Ο ΜΑΡΑΜΠΟΥ ΕΝ ΜΕΣΩ ΠΑΝΔΗΜΙΑΣ(ΠΡΟΣΧEΔΙΟ ΓΙΑ EΠΙΣΤΟΛH ΣΤΟΝ Δ.ΚΑΛΟΚYΡΗ)

Ο Νίκος Καββαδιας σε σχέδιο του Δημήτρη Ξηριτάκη-από το ουζερί ΒΑΡΔΙΑ , κάποτε στο λιμάνι Ηρακλείου(1985)

Η πανδημία και το κλείσιμο στο σπίτι, οδήγησαν σε παλιά διαβάσματα και μιαν ώρα στον Νίκο Καββαδία.

ΤΡΊΤΗ 10.3.2020

Μετρήσαμε τις αναρτήσεις στο μπλογκ μας( alkman.gr) ίσως είναι γύρω στις 30, διαβάσαμε τα βιβλία που είχαμε προμηθευτεί , ξεχωρίσαμε τον Τ. Ρομποτή και τον Δ.Καλοκύρη / ότι άλλο δεν ήταν ( για μας) σημαντικό.

Ο Πρώτος, στην εξαιρετική από κάθε άποψη εργασία του, για τον ποιητή της θάλασσας και του νόστου, ναυτικός και ποιητής κι  ο ίδιος, έδωσε στοιχεία πολύτιμα, για την κατανόηση  των στίχων του Μαραμπού, αλλά και του αριστουργηματικού πεζογραφήματος του “ΒΑΡΔΙΑ” .

Ο  δεύτερος ομότεχνος κι αυτός του Ν.Κ. αλλά και διακεκριμένος φιλόλογος, πρόσθεσε και αναλυτικά στοιχεία, που αφορούν στην τεχνική , της παραδοσιακής ποίησης, που ακολουθούσε ο Ν. Καββαδίας.

Αντλήσαμε απο το διαδίκτυο αποσπάσματα που μας ενδιαφέρουν, από το σχετικό βιβλίο του Καλοκύρη ( Χρυσόσκονη στα γένια του Μαγγελάνου)    και είδαμε να υιοθετείται η (επί)κριση του Α.Δικταίου , για τις ατέλειες των στίχων του Μαραμπού, είναι γεμάτοι  χασμωδιές, είχε γράψει ο ένας και συμφωνούσαν αμφότεροι.

Πρώτος ( προπολεμικά) είχε διατυπώσει  παρόμοια επίκριση ο συμπατριώτης μας ποιητής Αρης Δικταίος,” οι στιχοι του (Καββαδία)βρίθουν χασμωδιών”έγραψε.
Πολύ παλιά , είχαμε πολλή ( εξαντλητική) προσοχή εξετάσει το ΜΑΡΑΜΠΟΥ και δεν επιβεβαιώσαμε την εκτίμηση περί χασμωδιών.
Παράλληλα κοιτάξαμε μερικά έμετρα ποιήματα του Ηρακλειώτη λογοτέχνη, διαπιστώσαμε (ήταν φυσικό) κάποιες αστοχίες ( χασμωδίες).

ΤΕΤΑΡΤΗ 25.3.2020

Ενώ οι Τέχνες έχουν και λαϊκές εφαρμογές ( μορφές) από την ποίηση έως το …κέντημα  , οι επιστήμες δεν επιδέχονται λαϊκές εκδοχές ούτε εμπειρικές προσεγγίσεις. Η εκτίμηση της τεχνικής , εμπίπτει απολύτως στο χωρο της φιλολογικής επιστήμης, πρέπει λοιπόν να εξετασθεί αντικειμενικά από τους κατάλληλους μελετητές.

Έχοντας αυτό  το αγκάθι  στο νου μου, ήθελα να θέσω ερωτήματα σχετικά, στον πιο σημαντικό φιλόλογο που εχω γνωρίσει τον  Στέλιο Αλεξίου, που είχε συναντήσει στα 1974 τον ποιητή και εκτιμούσε( από τα νεανικά του χρόνια) τους στίχους του (Μπορείτε να δείτε : alkman.gr ΚΑΒΒΑΔΙΑΣ-ΑΛΕΞΙΟΥ 3.1.2010 και 10.12.16.11.2013).
Η ευκαιρία δόθηκε σε κάποια προσωπική επαφή, ο ευγενικός καθηγητής του 
Πανεπιστημίου  Κρήτης προθυμοποιήθηκε να εξετάσει τις συλλογές του Μαραμπού, να διαπιστώσει το βάσιμο ή μη των επικρίσεων- μα είδα ότι ήταν πολύ καταπονημένος  , άφησα για άλλη περίσταση το ζήτημα.(*)

Αν επανέρχομαι, είναι γιατί ο Σ. Αλεξίου υπήρξε δάσκαλος μου, πολλά χρόνια, στην παραδοσιακή έμμετρη ποίηση, πανεπιστημιακός καθηγητής, και απίστευτα ευρυμαθής και πολύγλωσσος όπως ο πατέρας του( Λευτέρης , φιλόλογος και ποιητής)  , έλεγε ότι ένας καθηγητής ( Μέσης Εκπαίδευσης)φιλόλογος  , δεν εχει διδαχθεί την μετρική της παραδοσιακής ποίησης και δεν μπορεί( ως εκ τούτου) να διαβάσει( απαγγείλει)σωστά σχετικούς στίχους.
Νομίζω ότι στο ογκώδες έργο του για τον  Εθνικό ποιητή  , ανέφερε ότι ο Δ.Σολωμός , επηρεασμένος από τις άδικες κριτικές για τις “χασμωδίες”στα ποιήματα του, κατάργησε τις συνιζήσεις και έβλαψε την τέχνη του.
Ακόμα χρόνια πολλά ψάχνω για βιβλία σχετικά, ελάχιστα βρήκα.

Η επανάληψη από τον ποιητή και φιλόλογο Δ. Καλοκύρη  της σοβαρής επίκρισης για την ποίηση του ναυτικού ποιητή   , ίσως θα πρέπει να θέτει το ζήτημα γενικότερα, να εξετασθούν με σαφήνεια και σκρίβεια ορισμοί και όρια.  Πότε η συνίζηση  προσφέρει στους στίχους πότε (και αν)αποτελεί χασμωδία. Δεν είναι πολύ εύκολες οι απαντήσεις, η επιστήμη της φιλολογίας θα πρέπει βοηθήσει.  Τι διαφέρει η γραμματική από την ποιητική συνίζηση ;
Ακόμα μια μελέτη για την νεοελληνική μετρική(τονική) είναι απόλυτα αναγκαία.
(Χρήσιμη και στους στιχουργούς που δεν γνωρίζουν,ή δεν μπορούν να καταλάβουν οι πιο πολλοί  , τι είναι συνίζηση- ας μην θεωρηθεί υπερβολή)

Κλεισμένος μέσα, ξανάπιασα τον ΠΟΙΗΤΉ , ΚΥΡΙΑΚΗ 29.4.2020 

“Η  χρυσόσκονη ήταν  στα γένια του Μαγγελανου”,(γραφει
ο Δ.Καλοκύρης)μα εγώ  την έβλεπα να λάμπει στον σκούφο του Μαραμπού- του ταπεινού ναύτη που τον ευλόγησε στα 60 του χρόνια η αληθινή Αγάπη – κι ο πιο συγκινητικός παθιασμένος κι  απερίγραπτος Έρωτας(ΔΕΊΤΕ alkman.gr 8.2.2010 FATA MORGKANA). 

Τατουάζ στο χέρι του Καββαδία (φωτο διαδικτύου

Αργά τη νύχτα, κάποιες σκέψεις τριβέλιζαν..

Θα μείνουν περισσότεροι στίχοι από τον Καββαδία ή απο Σεφέρη ; Φαίνεται πολύ τραβηγμένο το ερώτημα, μα δεν είναι (ας φαίνεται)τελείως αυτονόητη η απάντηση.

ΤΡΙΤΗ 5.5.2020

Θα ανταποδώσει ο Μαραμπού στον εξαιρετικό ποιητή Κ. Εμμανουήλ τη χάρη(τον παρουσίασε πολύ θερμά 1933) θα τον  διασώσει, μαζί με τον στίχο του :”τιποτα μα τίποτα δεν μας σωζει…”(δείτε: alkman.gr 31.10.2018 ΚΑΒΒΑΔΙΑΣ ΚΑΙΣΑΡ ΕΜΜΑΝΟΥΛ)

Ο Καββαδίας έγινε μόδα κάποτε, αρκετά χρόνια μετά το μεγάλο ταξίδι του, πολλοί νομίζουν πως θα ήταν ενθουσιασμένος αν ζούσε να …απολαύσει την μεγάλη , την τρομερή δημοσιότητα. Μάλλον πέφτουν έξω, ο πανέξυπνος επτανήσιος, απλώς θα το διασκέδαζε λίγο, με τους φίλους του, μα δεν θα του καιγόταν καρφί. Πόσο λίγο με ξέρουν θα συλλογιζόταν, θα κρυφογελούσε ντροπαλά – κι ο μουσικός που έλεγε πως τον έκανε διασημότητα, άραγε πόσο θα “υπάρχει” χωρίς τον Καββαδία , σκέφτομαι.

