον ορισμένα (τεχνικά) προβλήματα και να βεβαιωθώ ότι δεν έκανα λάθος;

 

Τιτλος του λιλιπούτειου λογοτεχνικού περοδικού του Λευτέρη Αλεξίου   (1935-40)
Τίτλος του λιλιπούτειου λογοτεχνικού περοδικού του Λευτέρη Αλεξίου (1935-40)

Υπήρχε ο Στέλιος Αλεξίου, ίσως ο ειδικότερος φιλόλογος, ο καλύτερος (και βαθύτερος) γνώστης της παραδοσιακής ποίησης, όχι μόνο γιατί είχε απέραντες γνώσεις αλλά έζησε και στο υψηλότερο περιβάλλον που θα μπορούσε να φαντασθεί κανείς. Πατέρας του ο Λευτέρης Αλεξίου, ποιητής και φιλόλογος, Νίκος Καζαντζάκης, άντρας της θείας του Γαλάτειας, που ήταν όπως και η αδελφή της Έλλη λογοτέχνες, ο Βάρναλης σχεδόν αρραβωνιαστικός της Έλλης που Παντρεύτηκε τελικά τον Βάσο Δασκαλάκη -γνωστό μας από τις μεταφράσεις τους Χάμσουν.

Σ’ αυτήν τη  ομήγυρη  που ακουγόταν σονέτα του Μπαχ και στίχοι από όλες τις ευρωπαϊκές γλώσσες, μεγάλωσε ο Στέλιος, που ανταποκρίθηκε αμέσως στο ραντεβού που του ζήτησα.

 

Νίκος Καββαδίας, εκφραστικό προφίλ
Νίκος Καββαδίας, εκφραστικό προφίλ

 

Έθεσα χωρίς καθυστέρηση το ζήτημα στον μεγάλο μου δάσκαλο, οι παρατηρήσεις του Δικταίου για τον Μαραμπού, τον παραξένεψαν, αγαπούσε τον ναυτικό -ποιητή, από τα 12 χρόνια του που διάβασε το περιφημο “Γράμμα ενός αρρώστου” αλλά θυμήθηκε και την συνάντησή τους  στα 1974.

-Μου απάγγειλε  ένα ποίημα του πατέρα μου, μόλις με χαιρέτησε τότε (1974, άνοιξη) ο Μαραμπού

και λίγο  αργότερα είπε:

-Αυτός (ο πατερας μου, ο Λευτερης) ήταν λεβέντης, φαίνεται ότι δεν του γέμισα το μάτι  (χαριτολόγησε)

 

Ανέλυσε το θέμα της “συνίζησης”, ανέφερε τη διεθνή πείρα, σε πολλές  γλώσσες.

Όταν τον αποχαιρετούσα είπε:

Θα ήθελα να ξαναδιαβάσω Καββαδία, να δούμε αν ο Δικταίος έχει δίκιο.

Από το πρωί της 13ης Νοεμβρίου έτρεχα έξω από την πόλη σε εργασίες που δεν επιδέχονται αναβολή, υπολόγιζα ότι θα ήμουν στις τρεις στον Άγιο Τίτο. Δεν τα κατάφερα η συμφόρηση στο Γιόφυρο, με καθυστέρησε. Στον  Άγιο Κωνσταντίνο(6) σκέφτηκα  θα προλάβω, εκεί στον πατέρα του τον Λευτέρη –  ήρθε στο νου μου ο Καζαντζάκης κι η Γαλάτεια , τι ιδέα κι αυτή να παντρευτούνε  εκεί, έκανα λάθος . Ξανά στον Άγιο Τίτο, όπου ο Αλέκος Ανδρικάκης με πληροφόρησε πως πάνε από ώρα στο Κράσι.

 

Στέλιος Αλεξίου, στην δεκαετία του 1970-80
Στέλιος Αλεξίου, στην δεκαετία του 1970-80

τώρα θα βρίσκεται στη λίμνη με τον σιωπηλό βαρκάρη συλλογιζόμουν

θα του δώσει το νόμισμα, όχι τίποτα ακριβό και σπάνιο, ένα ευρώ ισπανικής κοπής με το πρόσωπο του Δομίνικου.

Τα δάκρυα δεν μπορούσαν να συγκρατηθούν.

Σαν να τον άκουγα να σιγομιλάει:

-Έφυγα  “Όχι γιατί κουράστηκα να δουλεύω, δεν κουράστηκα, μα ο ήλιος βασίλεψε”.(7)

 

 

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:

(*)Η πρώτη συνάντηση με τον ποιητή ήταν στα 1933, όταν ο Αλεξίου ήταν 12 χρόνων κια δάβασε το ΜΑΡΑΜΠΟΥ, η δεύτερη στα 1974 (επίσκεψη του Καββαδία στο Μουσείο Ηρακλείου).  Η τρίτη τον Νοέμβριο που θέλησε να ασχολήθει με τους στίχους του Μαραμπού.

(1)= Στίχος του Κορνάρου

(5)=Κριτική του Α.Δικταίου (Θεωρία της Ποιήσεως, σ.41):” ποιήματα άμεσα επηρεασμένα από τις “Νοσταλγίες” του Ουράνη, και βρίθοντα χασμωδιών όπως εκείνες”(πηγή το εξαιρετικό βιβλίο του Τ.Κόρφη ΝΙΚΟΣ ΚΑΒΒΑΔΙΑΣ)

(6)=Η εκκλησία του παλιού νεκροταφείου του Ηρακλείου

(7)=Καζαντζάκης, από την “Αναφορά στον Γκρέκο”. Ο Σ.Αλεξίου, δεν ευθυγραμίσθηκε ποτέ με τον πατέρα του και τις θείες του, αντίθετως, εκτιμούσε τον μεγάλο συγραφέα και τίμησε ( επαίνεσε) πολλές φορές το έργο του.

(8)=Ο σημαντικότερος ίσως ποιητής μας (του 20ου αιώνα) ο Γ.Σεφέρης, όταν επισκέφτηκε της Κρήτη (γύρω στα 1960)διαπίστωσε μεγάλη πτώση της (ποιότητας) της μαντινάδας. Η αστικοποίηση και στο νησί μας, είχε ασχημα αποτελέσματα και σ αυτήν την τέχνη του αγροτικού χώρου.  60 χρόνια μετά,  η μαντινάδα επιβιώνει και “ανανεώνεται” ή τουλάχιστον δεν εκχυδαϊζεται και δεν ξεπέφτει πολύ.