Ο ΜΑΡΑΜΠΟΥ είχε το κοκκαλάκι της νυχτερίδας, κάποια γριά κινέζα μάγισσα του το χάρισε (το άφησε) στην κούνια του στο Χαρμπίν. Τίποτα δεν μπορεί να εξηγήσει την είσοδο του και τα βήματά του στον δύσκολο δρόμο της πιο απαιτητικής τέχνης. Οι μεγάλοι συναδελφοί του (ΣΕΦΕΡΗΣ-ΕΛΥΤΗΣ -ΡΙΤΣΟΣ) διάσημοι και πολυβραβευμένοι, είχαν μεγάλες διαδρομές, σχέσεις και επαφές , που δεν μπορούσε να φανταστεί το ναυτάκι (μούτσος)(1) που στα 1933 (23 χρόνων) τύπωνε μια πλακέτα με λίγους στίχους.

Και δεν έκανε την αποκοτιά πολλές φορές, στα 1947 λίγα στιχάκια και μια διήγηση στα 1952.

Ομως αν και τον αντιμετώπισαν με τυπική ευγένεια και πιο πολύ με συγκατάβαση, δεν ένοιωθε άσχημα, ήξερε πως είχε τη σφραγίδα της δωρεάς και το μεγάλο πλεονέκτημα : τη γλώσσα και το ύφος που έχουν γνήσια λαϊκότητα, και εν τούτοις φτάνουν “στα πιο ψηλά πατώματα” του αισθήματος και του νουμας(3).

Μετά τον Ερωτόκριτο, ο Μαραμπού φτάνει στην καρδιά και το μυαλό όλων των νεοελλήνων και αυτός είναι ανεξάρτητος και εκτός εποχής, ένας ναυτικός κι ένας άνθρωπος του κόσμου.

Η μικρή αγαπημένη του ποιητή, τη σχεδιάζαμε στο νου μας με χρώματα παστέλ(δες κείμενα για τον N.Καββαδία στο alkman.gr)

Δεν είναι πεισιθανάτιος, ούτε μοναχικός και ανέραστος(;)αντιθέτως, κοινωνικότατος, κοσμαγάπητος , ερωτικός και βέβαια πάντα
κοσμοπολίτης ο ποιητής.

(Η Πανδημία όμως συνεχίζεται…)

Καίσαρ Εμμανουήλ (1902-1970) σημαντικός ποιητής του Μεσοπολέμου

ΣΗΜΕΙΩΣΗ:

Το κείμενο είναι προσπάθεια(προσχέδιο) για μια επιστολή στον Δ. Καλοκύρη

(*)=Η συνάντηση έγινε σε εστιατόριο της οδού Δημοκρατίας τον Οκτώβριο του 2013, ο Στ.Αλεξίου άφησε τον μάταιο τούτο κόσμο λίγες μέρες μετά ,στις 12.11.2013.

(2)=”Μούτσος σ΄ένα φορτηγό έκανα όλες τις δουλειές σένα καράβι”από το βιβλίο του Μ.Γελασάκη: ΝΙΚΟΣ ΚΑΒΒΑΔΙΑΣ-Ο ΑΡΜΕΝΙΣΤΗΣ ΠΟΙΗΤΗΣ σελ.354

(3)=Έτσι θα έλεγε ο Γεράσιμος Παγουλάτος, ναυτικός που ήξερε απέξω όλα τα ποιήματα του Καββαδία (1967)

ΠΡΩΤΟΜΑΓΙΆ 2020 – <ΑΚΟΜΑ ΠEΡΙΟΡΙΣΜΟΣ ΚΑΤ ΌΙΚΟΝ>

Π Ρ Ω Τ Ο Μ Α Γ Ι Α 2 0 2 0



Θλιμμένη Πρωτομαγιά – Σπύρος Βασιλείου

Εν μέσω πανδημίας, τι να κάνουμε – πως να αντιδράσουμε;

«Πάντα ανοικτά – πάντα άγρυπνα τα μάτια της ψυχής» για να συλλογιστούμε, να δούμε ότι αποφεύγουμε, ότι μας ενοχλεί ή μας κουράζει…

Τον εαυτό μας ή και τους άλλους…δεν είναι τέλειος κανείς κι η κόλαση (ας λέει ο Σαρτρ)δεν είναι(βέβαια) …οι άλλοι ,γιατί αυτοί μας έμαθαν αν αξίζουμε λίγο κι αυτό που νοιώθουμε κι αποφεύγουμε να το αναγνωρίσουμε και την αλληλεγγύη, την συμπάθεια και την αγάπη .

Και το πνεύμα το ΑΓΙΟΝ δεν χρειάζεται κεράκια, ούτε ο Αναστάς Κύριος την Θείαν Μετάληψη, μα καρδιά ανοικτή και καθαρή κι αγάπη για τον άλλον.

Διαλέξαμε για την περίσταση έναν ποιητή, να μας μιλήσει για την Πρωτομαγιά, τον Άρη Αλεξάνδρου, «άγνωστον» εν πολλοίς, στο ευρύ κοινό, μα τον έχουν ακούσει κάποτε(και τον εκτιμούν) οι εραστές της τέχνης του λόγου , αλλά και οι προβληματιζόμενοι Αριστεροί.

Ο Άρης Αλεξάνδρου, ένας από τους τρεις σημαντικούς μεταπολεμικούς ποιητές της Αριστεράς(1), που χαρακτηρίστηκαν – εύστοχα αλλά όχι δίκαια- ποιητές της ήττας, όχι γιατί μοιάζουν ή ταιριάζουν ως προς την γραφή τους, μα γιατί, βρέθηκαν στην παράταξη της αντίστασης αλλά και του ΚΚΕ, και διώχθηκαν, ταλαιπωρήθηκαν πλήρωσαν ακριβά τις πολιτικές επιλογές τους.

Διαλέξαμε από την συλλογή του ΑΚΟΜΑ ΤΟΥΤΗ Η ΑΝΟΙΞΗ του 1946 το ποίημα που θα αναρτήσουμε. Στην πιο κρίσιμη φάση των πολιτικών συγκρούσεων, στην πιο ακραία πόλωση των κοινωνικών και πολιτικών δυνάμεων, ο Ποιητής Τραγουδά, για την αγαπημένη του…

Π Ρ Ω Τ Ο Μ Α Γ Ι Α

Η παραλία ανάβει τα φανάρια της…

Στα τζάμια σου μπουμπουκιάζει η χτεσινή βροχή
Τώρα που η παραλία ανάβει τα φανάρια της.
Ένα καϊκι στάθηκε καταμεσίς στο πέλαγο.
Γαλήνη.
Περίμενε δω με το βλέμμα στις σταγόνες
( δυο ανθισμένες σταγόνες τα μάτια σου).
Περίμενε. Θα ξημερώσει.
Θέλω να σε ξέρω στο παράθυρο
Αγναντεύοντας κατά τον τόπο της χαραυγής
νοσταλγώντας το περσινό καλοκαίρ
(Τα νερά ν´ανασαίνουν ζεστασιά
το γυμνό σώμα τη ημέρας πλαγιάσει μες τα στάχυα
Κι ανάμεσα απ´ τα δάκτυλα κρυφοκοιτάει μια παπαρούνα.)
Θέλω να σου χαρίσω ένα τόσο δα ουράνιο τόξο
τώρα στα γενέθλια της δεκαοκτάχρονης αυγής,
Ένα λουλουδένιο δακτυλίδι
Μια υπόσχεση ελπίδας.

Γκράφιτι (ζωγραφική στους δρόμους)Ηράκλειο, Ψαράδικα

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ Α. :

(1).Οι τρείς ποιητές είναι (χρονολογικά)

Άρης Αλεξάνδρου (1922-1978)είναι 28 χρόνων όταν δημοσιεύεται το ποίημα

Μανόλης Αναγνωστάκης (1925-2005)

Τίτος Πατρίκιος (1928 εν ζωή σήμερα)

Πρωτομαγιά (χαρούμενη) Σπύρος Βασιλείου(στον πίνακα με την οικογένεια του)

Σ Η Μ Ε Ι Ω Σ Ε Ι Σ Β.

Η Πανδημία υποχωρεί, τα μέτρα από την 4.5.2020 ελαφρώνουν….