Μια σύγκριση με κάτι ανάλογο, το λαϊκο ή και έντεχνο τραγούδι (στίχους)μπορεί να αποδείξει το λόγου το αληθές.

 

Έκδοση 1989, λογοτεχνική εργασία, υψηλά αποτελέσματα, στην αναμέτρηση με τον σημαντικότερο ποιητή της αγγλικής γλώσσας. (κι εδώ προτιμά το όνομα  Στυλιανός όπως και σε όλα τα φιλολογικά του βιβλία.)
Έκδοση 1989, λογοτεχνική εργασία, υψηλά αποτελέσματα, στην αναμέτρηση με τον σημαντικότερο ποιητή της αγγλικής γλώσσας.
(κι εδώ προτιμά το όνομα Στυλιανός όπως και σε όλα τα φιλολογικά του βιβλία.)

 

ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗ: Για κάθε ενδιαφερόμενο,υπάρχει το κείμενο του ΑΛΚΜΑΝΑ που αφορά στην επίσκεψη του Μαραμπού στον Σ.Αλεξίου, στο Μουσείο Ηρακλείου/http://www.alkman.gr/keimena/νικος-καββαδίας-τα-τελευταια-ταξίδια/

 

 

 

 

 

 

ΚΑΒΒΑΔΙΑΣ-ΣΑΓΚΑΛ-ΤΑΥΡΟΚΑΘΑΨΙΑ (ΣΟΦΙΑ ΛΙΛΙΜΠΑΚΗ)

TaurokathapsiaKnossos

ΝΙΚΟΣ ΚΑΒΒΑΔΙΑΣ, MARC CHAGALL ΚΑΙ ΚΝΩΣΟΣ

 

«Τα άλογα του Chagall» εμφανίζονται στο, πιο σκοτεινό και με πολλές αναγνώσεις, ποίημα του Νίκου Καββαδία «Μαρέα». Ο μακροβιότερος των Ευρωπαίων μοντερνιστών ζωγράφος, που τόσο άρεσε στον Μαραμπού, είχε ιδιαίτερη αδυναμία στο τσίρκο και μια από τα τις πιο γνωστές του συνθέσεις ήταν η ατραξιόν «το κόκκινο άλογο», το 1938. Η ακροβάτισσα του Chagall έχει εμφανείς σχεδιαστικές αναλογίες με την φιγούρα  πάνω στον ταύρο στη γνωστή τοιχογραφία της Κνωσού: «Ταυροκαθάψια».

ΣΟΦΙΑ ΛΙΛΙΜΠΑΚΗ

La cheval rouge

Εξαιρετική η παρατηρητικότητα της κ. Σ.Λ. που επειδή είναι πολύ εγκρατής και  σε θέματα της ποίησης του Νικου Καββαδία, συνέδεσε  (συνέθεσε) πολύ ωραία το πρίπτυχο:ΝΙΚΟΣ ΚΑΒΒΑΔΙΑΣ, MARC CHAGALL ΚΑΙ ΚΝΩΣΟΣ. Θα πρέπει να σημειώσουμε ότι ο ακροβάτης αυτός   που πηδάει στη ράχη του ταύρου,  δεν έχει γνωρίσματα  ή ενδύματα φύλου, μόνο από το σκούρο χρώμα, μπορούμε να υποθέσουμε πως δεν είναι γυναίκα.

ταυροκαθάψια – YouTube

  1. www.youtube.com/watch?v=UvuZREnQODY
    5 Οκτ 2009 – Μεταφορτώθηκε από margiakou

    Πληροφορίες  για τους αρχαιόφιλους:

    bull_leaping_evans_sketch

    Σκίτσο από τον ίδιο τον ανασκαφέα της Κνωσού, Σερ Αρθουρ Εβανς, με πιθανές κινήσεις των αλτών κατά τη διάρκεια του αγωνίσματος με τον ταύρο.
    bull_leaping_Arhanes-Tityns

    1.σφραγιδικό δαχτυλίδι από τις γειτονικές στην Κνωσό Αρχάνες με παράσταση ταυροκαθ. 2.συμπληρωμένη τοιχογραφία ταυροκαθαψίων από την Τίρυνθα.
     
    cf84ceb1cf85cf81cebfcebaceb1ceb8ceaccf80cf84ceb7cf82
    Ειδώλιο ταυροκαθάπτη από ελεφαντόδοντο, από την Κνωσό. Ο ταυροκαθάπτης αποδίδεται σε ελεύθερη, στιγμιαία κίνηση, ακριβώς την ώρα του άλματος πάνω από τον ταύρο.             ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ: διαδικτύου
    ΕΠΙΜΕΤΡΟΝ:
    Όμως ας θυμηθούμε και τον ποιητή που ταξίδευε κάποτε με το “Ακουάριους” που έδενε κάθε Σάββατο(1974) στο λιμάνι μας:
    Ο Αλτεμπαράν ψάχνει να βρει μες στα νερά
    το παλινώριο που τον γέλασε δυο κάρτες.
    Στης προβολής να τρέχουν βλέπαμε τους χάρτες
    του Chagall άλογα τσίρκο του Seurat.

    Αναγκαστικά ψάχνουμε τον Αλτεμπαράν, τι να ναι, θα ψάξουμε στον ουρανό και τα αρχαία ζώδια:

    ΤΑΥΡΟΣ
    Ένας προεξέχων αστερισμός κοντά στον Ωρίωνα. Η ζώνη του Ωρίωνα είναι ένας καλός δείκτης για την εύρεση του σούπερ σταρ Αλτεμπαράν με την αστραφτερή, κοκκινωπή της πυράκτωση. Το Αλτεμπαράν(*) είναι ο ταύρος που αφήνεται, το μάτι του αστερισμού. 