Εικόνες στην υπάρχουσα περιορισμένη κατάσταση:

  1. Υπάλληλοι της καθαριότητας του Δήμου καθαρίζουν έναν στύλο της ΔΕΗ , από τα αγγελτήρια Κηδειών, πόσοι 6 !
στο βάθος…

2. Ένας λαϊκός τύπος, 65-75 χρόνων, πρωί τςη 29η του τρέχοντος(μηνός)

κάθεται στα ακαλοπάτια κλειστού πολυτελους καταστήματας, απολαμβάνει καφέ με τυρόπιττα, και δίνει και ψύχουλα από την πίττα σε περιστέρι που προσέτρεξε…

3. Περιστέρια στα Λιοντάρια, πίνουν νερό αλλά και λούζονται στο ανακυκλούμενο νερό της κρίνης…(φαίνονται ενώ ξετινάζονται)

ΣΟΦΙΑ ΛΙΛΙΜΠΑΚΗ, ΜΕΡΕΣ ΚΟΡΟΝΟΪΟΥ

(Επιμέλεια Σοφία Λιλιμπάκη)

Χτες ήταν 21η -θυμηθήκαμε…σαν graffiti της εποχής του αντιδικτατορικού αγώνα…

Μέρες κορονοϊού  με φόντο “Graffiti στον τοίχο”

του Τάσου Κόρφη:

 Σιωπή σκεπάζει τους νεκρούς,

τα μάτια τους σκοτάδι.

Εκεί που πέρασε η φωτιά, χνούδι απαλό φυτρώνει.

Έκλεισες τα ματόκλαδα να δεις τους μέσα κήπους.

Έφυγες. Η άμμος κράτησε το χνάρι των ποδιών σου.

Ο βυθός, εικαστική μεταφορά του ζωγράφου Μ.Σαριδάκη

Κάλλιο έχω τ’ άγριο πέλαγο απ’ τον ήρεμο βυθό του.

Σ’ ενός λεπτού σιγή πόσοι αφανείς νεκροί χωράνε.

Ο στίχος μ’ αίμα δένεται σαν τα παλιά γεφύρια.

Τυποποιημένο γκάφιτι, αναρχικών τάσεων(Ηράκλειο)

Τώρα που σώνεται η ζωή, πώς να γεμίσει ο χρόνος;

Φλαμέγκο! Πόθος  πυρκαγιάς ή μοιρολόι θανάτου;

Φωλιάζουν μέσα μας νεκροί∙ φοβάμαι τη θωριά τους.

Σκιές περνούν και φεύγουνε μα το κερί δε σβήνει.

-Κι ένας στίχος που ταιριάζει στον Νίκο Καββαδία:

«Τον πρόδωσε κι η θάλασσα, του αρνήθηκε ένα τάφο.»

(Μονόστιχα από τη συλλογή του Τ.Κ. “153 Graffiti”,

έκδοση 1992)

Γκράφιτι στο Ηράκλειο

ΣΗΜΕΙΩΣΗ ΑΛΚΑΜΑΝΑ:
Τάσος Κόρφη λογοτένης, ψευδώνυμο του Τάσου Ρομποτή ,που υπήρξε και ανώτατος αξιωματικός του ΠΟΛΕΜΙΚΟΎ ΝΑΥΤΙΚΟΎ

ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΣ ΚΑΤ΄ ΟΙΚΟΝ

Φως στό σαλόνι , είχε πρώτη φορά κάποια χρησιμότητα(ζωγραφική Μ.Σαριδάκη)

Α ΜΕΡΟΣ (πρωτο)

Δεν ηταν ετσι μα δεν ηταν κι αλλιως, δεν ηθελε  τιποτα να πει, σαν να  τέλειωσε το σάλιο του κι είχε να στειλει το γράμμα  με τα πολλα γραμματόσημα. Δεν καταλάβαινε κι ας ένοιωθε πως οτι ήταν πολυ έντονο ειχε μαραθεί, οτι ομορφο ξεφυλλιστηκε, καθε τι θρυματιστηκε και το πήρε ο άνεμος.
Και ομως επρεπε να συντηρει χαμογελα και καλη διαθεση  παντα.
Γιατι άραγε ασήμαντα πράγματα γίνονται αγαπητά, θόρυβοι μουσικές αγαπημένες, μιμήσεις κακόγουστες παραστάσεις βραβευμένες.
“Γιατί το κίβδηλο νόμισμα διώχνει το αυθεντικό”
Έπρεπε να το ξερει.  

ΜΕΡΟΣ Β (δεύτερο)

Το ΣΚΑΙ (26.3.2020- στις 23 0 μμ)ειχε μια περιπέτεια , παραεπιστημονική,  ( φαντασία) σχεδον βλεπόταν( για λιγο)γιατι ελαμπε ενα πρόσωπο : η Γιόχανσον ( μεγαλα εκφραστικα ματια, μυτη στρογγυλή γαλλικη, χειλη σαρκωδη, εφερε στο νου μας  εναν τσαλακωμένο ( σαν στυλ)πολιτικό, που έμεινε στην μνημη για το αθώο (παιδικο) αλλα καθολου άσχημο χιούμορ του. Κάποιος που κανει πλακα  με τα αστεια της καθημερινής ζωης δεν μπορει να ναι κακός – είπε  καποιος. (2)

Οι βαρβαροι δεν μπορει να έχουν χιουμορ κι οταν λενε  ανέκδοτα ειναι απελπιστικά κακού γούστου( όπως :ο Μάκης  της ΑΥΡΙΑΝΗΣ, ο Μάκης της ΖΟΥΓΚΛΑΣ κιο Μιχαλολιάκος της 
Χ.ΑΥΓΗΣ κ.α.)

Το χιούμορ δεν έχει όρια ηλικία εποχή

ΜΕΡΟΣ (τρίτο)

Ναι στην καρδιά της πανδημίας, ευχάριστο αναμενόμενο γεγονός , ανοιξε τα ματάκια του ένα μωράκι, και μας κατέκλεισαν χλιαρά δάκρυα , χωρίς λιγμούς- σαν φθινοπωρινή βροχή του Νότου…
Κι η  πιο βαθιά αναπνοή ειναι με λόγια επίκλησης – προσευχή με το φως της χαραυγής. Να ναι Καλά είναι σαν μπουμπούκι ανοιξιάτικο που ανοίγει τα πέταλα του και φοβάμαι , γιατι είναι τόσο όμορφο τρυφερό κι απαλό.

Κι ειναι μες την νυχτα που βαθαίνει ενα θαύμα μεσα  στο σκοτάδι και το χάος,  μια σανίδα ασημένια , που μας φέρνει τη Ζωή. 
Τα δάκρυα ας κυλήσουν μ΄ έναν αναστεναγμό – κι αναφιλητά χαράς ανακούφισης ελπιδας.

Παιδικό σχέδιο :η Λαχανίδα και το παιδάκι της , το Λαχανάκι


Ο ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ ΤΗΣ ΠΑΝΔΗΜΙΑΣ – ΜΕΡΟΣ 2

ΣΥΝΔΕΣΗ ΜΕ ΤΟ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΟ:







Ο δημοσιογράφος του Φ.Δημητριάδη

ΠΡΑΞΗ ΔΕΥΤΕΡΗ

(ΣΥΝΔΕΣΗ ΜΕ ΤΟ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΟ – ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ)

Ο Καραγκιόζης κι ο Χατζηαβάτης προσπαθοπυν να επιβιώσουν ενώ η πανδημια πλήττει τη χώρα. Η μόνη εργασία που προσφέρεται είναι του Νεκροθάφτη, την αποδέχονται ευχαρίστως.

Σχεδιάζουν κάθε βράδι να ξεθάβουν τους νεκρούς και να παιρνουν χρυσα δόντια κλπ.

Την πρώτη νύχτα καποιος θόρυβος τους τρομοκρατεί, φελυγουν άρον άρον -νομίζουν πως τους κυνηγούν φαντάσματα.Οταν φτάνουν στην πόλη, ο στρατός την έχει κλείσει λόγω της Πανδημίας που έχει πολλά θύματα πια.



Ο ΚΑραγκιοζης σε χαρακτικό

ΕΙΚΟΝΑ 1η

ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ:
Κι αν θα γενούν φαντάσματα αιμοβόρα
εμάς ποιός θα μας σώσει τώρα
Ακούω και τριξιματα πολλά
Ας τρέξουμε γερά – γερά
Να πάμε σπιτι και μακριά

(Τρέχουν να σωθούν …)

ΧΑΤΖΗΑΒΑΤΗΣ :
Ωχ πόδια μου βοηθάτε με και πάλι
(Ας σηκωθείτε φτάςτε στο κεφάλι)
Ωφου και κακοντόπαθα
Επήγαμε για τα μαλλιά
Και μας κουρέψανε βαθειά

ΚΡΑΓΚΙΟΖΗΣ :
(Σκέφτεται)Θα γίνω αμέσως Λούης
(Στον Χατζηαβάτη):
Στριγκλιές, Τριξίματα , τ ακούεις ?
Πήγε η ψυχή Στην Κούλουρη
Ποιος θα μας σώσει ποιος μπορεί ?
Άγιε μου Γιώργη μεθυστή…

ΧΑΤΖΗΑΒΑΤΗΣ:
Είσαι σαν αστραπή και βόλι
Θα φτάσεις Γρήγορα στην πόλη
Περίμενε λιγάκι μια στιγμή
Αν θα με πιάσουν οι …βαμπί(ρ)
Και με δαγκασουνε πολλοί

ΚΑΤΑΓΚΙΟΖΗΣ:
Τους θάψαμε τους πεθαμένους
Τους κακανθρωπισμένους
Μ αυτοί δεν θέλουνε τη γη
Φαΐ ζητάνε και κρασί
Και τη δικιά μας τη ζωή

ΧΑΤΖΗΑΒΑτΗΣ:
Ματάκια μου να σε χαρώ
Να με κρατάς να σε κρατώ
Δεν θανεβουμε στο βουνό
Στο σπίτι μας στην πόλη
Καλά να φτάσουμε όλοι

……
(Δεν άργησαν να φτάσουν…)

ΣΤΡΑΤΙΩΤΗΣ:
Αλτ! Φύγετε γιατί υπάρχει καραντίνα
Κακή Αρρωστια ηρθε απ την Αθήνα

ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ:
Ποιος γιος μα και γιατί να θέλει καπαρτνινα?