    (παλινώριο, το : όργανο με το οποίο βρισκόταν παλιότερα το αζιμούθιο του ήλιου, με συνδιασμό της ώρας, της ηλιακής κλίσης και του πλάτους)

    Ο ποιητής βρίσκει τ΄ αστέρι που του ταιριάζει, το άλογο το Chagall συναντά τον μινωίτικο ταύρο – η  τέχνη   συνδιάζει πολύ  περίεργα και μαγευτικά (ονειρικά)

    Όμως ξεχάσαμε τον “πουαντιλιστή” Seurat και το τσίρκο του. Κι αυτός έχει ανάλογη παράσταση με τα “ταυροκαθάψια”στον περιφημο πίνακά του με άλογα και ακροβάτες. Δεν υπάρχει βέβαια εδώ καμιά  σχέση με τους μινωίτες και τις εικόνες τους, ίσως σχετίζεται με τον  πίνακα του Chagall,( θα ήξερε το έργο του ιμπρεσιονιστή ζωγράφου  ο ρώσος  καλλιτέχνηςκαι θα επηρεάστηκε ίσως και από αυτό).

    Ο Μαραμπού θα γνώριζε και τα δυο έργα, δεν τα παρέθεσε τυχαία, αν  στη φαντασία του έτρεχε και ο ταύρος των μινωιτών είναι άγνωστο.

     

    Scan

    (*)=Άστρο του Ταύρου, το πιο φωτεινό – αραβική ονομασία, σημαίνει το τελευταίο.

     

ΤΑΣΟΣ ΚΟΡΦΗΣ – ΝΙΚΟΣ ΚΑΒΒΑΔΙΑΣ /ΒΙΟΙ ΠΑΡΑΛΛΗΛΟΙ(*)

Το βιβλίο του Τάσου Κόρφη, για τον Νίκο Καββαδία, έδωσε την αφορμή για την συσχέτιση των δυο ποιητών, που συνδέονται λόγω της αγάπης τους προς τη θάλασσα, της θεματογραφίας τους και βέβαια επειδή υπήρξαν επαγγελματίες που όλη τους τη ζωή την πέρασαν σε ναυτικά επαγγέλματα.
Ο πρώτος είναι γνωστός στο χώρο της λογοτεχνίας, αλλα πολύ μακριά από το ευρύ κοινό, που είναι αμφίβολο αν έχει ποτέ ακούσει το όνομά του. Κι όμως δεν ήταν ανώνυμος ή ασήμαντος. Το ψευδώνυμο κρύβει έναν ανώτατο αξιωματικό του Πολεμικού Ναυτικού, τον Αναστάσιο Ρομποτή, που τιμήθηκε με τα ψηλότερα αξιώματα του κλάδου του, έγινε και αντιναύαρχος και αρχηγός του Στόλου.

χαρακτικό του Γ. Μόσχου, 1944

Συνεχίστε την ανάγνωση ΤΑΣΟΣ ΚΟΡΦΗΣ – ΝΙΚΟΣ ΚΑΒΒΑΔΙΑΣ /ΒΙΟΙ ΠΑΡΑΛΛΗΛΟΙ(*)

Ο ΝΙΚΟΣ ΚΑΒΒΑΔΙΑΣ, ΚΑΙ ΤΟ EΛΑΦΡΟ ΤΡΑΓΟYΔΙ (ΦΩΤΗΣ ΠΟΛΥΜEΡΗΣ)

Φώτης Πολυμέρης, 91 χρονών, έχω άγγελο λέει

ΝΙΚΟΣ ΚΑΒΒΑΔΙΑΣ – ΦΩΤΗΣ ΠΟΛΥΜΕΡΗΣ

Η χρονιά του Μαραμπού πέρασε, το 2011 είναι για άλλους ποιητές και για πιο εκτεταμένα μάλλον αφιερώματα ( Οδυσσέας Ελύτης κ α.) όμως ακόμα δεν έχει σβήσει ο απόηχος του εορτασμού της” εκατονταετίας” του ποητή της ανοικτής θάλασσας και των μακρινών πόντων. Τελευταία αναφορά είναι στα “ΝΕΑ” του Σαββάτου(22.1.2011), στην συνεντευξη που παραχώρησε ο ηλικιωμένος σήμερα τραγουδιστής, των πρώτων μεταπολεμικών χρόνων, πασίγνωστος και κοσμαγάπητος κάποτε Φώτης Πολυμέρης, στον καλό δημοσιογράφο Στ.Θεοδωράκη(*). Στο κέντρο της κοινωνικής ζωής ο Φώτης Πολυμέρης, γνώρισε τους πάντες, από την κορυφή της πολιτικής έως την άκρια της τέχνης. Από τον Παπανδρέου (παππού) και τον Καραμανλή της οκταετίας, έως τον Λουντέμη και τον Καββαδία. Ας αντιγράψουμε το σημείο που μας ενδιαφέρει:
ΣΤ.ΘΕΟΔΩΡΑΚΗΣ- ΕΡΩΤΗΣΗ : Και τον Καββαδία είχατε γνωρίσει;
ΦΩΤΗΣ ΠΟΛΥΜΕΡΗΣ-ΑΠΑΝΤΗΣΗ : Τον Νίκο; Τον έφερε ο Βανδώρος, τον είχε 19 χρόνια ασυρματιστή στο βαπόρι και τον παρακάλεσε ν άπαγγείλει ένα ποίημα και χώθηκε κάτω από το τραπέζι.”Γουίλι ο μαύρος θερμαστής από το Τζιμπουτί”. Είμασταν πατριώτες . Αυτός από το Αργοστόλι, εγώ από το Ληξούρι. Λέγαμε θα μας κάνουν αγάλματα. και μου λεγε “ωραία θα μουτζωνόμαστε”

Φ.Πολυμέρης διασημότης του 1950-60 εξώφυλλο περιοδικών, ελαφρού λεγόμενου τραγουδιού

Ισως χρειάζεται κάποια παρεμβολή στην διήγηση του τραγουδιστή που αποκαλούσαν αηδόνι για να γίνει πιο κατανοητό το τι συνέβη. “Χώθηκε κάτω από το τραπέζι” εννοεί ότι ήταν πολύ ντροπαλός ο ποιητής- περιγράφει σωστά τη στάση του, όταν του ζητούσαν να απαγγείλει στίχους του. Όσο “θα μας κάνουν αγάλματα” δεν διευκρινίζεται ποιος το είπε αλλά θα μπορουσε να ναι και ιδέα του Καββαδία, που διασκέδαζε με τη σκέψη και τις εικόνες των αγαλμάτων. “Θα μουτζωνόμαστε” σχολίαζε, αν βάλλεις δυο αδριάντες τον εναν απέναντι στον άλλον, με το χέρι σε χαιρετισμό, όπως συνηθίζεται, θα φαίνεται σαν αλληλομουντζώνουνται οι τιμώμενοι, πως να μην διασκεδάζει.