ΧΑΤΖΗΑΒΑΤΗΣ:
Βρε πεζεβεγκη αγράμματε
Για την αρρώστια που έπεσε
Μιλάει κι ο στρατιώτης …

ΚΑΡΓΚΙΟΖΗΣ :
Δεν είναι πατριώτης;
Της Βαγγελιάς δεν είναι γιος;
Δεν πέρασε ο κορωνο..γιός ;

ΣΤΡΑΤΙΩΤΗΣ:
Η γρίπη η κινεζική
Εγεμισε τις γειτονιές
Γριές μωρά και κοπελιές
Γέροι πολλοί ντελικανήδες
Δεν έχουν πια ελπίδες
Αν δεν βρεθεί το φάρμακο

ΧΑΤΖΗΑΒΑΤΗΣ: ΕΜΠΟΛΑ
Και ποιος γυρεύει να το βρει;

ΣΤΡΑΤΙΩΤΗΣ:
Ψάχνουν ερευνητες πολλοί
Στη Δύση στην Ανατολή
Και πάμπλουτοι θα γίνουν
Θα τρώνε και θα πίνουν
Οποιοι μπορέσουν να το βρουν

(Οι δυο φίλοι γυρίζουν πίσω προς το Νεκροταφείο,
έχει πια ξημερώσει)
ΚΑΤΑΓΚΙΟΖΗΣ:
To φως τους φόβους έδιωξε
Πάνε κι οι βρουκολάκοι
Πρέπει πίσω στην ςκκλησιά
Που ναι μνημάτων λάκοι
Να πάμε να ξεκουραστώ

ΠΡΑΞΗ ΔΕΥΤΕΡΗ

ΣΚΗΝΗ. 3η

Η μεγάλη ηθοποιός στα 1924

(Στο Σερά.ι. Έρχονται κτυπάει ο Χατζ,ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ.)
Βγαίνει ο Βελιγκεκας:

ΒΕΛΗΓΚΕΚΑΣ:
Τι φωνάζεις ουρέ …πρά -πρά -πρά

ΧΑΤΖΗΑΒΑΤΗΣ:
Βρε Καραγκιόζη πιο κοντά ( λέει σιγά)
Τον πολυχρονεμένο μας Βεζύρη
Αυτόν ζητάμε – να μας δει

ΒΕΛΗΓΚΕΚΑΣ:
γιατί μπακαλουμ ; Σας το χει πει;

ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ:
Τι λέει Αυτός για τα Λουκούμια;

ΧΑΤΖΗΑΒΑΤΗΣ:
(Στον ΒΕΛΗΓΚΕΚΑ)
Για την αρρώστια έχουμε ρθει…
(Στον ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗ)
Μην λες πολλά βρε μούμια!

ΒΕΛΗΓΚΕΚΑΣ:
Αρρώστησε βαριά κι αυτός…

ΧΑΤΖΗΑΒΑΤΗΣ:
Ο Σερα-ιτζής είναι καλά;
Έχουμε κάτι ευτυχώς ….

ΒΕΛΗΓΚΕΚΑΣ:
Όρέ γκιαούρ κάτσε εδωνά
Θα βγαίνει τώρα πρά- πρά -πρά

…..

(Ο Σερά-ιτζής βγαίνει …πολύ επίσημος)

ΒΕΛΗΓΚΕΚΑΣ:
Αφέντη θέλουν να τους δεις
Έχουνε φέρει κάτι τις

ΧΑΤΖΗΑΒΑΤΗΣ:
Προσκυνώ Αρχοντά μου διατάχτε με
Χώμα θα γίνω πατάτε με…

Οι τρεις κι ο Καραγκιόζης

ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ:
Έχουμε φέρει γιατρικό
Θα διώξει το θανατικό
Να γίνουνε όλοι σαν περδίκια
Δεν πουλάμε εμείς τα φύκια
Για μεταξωτές κορδέλες

ΣΕΡΑ-ΙΤΖΗΣ
Θα δώσω στο Βεζύρη μου
γιατροί του Βάνουν βδέλλες
Μονάχο στο κονάκι μου
Τον έχω μέσα κλείσει
Κανείς να μην κολλήσει

ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ
Θα πάρουμε μπαξίσι ;

ΧΑΤΖΗΑΒΑΤΗΣ:
(Προς τον άρχοντα)
Ο Θεός να σας πολυχρονεί
δεν θελουμε καμίαν ανταμοιβή
Ο Βεζύρης μας να γίνει καλά
Θα ναι η μεγάλη μας χαρά

ΣΕΡΑ-ΙΤΖΗΣ
Αν Γίνει αυτός Καλά – για σας τους Δυο
Το βάρος σας θα δώσω σε χρυσό
Κι όταν το φάρμακό το πάρουν όλοι
Θα στε οι πλουσιότεροι στην πόλη

Να δώσεις όμως Βεληγκεκα
Στους δυο τους από λίρες δέκα

Και ναρθουν σε τρεις μέρες να τα πούμε
Η πλούσιοι θα γενουν η θα χαθούνε

ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ:
Βρε μούργο τρέχα πάρε τα λεφτά
Και βλέπουμε τι θα γενεί μετά…

(Παίρνουν τις λίρες και γίνονται
Καπνός)

ΣΚΗΝΗ 4η
Και πέρασαν οι 3 μέρες ….

(Επιστρέφουν στο ασεράι…από
Μακριά παρατηρούν κίνηση)

ΧΑΤΖΗΑΒΑΤΗΣ:
(Προς περαστικό)
Τι γίνεται τι κάνουν κει;
Τι βλέπουν τι κοιτάνε

ΠΕΡΑΣΤΙΚΟΣ:
Απόθανε ο Βεζύρης μας
Και στο τζαμί τον πάνε
Θα γίνει κι η κηδεία του

ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ:
(Τρομοκρατημένος)
Να τρέξουμε να φύγουμε
Γιατί το φαρμακό μας
Δεν πέτυχε κι ο Δερβέναγάς
Θα κόψει το λαιμό μας!

ΧΑΤΖΗΑΒΑΤΗΣ :
Αχ πόδια μου βοηθάτε μου
Χριστέ και Παναγιά μου

ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ:
Ωφου και θα γίνουμε
…με χάνουν τα παιδιά μου

ΧΑΤΖΗΑΒΑΤΗΣ :
Πρέπει να γίνουμε καπνός
Γιατί αν μας τσακώσουν
Πολύ βαθειά στις φυλακές
Θα μαςε παραχώσουν

(εφύγανε σαν αστραπή
Που να το φανταστούνε
Πως έπιασε το φάρμακο
Και πλούσιοι θα γενούνε
Γιατί ο Βεζύρης έγινε
σε τρεις μέρες περδίκι
Μα από τη σκάλα έπεσε
Την έχασε τη δίκη !
Εγλυτωσε απ το λοιμό
Και μέσα στον οντά του
Δεν πρόσεξε κι Εγλυστρησε
Και πάει…πήγε Καλιά του)

ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ:
Πρέπει να πάμε στα βουνά
Στο Ορη να κρυφτούμε
ΤονΜπάρμπαΓιώργο γρήγορα
Να ψάξουμε να βρούμε…

ΧΑΤΖΗΑΒΑΤΗΣ :
Αυτός ειν´άγριος πολύ
γάλα Δεν χαλαλίζει
Εμάς μας τα φτωχαδάκια
Δεν θέλει να Ταϊζει…

ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ:
Θα τον παρακαλέσουμε
Στα πόδια του θα πέσουμε
Μας κυνηγούν θα πούμε
Θα συρομαδηθούμε
λυγίζει και το σίδερο

ΧΑΤΖΗΑΒΑΤΗΣ :
Αυτός θεριό κι αμέρωτο
Λες θα Μας βοηθήσει ;

ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ:
Δεν θα μας παρατήσει
Αφού Τούρκοι μας κυνηγούν

( φτάνουν στη στάνη του Μπάρμπα
ΓΙώργου,ο τσέλιγκας τους Βλέπει
Κι απορεί )

Από αρχείο “ΑΛΚΜΑΝ”(το μόνο)

ΜΠΑΡΜΠΑ ΓΙΩΡΓΟΣ:

Βρε λουμπουδείτ´τι θες εδώ;
Ζαγάρ εσένανε ζητούν;

ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ:
Μπαρπούλη μου να σε χαρώ
Βρες μου Σπηλιά για να κρυφτώ
Απ τον σκληρό τον Βεληγκέκα

ΜΠΑΡΜΠΑ ΓΙΩΡΓΟΣ:
Ανέ κοτάει ας έρθουν Δέκα…
Αυτόν τον έχω για προσφάϊ
ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ:
Μπαρμπούλη μου λίγο τυρί
Για μας Κάνε κολάι…

ΜΠΑΡΜΠΑ ΓΙΩΡΓΟΣ:
Ρε λεπτουδείχτ´καμιά κλεψιά
Ιμένα μη Μου κάμεις

ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ:
Θα μαι τύπος κι υπογραμμός
Που να με κάψει ο Θεός…

Τέλος πράξης

ΤΡΙΤΗ ΠΡΑΞΗ

ΚΟΛΛΗΤΗΡΙ:
Με στείλανε για να σου πω
Πως τέλειωσε η Καραντίνα
Και να γυρίσεις στην Αθήνα

ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ:
Κι η γρίπη η κολλητική;
Πηγε στο διάολο κι αυτή ;

ΚΟΛΛΗΤΗΡΙ:
Ευρέθηκε το φάρμακο

ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ:
Και ποιος Το έβρηκε αυτό;

ΚΟΛΛΗΤΗΡΙ:
Ξαδέρφια του ορτάκη
Που μένει στον Βοτανικό
Ένας απ´το Λυκαβητό
Και Δυο Απ´ το Κωλονάκι

ΧΑΤΖΗΑΒΑΤΗΣ:
Μας κλέψαν Καραγκιόζη μου
Μας πήρανε τσοι λίρες

ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ:
Κι Αφησανε στην κούτρα μου
Ξανθές και μαύρες ψείρες
Τρέξε να κατεβούμε
Να διαμαρτυρηθούμε

ΧΑΤΖΗΑΒΑΤΗΣ:
Πρέπει να πάμε στον Καδή
Και στον Σεραϊτζή

ΟΙ ΤΡΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΙ :

Εμεις ολα τα βρήκαμε
Της Κρητης καβούρια
Και του Καματερού νερο
Και τα πικρα τ αγγούρια 

Μας έκλεψε την συνταγη
Κρυφα απ το παραθυρι
Μπηκε κσι σας την εφερε
Κι εσωσε το Βεζυρη

ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ :
ΕΜΕΙΣ σας το  εφεραμε
Κάι θελουμε μπαξισι
Χρυσαφι που ο Σερα-ιτζης
Ειπε  θα μας γεμισει

ΟΙ ΤΡΕΙΣ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΙ :

Εμεις μονο το ξέραμε 
Τα γραφαν οι φυλλαδες
ΤΑ χρονια τα πολυ παλια

Αν βρηκατε το φάρμακο
Γιατι μετα χαθηκατε ;
Ζητάτε τωρα χρηματα
Αφου ολοι μας σωθηκαμε;     

ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ:
(Στον Χατζηαβατη)
Ας τρεξουμε να φυγουμε
Αυτοί ναι αεριτζήδες
Φραγκο μπροστα δεν πιανουνε
Κλεφτες και παπατζηδες

ΧΑΤΖΗΑΒΑΤΗΣ:
(Τρεμει απο το φοβο του)
Ας στριψουμε αλλα γαλλικα
Να μην μα καταλαβουνε
Γιατι μεσα στη φυλακή 
Βαθεια θα μας εβαλουνε…

(Ακουγονται θορυβοι…ερχεται ο Πατισαχ Με την συνοδεία του)

ΠΑΤΙΣΑΧ :
Μας ελυπηθηκε ο Αλλάχ
Και βρεθηκε το φαρμακο
Να δωσετε λιρες πολλες
Στους τρεις ερευνητες!
(Προς Βεληγκεκα)
Και για τους δυο δώσε πολλες
Με το κριμπάτσι τις ξυλιές!


(Ο Καραγκιοζης κι ο ΧΑΤΖΗΑΒΑΤΗΣ  τρέχουν  γίνονται καπνός)

ΚΑΡΑΓΚΙΌΖΗΣ  :
Αυτοί ναι αετονύχηδες
Λενε πως ο καλύτερος
Εσκοτωσε τη μανα του(1)

ΧΑΤΖΗΑΒΑΤΗΣ:
Κι ο πιο τίμιος Και καθαρός 
Την εκκλησιά κλέβει κι αυτός

( Οι ήρωες μας έτρεξαν, σώθηκαν με το ζόρι

και οι γραφιάδες πλούτισαν κι εγίνανε εμπόροι

Κι από της ΥΕΝΕΔ ΤιΒι, βρεθήκαν στην πολιτική

κι όλα λοιπόν καλύτερα και τα σκυλιά δεμένα

κι ο κόσμος όλος να περνα καλά κι ευτυχισμένα!)

ΣΗΜΕΙΩΣΗ:

-Μην πάει ο νους κανενός στο γνωστό δημοσιογραφικό τρίο, υπάρχουν πολλοί.

-(1)Απόφθεγμα Ν.Κακαουνάκη (λένε πως δεν ήταν δικό του)

-Πρώτη γραφή, ας συγχωρηθούν λάθη κλπ

-Ολα τα σκίτσα κλπ είναι από το πολύτιμο βιβλίο Ο ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ ΠΡΟΣΦΥΓΑΣ του ΦΩΤΙΑΔΗ – που ήταν και σπουδαίο βοήθημα για το κειμενο

Ο πιο σημαντικός (εν ζωή)σκιτσογράφος Κ.Μητρόπουλος, θέλει να μας κάνει οπωσδήποτε να γελάσουμε – να ναι καλά!

Ο ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ TON KAIΡΟ ΤΗΣ ΠΑΝΔΗΜΙΑΣ

Κι άλλο επίκαιρο έργο…έκδοση ΑΓΚΥΡΑ 1950-60

Οι μέρες της πανδημίας της γρίπης : 1 η ΠΡΑΞΗ ,Ο ΝΕΚΡΟΘΑΦΤΗΣ 

ΠΡΑΞΗ 1η

Όταν η επιδημία της χολέρας κτύπησε την κεντρική Ιταλία(14ος αιώνας) και το μεγαλύτερο κέντρο της το Μιλάνο, στα χρόνια της πιο λαμπρής εποχής της Αναγέννησης, ο εξαιρετικός Βοκάκιος, εμπνεύστηκε το ΔΕΚΑΗΜΕΡΟ, μια μεγάλη σπονδυλωτή ιστορία.
Στο Ηράκλειο ( Candia κάποτε) στα χρόνια της μεγάλης πολιορκίας, κάτω από τις μπορμπάρδες των Τούρκων, άνθιζε η μεγάλη ποίηση , δημιουργήθηκαν έργα της κρητικής (λεγόμενης)Αναγέννησης.
Η λογοτεχνία, αρδεύεται φαίνεται από τους λοιμούς ,λιμούς, τους σεισμούς και τις καταστροφές και τους πολέμους και μεγαλώνει και δίνει εξαιρετικά λουλούδια.

Στα καθ´ ημάς μόλις σηκώθηκε το μεγάλο κύμα, που προμυνύει τσουνάμι – και μας είπανε :»προσοχή θα πνιγείτε» υπερβολές σκεφτήκαμε, μάλλον είναι δυνατός άνεμος, δεν σημαίνει κάτι, συνεχίσαμε την καθημερινή ρουτίνα…

Μα τώρα που άρχισε η πλημμύρα , και πολλαπλασιάζονται οι προσβεβλημένοι και τα θύματα, η αστόχαστη στάση μας έδωσε τη θέση της σε βαθειά περισυλλογή , που οδήγησε σε μεγάλο φόβο, ο τρόμος άρχισε με τα απάισια νύχια του, να χαϊδεύει την κούφια κεφαλή μας.

Και τελικά…κλειστήκαμε στο σπίτι ( θέλαμε δεν θέλαμε: «εκονάκο» όπως το λέγε η γιαγιά μου).
Κι επειδή κι οι συνάξεις φίλων περιορίστηκαν, δεν είναι εδώ Αριστοκρατικό Μιλάνο, έμεινε ο υπολογιστής, θα τον συμπαθήσουμε «εκονάκο»- εμείς που δεν είμαστε χθεσινοί , έχουμε τα χρονάκια μας.
Ο ΑΛΚΜΑΝ, πάντα με τους ελάχιστους ( αριθμητικά και ποιοτικά συνεργάτες) θα σας δώσει στίχους εποχής, από το σατιρικό του τετράδιο.
Σε μας επιβιώνει, κόντρα σε κάθε φιλολογική εκτίμηση, ο έμμετρος λόγος ακομα και Καραγκιόζης – ο μοντερνισμός τον κτύπησε ανελέητ(και τους δυο), μα δεν τίναξαν τα πέταλα, επιβίωσεαν με αλλά ονόματα στην επιθεώρηση και το σκωπτικό τραγόυδι, δεν έχουν σχέση με τον δεκαπεντασύλλαβο του Κορνάρου, μα έχουν το χάζι τους.