Εθνικό Μουσείο, ανδριάντας του Ποσειδώνος (Δία;) τα δάκτυλα του χεριού ανοικτά...

Οταν πέρασε ο καιρός ο Καββαδίας έγινε ο πιο αγαπημένος του μεγάλου κοινού, οι στίχοι του μελλοποιήθηκαν και τραγουδήθηκαν από όλους. Αν και πρεσβύτερος από τον Πολυμέρη, πέρασε το κατώφλι της 3ης χιλιετίας, με τα τραγούδια που ενώ δεν χρειαζόταν επενδύσεις άλλων ήχων, προσαρμόσθηκαν στην νέα εποχή- με ταλαντούχους συνθέτες και ευαίσθητους μουσικούς κάθε τάσης.
Και έγινε άγαλμα τελικά, γιατί έφυγε νωρίς και γιατί το άξιζε, προσέχοντας τα χέρια του…να μην μουτζώνει κανέναν

Στο Αργοστόλι, τιμώντας τον συμπατριώτη ποιητή, φτιάχτηκε άγαλμα σε ανάμνησή του. Το άγαλμα αυτό τοποθετήθηκε στο τέρμα της παραλίας του Αργοστολίου, σε ένα μικρό πλάτωμα με παγκάκια ακριβώς μετά το παλαιό κολυμβητήριο.

(*)ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Το κείμενο συμπίπτει με εκδήλωση σήμερα στο Εμπορικό Επιμελητηριο για τον Στ.Θεοδωράκη, με αφορμή βιβλίο του. Πλήθος κόσμου, αδιαχώρητο, το Ηράκλειο τιμησε τον διακεκριμένο δημοσιογράφο, του ευχόμαστε να ναι πάντα δημοφιλής χωρίς να κάνει εκπτώσεις χαριν της ακροαματικότητας – ας αφήσει τους συναδέλφους του να ανταγωνίζονται στο ραδιόφωνο και την μικρή οθόνη, ας παραμείνει στις εξαιρέσεις.

ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ ΣΤΟ ΒΑΘΟΣ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ: Η ΣΧΟΙΝΟΝΗΣΟΣ ΚΑΙ ΤΟ ΚΑΒΒΑΔΙΟΝ

ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ ΣΤΟ ΒΑΘΟΣ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ: Η Σχοινόνησος (Ada Kirpi)και το καββάδιον

Δεν είμαι πολύ ή αρκετά “ταξιδιωτικός” δηλαδή δεν μετακινούμαι εύκολα από τον τόπο μου, δεν είμαι “νομάς”, κτηνοτρόφος,αλλά γεωργός, όπως έλεγε (χαρακτήριζε) ο Νίκος Καζαντζάκης τον κουνιάδο του κάποτε (Λευτέρη Αλεξίου), που διαπίστωνε ότι ήταν αμετακίνητος από την Κρήτη. Εν τούτοις κάποιο ταξίδι μπορεί να με συγκινήσει και οι “χαμένες πατρίδες” προσφέρουν μεγάλες γεωγραφικές περιοχές που έχουν ενδιαφέρον για πρόσφυγες (στην καταγωγή) και μη – ο ελληνικός χώρος της περιμέτρου(και της διασποράς), τα ιστορικά και αρχαιολογικά μέρη είναι πόλοι μιας έλξης που δεν συγκρατείται από κανένα. Έτσι βρέθηκα, σχεδόν χωρίς να το καταλάβω, στο ολιγομελές γκρουπ που οργάνωσε ο νεαρός φίλος μου Γιάννης Γιγου. και περιόδευε την Μαύρη θάλασσα.

Περιοχή του Εύξεινου Πόντου-δεν προσεγγίσαμε ακόμα το σημείο της νήσου

Δεν θα αναφερθώ στην Οντέσσα και τις πασίγνωστες ελληνικού ενδιαφέροντος πόλεις και παραλίες- που έχουν περιγραφεί από εκλεκτούς λογοτέχνες μας, ή διαπρεπείς δημοσιογράφους – μόνο σε ένα μικρό σχετικά νησί, τo “Ada Kirpi” που πριν από αιώνες λεγόταν Σχοινόνησος (*) και κατέληξε Νησι Σκατζοχοίρων (έτσι μεταφράζεται το τουρκικό όνομα του) -όχι γιατί άρεσε στα συμπαθέστατα αγκαθωτά τρωκτικά , μα γιατί είναι γεμάτη -από άκρη σ΄άκρη – μ΄“αθανάτους” . Βρίσκεται στο Βόρειο τμήμα της Μαύρης θάλασσας όχι μακριά από την …..και φαίνεται να είχε ελληνικό πληθυσμό κάποτε, ίσως το έχουμε ακούσει, μα είναι τελείως άγνωστη σήμερα με το παλιό της της όνομα νήσος, όπως τόσα άλλα τοπωνύμια χάθηκε κι αυτό στο βάθος του καιρού.