Αντιγράφουμε διάλογο ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗ – ΧΑΤΖΙΑΒΑΤΗ ,από το τετράδιο «θέατρο Σκιών» προσωρινός τίτλος Πρώτου μέρους : Ο ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ ΝΕΚΡΟΘΑΦΤΗΣ :

Σχεδιο ίσως του Γιάννη Περτσελακη από έντυπα ΜΟΥΣΙΚΟΥ ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 1981

Π Ρ Ω Τ Η Π Ρ Α Ξ Η

ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ :
Σπίτι λοιπόν θα μείνω θά μαι νέτος
Ως φαίνεται δεν έχει βόλτες φέτος
Κι ούτε κανείς δεν πρόκειται να βγει
Έχει ο Αφέντης δώσει διαταγή
Κι απαγορέυεται και χάδι και φιλί

ΧΑΤΖHΑΒΑΤΗΣ:
Τρομάρα σου που να χεις κακό χρόνο
Που χάδια και φιλια σου λείπουν μόνο …
Στο σπίτι που όλοι μέσα θα κλειστούν
Θα χουν πολλλα να τρώνε και να πιουν
Και θα χουνε ανέκδοτα να πουν

ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ:
Βρε μαλαγάνα μένα θέλουν και ζητάνε
Κοπέλες και μεγάλες μ αγαπάνε
Γιατί μαι γλυκοαίματος γαμπρός
Πολύ Γλυκός χουρμάς αραβικός
Κιας περπατω πάντα ξυπόλυτος

Χατζιαβάτης, αρχείο alkman.gr

ΧΑΤΖHΑΒΑΤΗΣ:
Δε λέω έχεις το χάζι σου λιγάκι
Κι ας είσαι φαλακρός και φτωχαδάκι
Μα τώρα σταματήσαν τελετές
Κι οι γάμοι κι οι μεγάλες οι γιορτές
Ακόμα κι ο γλυκύς βραστός καφές

ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ:
Τρομάρα σου γρουσούζη τι θα φάμε
Στο σπίτι μέσα μόνο θα πεινάμε
Να βρούμε μια δουλειά , χαθήκαν όλες

ΧΑΤΖHΑΒΑΤΗΣ:
Νομίζω πως οι νεκροθάφτες μόνο
Θα χουν δουλειές ολόκληρο το χρόνο
φαρμακοτρίφτες και γιατρούς
Ζητάνε νοσοκόμες και ορούς

ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ:
Γιατρός νομίζω το επάγγελμα το φίνο
Θα βγάζω ταληρά πολλ´α και θα σου δίνω
Δεν είμαι της αμάκας μοναχοφαγάς
Θα παίρνεις και καρβέλι για να φας
Αλλά τη γλώσσα μέσα να κρατάς

ΧΑΤΖHΑΒΑΤΗΣ:
Θα γίνεις ο καλύτερος γιατρός μας
Μα είναι φονικός ο «Κορωγιός» μας
Κι αντί να φάμε λίγο θα μας φάει
Αυτός δαγκώνει και λυσσάει
Στο πυρ το ξώτερο να πάει !

ΚΑΡΑΓKΙΟΖΗΣ:

Τακτική έκδοση έργων Καραγκιόζη από την μετα τον πόλεμο, “ΑΓΚΥΡΑ”


Σχεδιο από Θέατρο Σκιών- alkman.gr

Τον τζάρουχα Λένε πως δαγκώνει 
Και τ αστεία δεν σηκώνει
Γι’αυτό  να λείπουν και γιατροί 
είναι επικινδυνος πολύ
Ο νεκροθάφτης δουλειά καλή 

ΧΑΤΖHΑΒΑΤΗΣ:
Θα  βοηθώ κι εγω αν εχει βάρος
Aυτός που εδιαλεξε κι ο Χαρος
Και θα έχουμε και λίγα τυχερά 
Παξιμαδακια και καφέδες κλπ
Κι οι πλούσιοι θα δίνουν μετρητά 

ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ:
Θα ερχόμαστε σαν πέσει  το σκοτάδι
Και τον ξεθαύουμε  πολύ αργά το βραδι
Θα βγάζουμε τα δόντια  τα χρυσά 
Θα παίρνουμε παπούτσια και μετά 
Θσ Βρουμε και Κοσμήματα ακριβά 

ΧΑΤΖHΑΒΑΤΗΣ:

Εμαθα θελουν  νεκροθαφτη κι αλλο
Γιατι έπεσε  θανατικό  μεγάλο

ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ:
Ας τρεξουμε να πάρουμε σειρά 
Ειναι Πολλοί που ψαχνουνε δουλειά
Μην δώσουνε μπαξισι στο  παπά

ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ: … Νεκροθάφτης είναι δουλειά καλή…

 Και πήγανε και βρήκαν τον παπά 
Κι ο Καραγκιοζης μιλησε σιγά:

ΚΑΡΑΓΚΙΌΖΗΣ:
Παππούλη μάθαμε πως εχεις
Πολλες δουλειες  να τις ξετρέχεις
Και θέλεις  νεκροθαφτη κι αλλο
Γιατί έπεσε θανατικό μεγάλο
Εμένα πάρε και καλο  ρεγάλο
Θα χεις αν πιάσουμε δουλειές 

ΧΑΤΖHΑΒΑΤΗΣ:

Εγώ θα μαι ο βοηθός για τις βαριές
Τις κάσες που εχουνε κυράδες τροφαντές

ΠΑΠΑΣ:

Καλά  Χωρίς πολλα λόγια πιάστε δουλειά 
Για τ’άλλα θα  μιλήσουμε μετά 


( κατακουρασμενοι οι δυο φιλοι συζητουν)

ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗΣ:
ΈΘΑΨΑΜΕ 5 ΦΤΩΧΟΥΣ ΚΑΙ 10 χορτασμενους
Κσι διαφορο δεν ειχαμε απο τους φοβισμενους
Τους φιλους και τους συγγενείς 
Φραγκο δεν  ξοδεψε κανεις
Και φευγανε κι ολοι νωρις

ΚΑΡΑΓΚΙΌΖΗΣ:

Εκλαιγαν για την τυχη τους
Το μαυρο ριζικο τους
Κι ετρεμε το σαγονι τους 
Κερί το πρόσωπο τους

ΧΑΤΖHΑΒΑΤΗΣ:
Ουτε νερο δεν δωσανε
 καφέ και παξιμάδι 

(Σκεφτηκανε πως θα βρεθει
Κατι καλο το βραδι)
… 

Τ Ε Λ Ο Σ  Π Ρ Ω Τ Η Σ  Π Ρ Α Ξ Η Σ

ΓΙΩΡΓΟΣ ΛΕΜΠΙΔΑΚΗΣ, ΑΠΟ ΤΟΝ ΝΑΟ ΤΗΣ ΘΕΜΙΔΟΣ ΣΤΟ ΤΕΜΕΝΟΣ ΤΩΝ ΤΕΧΝΩΝ

Τελευταίες φωτογραφίες καφενείο Ν. Αιβαλιώτη.( alkman.gr)


ΓΙΩΡΓΟΣ ΛΕΜΠΙΔΑΚΗΣ : από τον ναό της Θεμιδας στο τέμενος των Τεχνών

Συναντήθηκαμε στην/οδό Ρούσου Χουρδου, πριν 40 περίπου χρόνια, ενώ πλησίαζα την ηλικιακή ωριμότητα κι αυτός τα τριάντα του χρόνια . Ήταν πολύ νέος δικηγόρος , κεφάτος με όρεξη για δουλειά, έκανε τα πρωτα δειλά του βήματα, προσεκτικά, όπως έπρεπε . Ακολούθησε ένα επάγγελμα που δεν του τάιριαζε,από οικογενειακή (πατρική)επιβολή αλλά άλλα ο νους κι η καρδιά του λαχταρούσε, κι έβρισκε στον ελεύθερο χρόνο του καιρό να ασχοληθεί, οι τέχνες “έξ απαλών ονύχων”τον είχαν πλησίασει – κι η μάνα είχε επηρεάσει (καθορίσει)τις ενδιαθέσεις του.
Το σκληρό επάγγελμα των συγκρούσεων και των αντιθέσεων από την μια πλευρά-από την άλλη ο κήπος των τεχνων( η ποίηση,η ζωγραφική,το θέατρο).
Ο ευαίσθητος δικηγόρος δεν άντεξε πολύ, οδηγήθηκε τα δικά του « Κλαυδιανά δίκρανα» νικήθηκε – μα δεν έχασε τον πολεμο.
Γρήγορα ανασυγκροτήθηκε, η Καλή Τύχη δεν άργησε να τον πλησιάσει. Μια εξαιρετική ύπαρξη, σαν καλή νεράιδα ευλόγησε τη ζωή του.
Η αγάπη έπεσε σαν ασημένια βροχή ομόρφυνε τα πάντα γύρω του, ο καλόγνωμος ευαίσθητος νέος, που μόλις είχε βγει από μια συντριπτική καταιγίδα, έγινε πρίγκιπας του παραμυθιού.
Και επειδή η αγάπη όλα τα θέλει κι όλα τα μπορεί , θα περάσουν 25 ανέφελα χρόνια.
Αρχισαν σκέψεις, εικόνες, ήχοι, γύριζα πίσω 5 χρόνια, ήταν η μέρα των γενεθλίων μου …

Την εποχή της Ρ.Χούρδου(1985-90)

Ήταν μια πρωϊνή συνάντηση – σαν χαρούμενη είδηση, δεν είναι σχήμα λόγου.  Ο φίλος μου κρατούσε ένα βιβλίο

και μου το πρόσφερε με ευχαρίστηση αλλά και σεμνότητα, κάπως αμήχανος – σαν να ντρεπόταν λίγο.