Βιοτεχνία στα Κοτύωρα, κέντρο εμπορικών συναλλαγών της Σχοινονήσου

Ο εμβριθέστατος σε θέματα μεσαιωνικά φίλος μου, είχε τοποθετήσει στις πρώτες μέρες του προγράμματος της εκδρομής μας το Αda Korpi , κι έτσι μπορούσαμε να το επισκεφθούμε με άνεση, χωρίς το βάρος της κούρασης ενός μεγάλου ταξιδιού.
Το πρωϊ της 15ης (Σάββατο) Νοεμβρίου 199.. το πλοιάριο έφτασε με τη 12 μελή ομάδα μας στο λιμανάκι του Νησιού που κάποτε ονομαζόταν Σχοινόνησος. Καμιά εκ πρώτης όψεως έντονη εικόνα. Ένα μικρό ψαροχώρι, που δεν είχε πολλές διαφορές από αυτά που συναντάμε συχνά στα άπειρα Ελληνικά νησιά. Ο συνοδός και ανεπίσημος (δηλαδή απλήρωτος) Γ.Γιγου. ξεναγός μας, μας κάλεσε να είμαστε πιο προσεκτικοί γιατί η υπήρχαν ιδιαιτερότητες στην αρχιτεκτονική του τόπου, που είχαν σημασία. Σιγά σιγά άρχισαν να καθαρίζουν οι όψεις των κτηρίων και οι όγκοι του οικισμού. Δεν ήταν πια ένα πρισματικό σύνολο με ορθογώνιες συνιστώσες, δεν έμοιαζε τόσο με νησί του Αιγαίου. Κάθε γωνία στρογγύλευε, πουθενά δεν ήταν καθαρή η ορθή γωνία -αυτή η πριγκίπισσα της ελληνικής Αρχιτεκτονικής. Μας πολύ παραξένεψε το γεγονός, πιο πολύ εμένα που συνδέομαι επαγγελματικά με την οικοδομική τέχνη. Καλά αν ήταν θέμα γούστου, αλλά πως τα κατάφεραν κατασκευαστικά, πως κύρτωσαν οι τοίχοι και οι επίπεδες ταράτσες (δεν υπήρχαν σκεπές και κεραμίδια).

Αθάνατοι, πίνακας του Σμυρνιού ζωγράφου Γ.Προκοπίου(1876-1941), που έιχε πιθανόν επισκευθεί την Σχοινόνησο

Εξέθεσα τις εύλογες απορίες μου και ο καλά μελετημένος Γ.Γιγου, άρχισε τις εξηγήσεις. Το χωριό ήταν πανάρχαιο, άκμασε στα πρώτα βυζαντινά χρόνια (5ο -8ο αιώνα) και υπήρξε όχι ασήμαντο κέντρο κατασκευής σκοινιών.(**) Οι κάτοικοι πέραν της ερασιτεχνικής αλιείας είχαν επιδείξει ιδιαίτερες ικανότητες στης τέχνη του σχοινοπλόκου, του σχοινοστρόφου ήταν σχοινουργοί μεγάλων ικανοτήτων και με μεγάλες παραγωγικές επιδόσεις. Με την τουρκική κατάκτηση και τον μαρασμό της ναυτιλίας, ξέπεσε και ο οικισμός και όταν ισοπεδώθηκε με τον σεισμό του18…έμειναν πια ελάχιστοι κάτοικοί του.(***)

Συγχρονες κατασκευές, χωρίς ορθή γωνία - στους αντίποδες και του κυβισμού

Το ξανάκτισαν, αφού εκδόθηκε το σχετικό διάταγμα της Υψηλής Πύλης (“Χάτ΄”ι Χουμαγιούμ” του 18… για ξυλόπυκτες ενισχύσεις των σπιτιών, που και σήμερα θεωρείται ότι καθιστούν πιο ασφαλείς τις οικοδομές. Οι ευφυείς κάτοικοι του νησιού των “Αθανάτων” επινόησαν έναν απλό και φτηνό τρόπο οικοδόμησης. Επειδή οι ανάγκες είχαν περιορισθεί οι κάτοικοι ήσαν λίγοι, μεγάλες αίθουσες για κατασκευές σχοινιών δεν χρειαζόταν, μόνο σπίτια και μια εκκλησούλα. Κατάργησαν τελείως τους πέτρινους εξωτερικούς τοίχους και κατασκεύαζαν ξύλινο ολόκληρο τον σκελετό (φέρουσα κατασκευή). Έτσι η αντισεισμικότητα ενισχυόταν πολύ, είχαν ήσυχα τα κεφάλια τους. Υπήρχε όμως ένα σοβαρό γι αυτούς πρόβλημα, τα ορθογώνια κουτιά των σπιτιών, τους θύμιζαν την τραγωδία των σεισμών , νεκρούς και θύματα, επινόησαν μια αλλαγή μορφής: έσπασαν όλες τις εσωτερικές και εξωτερικές γωνίες των κτισμάτων, κατέστρεψαν όλες τις ορθές γωνίες. Πως το έκαναν; έπλεξαν με σκοινιά όλες τις γωνίες μέσα κι έξω και μετά σοβάντισαν. Διάλεξαν το πιο ανθεκτικό σκοινί, το πότισαν με τα αντίστοιχα παραδοσιακά ( οικολογικά-βιολογικά θα λέγαμε σήμερα)στεγανωτικά. Δεν ήταν δαπανηρό ή δύσκολο και το αποτέλεσμα τους ικανοποίησε- άρεσε και σε μας.
Συνεχίστε την ανάγνωση ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ ΣΤΟ ΒΑΘΟΣ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ: Η ΣΧΟΙΝΟΝΗΣΟΣ ΚΑΙ ΤΟ ΚΑΒΒΑΔΙΟΝ

ΝΙΚΟΣ ΚΑΒΒΑΔΙΑΣ, ΤΑ ΤEΛEΥΤΑΙΑ ΤΑΞΙΔΙΑ ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ – EΠΙΣΚEΨΗ ΣΤΟΝ ΣΤΕΛΙΟ ΑΛEΞΙΟΥ

Ο ποιητής Νίκος Καββαδίας (Μαραμπού)

Η άνοιξη εκείνη του 1974 τέλειωνε, χωρίς καμιάν αλλαγή περνούσε στο καλοκαίρι. Ο Μαραμπού έφτασε στις 3 μ.μ. (Ιούνιος;) χωρίς καθυστέρηση, έδεσε το “AQUARIUS” στη θέση του μπροστά στο Λιμεναρχείο. Δεν υπήρχαν πολλοί να τον υποδεχθούν αυτή τη φορά, είχα επικοινωνήσει πριν μιαν ώρα με το μουσείο και τον Διευθυντή του Στέλιο Αλεξίου, που είχε με μεγάλη χαρά ανταποκριθεί στην πρόταση μου να δεχθεί τον Μαραμπού. Και μετά από την συνήθη επίσκεψη στο καπηλιό της Μαρίας, στην αρχή της οδού 25ης Αυγούστου, λίγη ρακή και μισή μαρίδα, στην είσοδο με τα πολύ ψηλά κάγκελα του Αρχαιολογικού Μουσείου Ηρακλείου. Ήταν ανοικτά, και περάσαμε χωρίς κανέναν έλεγχο την μεγάλη μαρμάρινη πλακόστρωση του υποστέγου και τον κήπο, πριν κτυπήσουμε το κουδούνι, της κατοικίας του Εφόρου στην πόρτα του ανωγείου. Ο εκάστοτε Δ/ντης έμενε μέσα στον καλά φυλασσόμενο χώρο του Μουσείου, ήταν παράδοση μιας παλιάς εποχής, που ελάχιστοι υπάλληλοι είχαν σχέση με τις αρχαιότητες και ο τουρισμός περιοριζόταν σε λίγους “περιηγητές” διανοούμενους, συγγραφείς ή ενδιαφερόμενους μεγάλων εισοδημάτων. Η σχεδίαση προπολεμικά από τον εξαιρετικά ταλαντούχο αρχιτέκτονα Π. Καραντινό, είχε δημιουργήσει μια καθόλου άσχημη (αν και περιορισμένου χώρου) κατοικία, που στηριζόταν σε κολώνες, σαν “πιλοτή” – θα λέγαμε σήμερα- έναν ανεξάρτητο, ήσυχο ανώγειο χώρο.


Στέλιος Αλεξίου , την εποχή της επίσκεψης-από την
“ΑΛΛΗΛΟΓΡΑΦΙΑ” Αλεξίου -Λορεντζάτου,2010
_________________________________

Μας υποδέχθηκε ο Στέλιος Αλεξίου, με υποδειγματική ευγένεια και συγκρατημένη χαρούμενη διάθεση. Δεν ήταν κανένας άλλος εκεί – η σύζυγος Μάρθα Αποσκίτη έλειπε. Οι δυο άνδρες γρήγορα βρήκαν τρόπο επικοινωνίας, είχαν 10 χρόνια διαφορά που δεν έβλεπα να τους χωρίζουν, σε λίγο μιλούσαν χαμηλόφωνα σαν παμπάλαιοι φίλοι. Η πρώτη προσέγγιση έγινε μόλις αντάλλαξαν την χειραψία γνωριμίας, αμέσως ο Καββαδίας απάγγειλε δυο τετράστιχα του Λευτέρη Αλεξίου, πατέρα του αρχαιολόγου. Ίσως να είχε προετοιμασθεί, είπα προχθές στον εκλεκτό φιλόλογο και αρχαιολόγο, μα δεν συμφώνησε. Κι εγώ του απάγγειλα στίχους του, τους θυμόμουν από το 1933, όταν δεν ήμουν ούτε 12 χρόνων – μόλις είχα διαβάσει το βιβλίο του, που είχε φέρει στην Κρήτη ο Βάσος Δασκαλάκης(*) και με είχε εντυπωσιάσει. Ήταν από το ποίημα “ΓΡΑΜΜΑ ΕΝΟΣ ΑΡΡΩΣΤΟΥ”, “Μάθε, ο γιατρός πως είπε στη μητέρα μου/’οτι σε λίγες μέρες θα πεθάνω…”

Στη θέση που έδενε το “AQUARIOUS”ο Δήμος Ηρακλείου δημιούργησε τη “ΒΑΡΔΙΑ”(καφέ-ουζερί)
____________________________________

Όσο συζητούσαν πρόσεχα περισσότερο το χώρο – επαγγελματική διαστροφή- ήταν σχεδόν ενιαίος , μάλλον χωρίς περιττά εμπόδια, η επίπλωση στοιχειώδης και τα βιβλία κάλυπταν κάθε επιφάνεια στους τοίχους που προσφερόταν για ράφια. Μ άρεσε αυτό, όσο κι αν δεν ταιριάζει με την τυποποιημένη ζωή των σύγχρονων ανθρώπων, που έχουν ανάγκη ανέσεων και “κομφόρ” και δεν ενθουσιάζονται με χαρτιά και έντυπα και βιβλία. Μα η ώρα περνούσε παρακολουθώντας όσο μπορούσα τις κουβέντες των διακεκριμένων συνομιλητών – ένοιωθα να απομακρύνονται σε δρόμους που ενώ δεν μου ήταν τελείως άγνωστοι, δεν καταλάβαινα καλά. Χωρίς να με απομονώνουν οι ίδιοι, οι υποδειγματικής συμπεριφοράς “φίλοι” μου, ήμουν παρείσακτος από τις συνθήκες (το πλαίσιο) που δημιουργούσε η επαφή πνευματικών ανθρώπων που ξεπερνούσαν πολύ το κοινό μέτρο. Η ανάγκη και των δυο, που ήταν απομονωμένοι (ο ένας στην βαθιά επαρχία, ο άλλος στο πολυτελές κρουαζιερόπλοιο) για ανταλλαγή απόψεων και κουβέντα σε υψηλό επίπεδο, ήταν παραπάνω από φανερή, συλλογιζόμουν τότε όταν παρατηρούσα τις δυο φιγούρες, τις τελείως ανόμοιες, αταίριαστες ,που έδειχναν συγκεντρωμένες και απόλυτα αποκομμένες από τον κόσμο τούτο.

Ο Μαραμπού την εποχή των ταξιδιών στην Κρήτη

Ο Μαραμπού ήξερε τον Λευτέρη Αλεξίου μα και όλους τους διάσημους συγγενείς του Στέλιου και βέβαια σχεδόν όλον τον καλλιτεχνικό κόσμο που είχε γνωρίσει στο Ηράκλειο ο Έφορος (τότε) αρχαιοτήτων Κρήτης.

Τα επόμενα χρόνια ο γνωστός αρχαιολόγος που είχε ασχοληθεί με επιτυχία και με φιλολογικές μελέτες, θα αλλάξει επαγγελματική κατεύθυση, με την ανάληψη διδακτικών καθηκόντων στο Πανεπιστήμιο Κρήτης , θα στραφεί οριστικά (απομακρυνόμενος από την αρχαιολογία) στην φιλολογική έρευνα και θα πραγματοποιήσει μνημειακές εκδόσεις.
Ο Μαραμπού, που έλεγε τότε ότι ετοίμαζε ένα μεγάλο πεζογράφημα, θα αφήσει ανέκδοτα ποιήματα που μετά το θάνατό του θα δουν το φως της δημοσιότητας, στη συλλογή με τίτλο : “Τραβέρσο”.