Τίτλος του εξωφύλλου της ποιητικης συλλογής

Τίτλος του εξωφύλλου της ποιητικης συλλογής

Παρατήρησα το βιβλίο, διάβασα τον τίτλο και τον εκδότη, πολύ χαρούμενη στιγμή, ένα δώρο αυτή τη μέρα σκέφτηκα – δεν ήξερε

ότι ήταν η γοιορτινή για μένα.  Μα οι άνθρωποι συναντιώνται πολλές φορές πέραν των τυπικών πραγματικών περιστατικών. Είχα

ξυπνήσει πριν λίγο μέσα από ένα όνειρο πολύ όμορφο, μου φαινόταν να συνεχίζεται – σαν να μουν κάτω από τα σεντόνια μου ακόμα.

Μου μιλούσε αργά και προσεκτικά, απάγγειλε στίχους, άνοιγε κουτιά φαντασίας, έβγαζε εικόνες και αισθήματα – μα κάποτε μυρωδιές

έστιβαν την ατμόσφαιρα.

Είναι που δεν γίνονται τα αναμενόμενα, που τοποθετεί νέα στοιχεία και δεν ξέρω.  Όταν τέλειωσε ο καφές και το πρωινό ξεφυλλίστηκε

σαν ώριμο τριαντάφυλλο, τον αποχαιρέτησα εγκάρδια, ως συνήθως – μα σαν να ειχε μείνει ένας αχνός, ήχων και σχεδίων.

Άνοιξα το βιβλίο, τι κι αν ήξερα πολλά απο τα ποιήματά του, υπήρχαν και άλλα πιο ενδιαφέροντα.  Μα είναι ο ίδιος αναρωτήθηκα,

μήπως η συγκέντρωση του υλικού του άλλαξε τα πράγματα, δημιούργησε το πλήρες κάδρο, ολόκληρη την εικόνα της τέχνης του και

το ταλέντο του ξεδιπλώνεται, με πολύ πιο μεγάλες διαστάσεις;

Ένοιωθα περίεργα,  θυμόμουνα  τα παιδικά του ποιήματα, που πρώτη φορά μου απάγγειλε σήμερα, γιατί τα είχε ξεχάσει τόσα χρόνια;

Ήταν μια απόδειξη ενός πολύ σημαντικού ταλέντου, που εκδηλώθηκε πού νωρίς- ήταν παιδί θαύμα;

Δεν είχε σημασία, παρά μόνο το βιβλίο του – σημειώσα γρήγορα δυο ποιήματα – θα σας αρέσουν.

Scan

Δεν ήταν πια κοντά μου ο εκλεκτός φίλος μα καταλάβαινα την σκωπτική του διάθεση, ο καφές και τα βουτήματα

σας ενδιαφέρουν περισσότερο σαν να λεγε – και υποτιμάτε  αρκετά τους ελάσσονες.  Μου έδειξε έξω τα σμήνη

των χελιδονιών…

Scan 1
Κολάζ σε γραφείο της Ρ.Χουρδου από αριστερά Μ.Αναγνωστακης, Μ.Ρουσάκης,Γ.Λεμπιδάκης,Σ.Καμάρης 1989

Ο ΦΩΤΟΓΡΑΦΟΣ Γ.ΞΥΛΟΥΡΗΣ – ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ

Στις 8.2.2020 πραγματοποιήθηκε στις αίθουσες του Μουσείου Ηρακλείου εκδήλωση για τον καλλιτέχνη φωτογράφο Γιώργο Ξυλούρη, με έκθεση φωτογραφιών του και ντοκουμέντα από την 40 χρονη συνεργασία του με την αρχαιολογική υπηρεσία – ήταν ένα ετήσιο μνημόσυνο στη μνήμη του.


Και όταν έφτασε τα 90 χρόνια, ένοιωθε άνεση – παρά τη ηλικιακή (αναπόφευκτη) πτώση, μπορούσε να κινείται στην αγαπημένη του πόλη και να βλέπει τους πολυάριθμους γνωστούς και φίλους (που διαπίστωνε ότι αραίωναν απελπιστικά)

Μίλησαν η Δ/τρια του Μουσείου κ. Στ.Μανδαλάκη, Α.Καρέτσου(επίτιμη Έφορος) η Κ.Αστρινάκη 

σχεδιάστρια αρχαιολ.θεμάτων 

στο τέλος ο Β.Ζεβελάκης αρχιτέκτων είπε:

είναι έκδηλη η συγκίνηση μου – σ αυτόν τον χώρο που βρέθηκα τυχαία πριν από 50 περίπου χρόνια…


με είχε υποδεχθεί ο Έφορος Νικόλαος Πλάτων, που πριν το καταλάβω καλά καλά, θα με οδηγήσει στην Ζάκρο, θ΄ανοίξει την βαριά κουρτίνα του παρελθόντος, για να δω -να νοιώσω στιγμές αιωνιότητας…

Εκεί θα γνωρίσω τον Φωτογράφο Γ.Ξυλουρη και τον Γιάννη Σακελλαράκη – που αργότερα θα ανασκάψει με τη σειρά του το παρελθόν μας ( όπου άγγιξε πρόβαλλαν θαύματα).

Στα 1974, όταν συνόδευα τον Νίκο Καββαδία, θα μας υποδεχθεί ο σοφός δάσκαλός μου Στέλιος Αλεξίου, που μου έμαθε ιστορία και γλώσσα.

 Μα κέντρο είναι η Ζάκρος…

Αποκάλυψη του θησαυροφυλακίου του ανακτόρου (διακρίνονται πολλά γνωστά αγγεία) σπάνια-μοναδική- ανέκδοτη φτογραφία του Γ.Ξυλούρη

Ο Γιώργος Ξυλούρης  πιο πολύ από σαράντα, κι εγώ πολύ νέος, λιγότερο από είκοσι, φωτογράφος και αρχιτέκτων της ανασκαφής  αντίστοιχα, σε ένα απάτητο ( τότε) ιδανικό ακρογιάλι, με το ζεύγος Σακελλαράκη ( που έκανε τον μήνα του μέλιτος )τον σοφότατο και γραφικότατο Νικόλαο Πλάτωνα, με την Σωσώ, την ευγενική νέα του  σύζυγο κι ένα νήπιο τέκνο…

Νικόλαος Πλάτων, ο σοφότατος αρχαιολόγος-μου φαινόταν υπερήλιξ, κι όμως ήταν τότε 54 μόνον χρόνων)

Κι ένα ζωηρό συνεργείο εργατών και τεχνιτών, δημιουργούσε ένα πολύβουο μελίσσι

Που απομονωμένο από τον άλλο κόσμο , έψαχνε θησαυρούς άγνωστους.

Η ιεραρχία ήταν καθορισμένη, τα καταλύματα ανάλογα, ο Άρχοντας (Πλάτων) , οι υπουργοί κι οι βαλέδες του…ένα σπίτι για τον πρώτο , μερικά ξύλο-παραπήγματα για τους δεύτερους  και σκηνές του στρατού για εργαζόμενους πληβείους.

 Ο Leon και η Ηarriet Pomerance, ευγενικοί και πολύ ευπροσίγοροι,το ζεύγος των χρηματοδοτών, τακτοποιήθηκε όταν ήρθε σε κτισμένο δωμάτιο, είχε γίνει κάποια πρόβλεψη.

Η δεύτερη κατηγορία, ενώθηκε και οργανώθηκε αμέσως, συνεργάστηκε συντροφικά,

Με την, η εποχή της μεγάλης δημοκρατικής εξέγερσης, που ευνοούσε αγώνες και … πάλη ταξική, για να λύσουμε το θέμα τροφής και διαλειμμάτων …και κάποιας ανάπαυσης ή διασκέδασης.