(*)= Βάσος Δασκαλάκης, γνωστός από τις μεταφράσεις του Χάμσουν, συζυγος για λίγο της ΄Ελλης Αλεξίου

ΝΙΚΟΣ ΚΑΒΒΑΔΙΑΣ ΤΑ ΤEΛEΥΤΑΙΑ ΤΑΞΙΔΙΑ ΣΤΗΝ ΚΡHΤΗ ( Η ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΜE ΤΟΝ ΖΩΓΡΑΦΟ)

Η ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΜΕ ΤΟΝ ΖΩΓΡΑΦΟ ΘΩΜΑ ΦΑΝΟΥΡΑΚΗ

Το “έτος Καββαδία” τελειώνει με ένα ακόμα αφιέρωμα, από την “ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ” (27.11.2010) με πολλές σελίδες, μα όχι πολύ σημαντικά νέα στοιχεία για τον ποιητή των “ανοιχτών οριζόντων. Πιο πολύ πρόσθεσε στις γνώσεις μας η έκδοση της αλληλογραφίας του με τον Μ.Καραγάτση, που φώτισε την προσωπική ζωή του Μαραμπού αλλά και έδειξε τις συνδέσεις του στο χώρο της λογοτεχνίας και τις σχέσεις του με σημαντικούς συναδέλφους του.
Μα όταν τον σκεφτόμαστε γυρίζουμε πίσω, στην κρίσιμη χρονιά του 1974, όταν ο Καββαδίας με το “Aquarius” ακολουθούσε το σταθερό εβδομαδιαίο δρομολόγιο ΠΕΙΡΑΙΑΣ – ΗΡΑΚΛΕΙΟ – ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ και έμενε πολλές ώρες (3μ.μ. – 8 μ.μ.) στο Ηράκλειο, ένα από τα τουριστικά μέρη του προγράμματος του κρουαζιερόπλοιου.
Η άνοιξη του 1974 ήταν παράξενη, σαν ν’ άλλαζε ο καιρός κι ο πολύπαθος τόπος μας σαν να ξυπνούσε από βαθύ λήθαργο. Δεν καταλαβαίναμε πολύ, μα νοιώθαμε λίγο καλύτερα, η παρουσία του Καββαδία τα περίφημα Σάββατα μας έδινε κουράγιο και κέφι – γιατί δεν μας ενοχλούσε κανείς – ούτε ενδιαφέρθηκε -για την παρουσία του αριστερού λογοτέχνη, και ο Μαραμπού ήταν απλός , αυθόρμητος, φιλικός και εγκάρδιος και έκανε την νεανική παρέα μας να πετάει στα σύννεφα με ιστορίες παράδοξες και αισθαντικούς στίχους.

Στη θέση που άραζε το AQUARIUS το κρουαζιερόλποιο του Καββαδία, δημιουργήθηκε το ουζερί ΒΑΡΔΙΑ, στη μνημη του

Συνήθως μαζευόμαστε μπροστά από το Λιμεναρχείο αρκετοί, μα εκείνη τη μέρα , θα ταν Ιούνιος πια,- ποιος ξέρει για ποιο λόγο – βρέθηκα μόνος με τον ποιητή του “Μαραμπού και Πούσι”. Είχα φροντίσει, να υπάρχει κάποιο μεταφορικό μέσο, το λιμάνι δεν ήταν τόσο κοντά με το κέντρο της παλιάς πόλης, η ανηφόρα της στροφής προς την 25η Αυγούστου θα κούραζε τον μεσήλικα Καββαδία, που του περίσσευαν κάποια κιλά. Μα δεν είχα κάνει καλή εκτίμηση, δεν είχα διαλέξει μα το μόνο που μπόρεσα να βρω, ήταν ένα “Σολεξάκι” δηλαδή μικρό λιλιπούτειο μηχανάκι, σαν μικρογραφία βέσπας. Όμως η διαδρομή προς την Πλατεία των Λιονταριών τροποποιήθηκε, αποφασίσαμε μετά από μια στάση στη “Μαρία”το ταβερνείο του λιμανιού, να επισκεφτούμε τον ζωγράφο Θωμά Φανουράκη, αρκετά χιλιόμετρα μακριά στην γέφυρα του “Μπεντεβή”
Η Μαρία μας υποδέχθηκε εγκάρδια, χωρίς να γνωρίζει τον ποιητή, από την παράξενη χαμηλή φωνή τη σπίθα στα μάτια, την γοργόνα που ήταν στιγματισμένη στο μπράτσο του – φαινόταν ναυτικός και διανοούμενος (διαβασμένος έλεγε) . Ο ποιητής ένοιωσε κι αυτός την ιδιαιτερότητα της Μαρίας, απολάμβανε την περιποίηση της, στο φτωχικό μαγαζί των εργατών- ένα ποτό στο τραπέζι που δεν είχε τραπεζομάντηλο, και μια μαριδούλα ξεροψημένη.

Στιγματισμένο το μπράτσο του, με την περίφημη γοργόνα

Εγκαταλείψαμε το μαγαζάκι πριν τις 5, ο ζωγράφος είχε ειδοποιηθεί και μας περίμενε. Με το ασήμαντο μηχανάκι, που έμοιαζε παιδικό, δυο ενήλικοι άνδρες ξεκίνησαν για την διαδρομή του Αη Γιάννη. Έτριζαν οι άξονες των τροχών, έκατσε -σχεδόν ακούμπησε στο έδαφος το “σολεξάκι”, μα ξεκίνησε την απερίσκεπτη πορεία του.