Κι έγιναν τόσα πολλά σε τόσο λίγο χρόνο, έναν μήνα όλον όλον. Αποκαλύφθηκε, μέσα από τα χώματα το πολύτικο “χρηματοκιβώτιο” , μην φανταστείτε φλουριά και χρυσάφια …

Ούτε κάσα και αρχαία κλειδιά, μα δεν υπήρχε ούτε σπιθαμή, χωρίς σπουδαία ευρήματα : πέτρινα μαρμάρινα, χάλκινα, πύλινα, από ορεία κρύσταλλο…ήταν όπως έλεγαν οι ντόπιοι, πατωσές  πατωσές. Το « πλατωνικό όνειρο»του εξαιρετικού αρχαιολόγου, είχε πάρει σάρκα και οστά, το τέταρτο μινωικό ανάκτορο ήταν μπροστά μας.

Η δυσκολίες είχαν ξεχαστεί, το όνειρο μιας τηγανιτής πατάτας, ενός ζεστού μπάνιου, ειχαν εγκαταλειφθεί…

Και δέθηκαν φιλίες που κράτησαν μια ζωή με τους Σακελλαράκηδες και τον Γιώργο Ξυλουρη και άλλους …

Και κάποτε μετά,  η ζωή συνεχίστηκε, και πέρασαν χρόνια πολλά κι ήρθανε κι άλλα χρόνια, …ο κάθε ένας. « εφ ω ετάχθη»

στο επάγγελμα, τις σχέσεις του , στη ζωή του.

Ο φωτογράφος, στην καρδιά της πόλης μας είχε , δημιουργήσει ένα στέκι ευχάριστο, στον Αραστά – που όταν κατεδαφίστηκε,   αργότερα άνοιξε η οδός ΑΡΓΥΡΑΚΗ.

Με τον φίλο του Μύρωνα Μιχαηλίδη

Από χρόνια, συνέχισε την πιο δημιουργική δουλειά του στο Μουσείο Ηρακλείου, που κάποτε βρέθηκε και ο επιστήθιος φίλος του Μύρων Μιχαηλίδης, που από  τα καθήκοντα του επαρχιακού δασκάλου, και του καθηγητού της φιλολογίας αργότερα, προτίμησε την βυζαντινή αρχαιολογία στην οποία διέπρεψε, εξαντλώντας τίτλους και διακρίσεις και την υπαλληλική ιεραρχία της.

Έβανς με γνωστό ρυτό της Κνωσού, ίδιο τελείως βρέθηκε στη Ζάκρο(φυσιογνωμική ομοιότητα με τον Γιάννη Σακελλαράκη)

Οι δυο φίλοι, που πολύ λίγο έζησαν στον ίδιο τόπο, απομακρύνθηκαν, ο ένας στο Βοριά κι ο άλλος στον Νότο , όμως διατήρησαν μέχρι τέλους την στενή φιλία τους, που κράτησε  80 χρόνια !

Ευγενικός,καλλιεργημένος,  προσινής, ευπροσίγορος , ο φωτογράφος βελτίωσε την τεχνική του , συμπλήρωσε και τα απαραίτητα ακριβά εργαλεία του, και αναδείχθηκε , ως φωτογράφος αρχαίων θεμάτων, χώρων, αντικειμένων αλλά προσώπων– κρατώντας βέβαια την αναπτυγμένη καλλιτεχνική πλευρά της εργασίας του.

Άργησα να εκτιμήσω την ποιότητα της φωτογραφίας του Γ. Ξυλούρη , η ανάγκη της καθημερινής δουλειάς και το μεροκάματο,οι υπάρχοντες επαγγελματίες , που ασκούσαν φιλότιμα το έργο τους, δεν άφηναν περιθώρια καλλιτεχνικών επιδιώξεων.

Όμως όταν στα πρώτα φοιτητικά χρόνια συνάντησα τον γεωπόνο φωτογράφο Κώστα

Ο φωτογράφος Γιώργος Ξυλούρης-τα αρχαιολογικά θέματα, τον πλησίασαν στην αληθινή τέχνη

Φλέγκα, συνεργάτη του Τσαρούχη, καλλιτέχνη χωρίς αμφιβολία, έμαθα και είδα τι μπορεί να ναι μια απλή εκτύπωση μιας εικόνας.

Και τότε «είδα» ξανά δυο φωτογραφίες που είχα του Γ.Ξ. Κατανόησα ότι κρυβόταν, στο ασπρόμαυρο φόντο, ότι μπορεί να αποτυπώσει ο φακός, όταν τον χρησιμοποιεί, ένας αληθινός καλλιτέχνης.

Μετά την Μεταπολίτευση , δημιουργήθηκε η πρώτη κρατική σχολή φωτογραφίας, μάθαμε πως από πολλά χρόνια λειτουργούσαν σ όλη την Ευρώπη πανεπιστημιακές σχολές , με μεταπτυχιακά και διδακτορικά διπλώματα Φωτογραφίας.

Πάντα τον  δρόμο τον ανοίγουν ιδιώτες στη χώρα μας, αλλά οι αγκυλώσεις δεν χάνονται, κι επειδή τώρα και με την ψηφιακή εξέλιξη, ο φακός είναι στα χέρια των πάντων, υποβαθμίζουμε πάλι ,αυτήν την εικαστική τέχνη.

Κι όμως δεν διαφέρει από τις άλλες, απλώς νομίζουμε ότι θέλει λιγότερο κόπο και καμιά γνώση.

Όλοι  όμως μπορούμε να σχεδιάσουμε, να παίξουμε δυο νότες σε μιαν κιθάρα, να συνθέσουμε έναν στίχο ( μια μαντινάδα). Κι οι περισσότεροι διακοσμούμε μόνοι μας τους χώρους μας η συμμετέχουμε  σ’έναν ερασιτεχνικό θίασο η στην χορωδία του συλλόγου μας. . 

Όμως δεν  φανταστήκαμε ποτέ ότι γίναμε καλλιτέχνες.

Το ιδιο και με την φωτογραφία, είναι μόνο ταχύτερη κι από ένα τραγούδι.

Η Φωτογραφία όπως κάθε άλλη Τέχνη απαιτεί γνώσεις ευαισθησία και κόπο.

Είναι η τελευταία (νεώτερη )τέχνη που δημιουργήθηκε τον 19ο αιώνα, την εποχή του Ρωμαντισμού, που θέλησε να αλλάξει την ζωή των ανθρώπων, να σταματήσει την στιγνή και στεγνή γνώση, τον κλασικισμό και τον “ρεαλισμό”και την Ακαδημία. Κι όμως η τέχνη αυτή είναι η πιο παραστατική, η πιο εκφραστική και πιο κοντά στην πραγματιότητα από όλες τις άλλες.

Αδελφή της ζωγραφικής, ετεροθαλής ίσως, θα την αντικαταστήσει σε πολλές εφαρμογές της, θα τεθεί στην υπηρεσία όλων των επιστημών και σχεδόν όλων των τεχνών.

Αν η ζωγραφική κυριάρχησε στην Αναγέννηση,βοηθώντας και την επιστήμη και τις τέχνες η Φωτογραφία είναι (και με την κινούμενη μορφή της) αναγκαία στην εποχή μας για όλες τις τέχνες και τις επιστήμες και βέβαια επηρεάζει τη ζωή όλων των ανθρώπων(Τ.ΒΙ, ΒΙΝΤΕΟ)

Ο Γ.Ξ. στην πόλη μας, άσκησε την τέχνη της φωτογραφίας,  μαζί με λίγους συναδέλφους του και είναι   πρώτος και μόνος που συστηματικά ασχολήθηκε με την φωτογραφία αρχαιολογικών θεμάτων, όμως τα σημαντικά έργα του κρύβονται σε επιστημονικές μελέτες σε βιβλία ειδικά, στα αρχεία των μουσείων, είναι εν πολλοίς άγνωστο το έργο του.

Γεννήθηκε στο Ηρακλειο στα 1921, πατέρας του ήταν ο Στέλιος και είχε εναν αδερφο και δυο αδελφές . Τέλειωσε την Εμπορική Σχολή, που στεγαζόταν στον Ναό του Σωτήρος και μαθητευσε στο εργαστηριο φωτογραφίας τουΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΥ στον Αραστά.

Τμήμα του Ανακτόρου , της Ζάκρου,φωτ.πιθανότατα του Γ.Ξ.


Θα ήθελα να μεταφέρω τον θερμό και εγκάρδιο χαιρετισμό του Βυζαντινολόγου, Μύρωνα Μιχαηλίδη, που πολλά χρόνια παρακολούθησε την εργασία του Γιώργου Ξυλούρη, και εκτίμησε την θετική προσφορά του στις αρχαιολογικές έρευνες και την προβολή των αρχαιοτήτων  της χώρας.

 Η παλιά (αλλά και της δεκαετίας του 1960)μεγάλη ομάδα των αρχαιολόγων και των καλλιτεχνών και επιστημόνων αλλά και των γνωστών και φίλων, αραίωσε σκέφτομαι, μα θα ξαναβρεθούμε κάποτε  ( δεν μπορεί) σε κάποιο περιβόλι του ουρανού.