Ο Θωμάς Φανουράκης υποδέχθηκε τον ποιητή με μεγάλη θέρμη, που δεν ήταν συνηθισμένη σ΄αυτόν τον στεγνό, συγκρατημένο άνδρα. Ο Καββαδίας δεν ήξερε το έργο του ζωγράφου, μα γρήγορα κατάλαβε ότι άξιζε η τέχνη του. Ο ζωγράφος είχε υπ όψη του τον ποιητή, από τον καιρό που υπέγραφε με το ψευδώνυμο Πέτρος Βαλχάλας, Μίλησαν ώρα πολλή, είχαν κοινούς γνωστούς και φίλους στον καλλιτεχνικό χώρο, η αλληλοεκτίμηση ήταν φανερή. Παρατηρούσα τους δυο καλλιτέχνες που δεν είχαν πολλά κοινά. Ηλικιακή διαφορά 5 χρόνων, χαμηλό ύψος – αδύνατος ο ένας γεμάτος ο άλλος . Ανοικτός ο ποιητής κλειστός ο ζωγράφος. Καλόκαρδος ο πρώτος στριμμένος ο δεύτερος.

Σχέδιο του Μαραμπού, από τον Δημήτρη Ξηριτάκη-στο ουζερί ΒΑΡΔΙΑ

Κοσμογυρισμένος ο Καββαδίας, ριζωμένος στην Κρήτη ο Θωμάς. Θερμός οπαδός των γυναικών ο Μαραμπού, αντιφεμινιστής αμετανόητος ο Φανουράκης. Εν τούτοις έμοιαζαν σαν παλιοί φίλοι, που είχαν χρόνια να συναντηθούν. Ένοιωθα παρείσακτος, σαν να ενοχλούσα τις συζητήσεις, τις προσωπικές αναφορές σε πρόσωπα και πράγματα. Μετά από ώρα άρχισαν να περιεργάζονται τους πίνακες, να σχολιάζουν λεπτομέρειες. Ο Καββαδίας έμεινε πολύ σε ένα πορτρέτο, νομίζω της μάνας του Στυλιανού Αλεξίου- εξεθείαζε την επιτυχία του ζωγράφου, σ αυτό το έργο. Μου φάνηκε υπερβολικός, αμάν, δεν ήταν και κάτι τόσο πολύ εξαιρετικό.

Εργο του Θωμα Φανουράκη- Ο πατέρας του-μεγάλη ομοιότητα με τον ίδιο

Περίμενα κάποια κίνηση ευγένειας του Φανουράκη, το έργο ήταν μικρού μεγέθους και περιορισμένης αξίας, θα μπορούσε να το προσφέρει στον καθόλου εύπορο ποιητή. Δεν το σκέφτηκε καν, κάποιος μου είπε αργότερα, μα αυτός ποτέ δεν δώρησε ούτε σχέδιο με μολύβι,σε κανέναν. Φύγαμε όταν ήρθε η ώρα , το καράβι έφευγε 8 μ.μ. ακριβώς-το μηχανάκι έκανε τη δουλειά του, χωρίς πρόβλημα.
Μετά από μέρες επισκέφτηκα το ατελιέ ξανά και ζήτησα από το Θωμά να τιμολογήσει το έργο που άρεσε στον ποιητή – μου είπε 20.000 δρχ, ακριβά για τότε, μα δέχθηκα. παρακάλεσα να το κρατήσει λίγον καιρό μέχρι να συγκεντρώσω το ποσόν, μου άφησε δυο τρεις μήνες περιθώριο.
Όταν μάζεψα τα χρήματα , ζήτησα από τον ζωγράφο το έργο – μα το πούλησα , είπε, σε τριπλάσια τιμή, στον Λεωνίδα (ήταν ο ανεψιός του)

Οι σχέσεις με τον ζωγράφο, είχαν δεχθεί ένα ανεπανόρθωτο πλήγμα.

Ο Ζωγράφος στο ατελιέ-έλεγε:ο καλύτερος ζωγράφος του Μπεντεβή-δεν του έλλειπε το καυστικό χιούμορ

Δ΄ΠΑΝΣΠΟΥΔΑΣΤΙΚΟ ΣΥΝEΔΡΙΟ : ΜΙΣΟΣ ΑΙΩΝΑΣ (ΠEΡΙΟΡΙΣΜΕΝΗΣ)ΙΣΤΟΡΙΑΣ…

Σφραγίδα του Φοιτητικού Συνεδρίου/φανερής Σοβιετικής εμπνεύσεως

 Μισός αιώνας (περιορισμένη)ιστορία…

Έφτασε με το πρωινό ταχυδρομείο μια μεγάλου μεγέθους πρόσκληση 15Χ22 εκατοστά, σε ανάλογο φάκελο, από την ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΤΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΗΣ ΝΕΟΛΑΙΑΣ και το ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΡΧΕΙΟ ΤΟΥ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟΤ ΑΘΗΝΩΝ. Διαβάσαμε : “Σας καλούμε να παρευρεθείτε στην τιμητική εκδήλωση για το Δ΄ Πανσπουδαστικό Συνέδριο του1963κλπ “
Καμιά έκπληξη, από καιρού εις καιρόν ακούγονται συζητήσεις και γίνονται συγκεντρώσεις και εκδηλώσεις κάθε μορφής, που αφορούν στην εποχή της λεγόμενης γενιάς του 15% και του 114- μια ακόμα δεν έχει τόση σημασία. Εν τούτοις, τώρα υπάρχει κάτι έκτακτο: θα μιλήσουν οι πρωταγωνιστές εκείνης της εποχής, θα κατέβουν από τις έδρες τους και διάφοροι πανεπιστημιακοί (είναι από καιρό συνταξιούχοι ), θα βγουν στο φως προσωπικότητες που είχαν χαθεί στις ιδιωτικές απασχολήσεις τους. Μα τι νόημα να έχει αυτή επιστροφή, που όπως πάντα θα περιορισθεί (κατ ανάγκην) στην επιφάνεια , στις περιγραφές και τις εκθέσεις και ενδεχομένως στις φιλολογικές και ιδεολογικές αναζητήσεις των εξεχόντων πρωταγωνιστών της; Τι να ενδιαφέρει άραγε, η επιστροφή σε επιλεγμένες και περιορισμένες καταστάσεις; Τι σημαίνει “Αριστερή Νεολαία” και ποια είναι σήμερα και ποια ήταν τότε ;
Συνεχίστε την ανάγνωση Δ΄ΠΑΝΣΠΟΥΔΑΣΤΙΚΟ ΣΥΝEΔΡΙΟ : ΜΙΣΟΣ ΑΙΩΝΑΣ (ΠEΡΙΟΡΙΣΜΕΝΗΣ)ΙΣΤΟΡΙΑΣ…