ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ ΣΤΗ ΔΥΤΙΚΗ ΚΡΗΤΗ: ΑΓΙΑ ΡΟΥΜΕΛΗ – ΣΟΥΓΙΑ (ΣΦΑΚΙΑ & ΣΕΛΙΝΟ) – Ο ΑΓΙΟΣ ΠΑΥΛΟΣ





ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ ΣΤΗ ΔΥΤΙΚΗ ΚΡΗΤΗ: ΑΓΙΑ ΡΟΥΜΕΛΗ – ΣΟΥΓΙΑ

 

Το ΛΟΥΤΡΟ η ανάπτυξη έφτασε στα όριά της
ΧΩΡΑ ΣΦΑΚΙΩΝ  οι αλλαγές δεν ήταν  σημαντικές

Το τριήμερο του Αγίου Πνεύματος οδήγησε μια μικρή συντροφιά από το Ηράκλειο δυτικά, Σφακιά και Σέλινο.

Κυριακή πρωί αναχώρηση προς Σφακιά, σε λιγότερο από δυο ώρες φτάσαμε στη Χώρα Σφακίων. Μικρή στάση

στο στο οροπέδιο του Ασκύφου, με τους συγκεντρωμένους οικισμούς του, για να θυμηθούμε το χωριό των Γλυνιάδων,

που κάποτε μας φιλοξένησαν υποδειγματικά. Οι εντυπώσεις είναι ακόμα ζωηρές, το δωρικό ήθος, η εγκαρδιότητα

και η συμπάθεια, δεν αλλοιώνονται με τον χρόνο, ας γυρίζουν ασταμάτητα πάνω κάτω “του κύκλου τα γυρίσματα”.

Μέχρι το λιμανάκι της Χώρας, καμιά αξιόλογη αλλαγή στα τριάντα και περισσότερα χρόνια που είχαμε να το επισκεφτούμε,

αν εξαιρέσει κανείς το δρόμο που είχε σημαντική βελτίωση (διαπλατύνσεις διανοίξεις μικρά τούνελ)και καθιστά σήμερα

το ταξίδι εύκολο και ασφαλές. Το μικρό φέρι – μπόουτ ήταν επίσης κάτι αλλοιώτικο, σύγχρονο, και καθαρό, με όλες τις χρήσιμες ανέσεις,

ακριβείς ώρες αναχώρησης. Προορισμός μας η Αγιά Ρουμέλη, πολύ κοντινός οικισμός , κατάληξη του μεγάλου Φαραγγιού της Σαμαριάς,

που το είχαμε διασχίσει, με μεγάλο κόπο πριν από δεκαετίες. Το μικρο αυτοκίνητο μας μπορούσε να μας συνοδεύσει,

δεν χρειαζόταν να το αφήσουμε όπως παλιά στο λιμάνι της Χώρας.

 

Ο ορίζοντα ςτων βουνών είχε πολλά επίπεδα
Ο ορίζοντας των βουνών είχε πολλά επίπεδα

 

Μόλις πατήσαμε στο κατάστρωμα, η διάθεση άλλαξε,

δεν υπήρχαν άλλοι Έλληνες, ανακατευτήκαμε με τους τουρίστες, Παρατηρούσα, τα σκονισμένα σπορτέξ, τα ανοικτόχρωμα

πρόσωπα με σπυράκια ή φακίδες,τα ψάθινα καπέλα των κοριτσιών. Φωνές συγκρατημένες , αδιόρατα χαμόγελα

– μια έκφραση ανακούφισης. Το πλοίο έπλεε παράλληλα και κοντά στην ακτή. Οι κορυφογραμμές στέγες λες γοτθικών

ναών της Κεντρικής Ευρώπης ,ανήσυχες κι επίφοβες.

Η "ανάπτυξη" διόγκωσε υπερβολικά  το ειδυλλιακό θερετρο (Λουτρό)
Η “ανάπτυξη” διόγκωσε υπερβολικά το ειδυλλιακό θερετρο (Λουτρό)

 

Τα χρώματα που τα ξεβάφει ο ήλιος, ανοίγονται σε πολλά

επίπεδα προς στο βάθος του ορίζοντος, από το σκούρο πράσινο ως το στο αχνό γαλάζιο. Λίγα νεανικά ζευγάρια,

με τρυφερότητα που συγκινεί, περισσότερα ώριμα που έχουν μια ουδέτερη έκφραση αλλά και μεγάλη ομοιότητα

– στην κίνηση, στη στάση – και στα χαρακτηριστικά ίσως (μοιάζουν σιγά σιγά με τον καιρό οι σύντροφοι σκεφτόμουν).

Μετά το Λουτρό, ένα χωριουδάκι που “αναπτύχθηκε”τα τελευταία σαράντα χρόνια, παράδειγμα της υπερβολικής

τουριστικής εκμετάλευσης, το φαράγγι της Αράδαινας, σαν καρβέλι κομμένο σε φέτες. Το Λιμανάκι τς Αγιάς

Ρουμέλης μας υποδέχθηκε εγκάρδια, καμιά αναταραχή κανένα κύμα. Την προηγούμενη φορά (πολλά χρόνια πίσω)

είχαμε καταλήξει σ΄αυτό μετά από την πορεία στο Φαράγγι της Σαμαριάς, που ήταν μεγάλου ενδιαφέροντος

αλλά και εξοντωτικής (για αμύητους ορειβάτες) ταλαιπωρίας. Εύκολα βρήκαμε το κατάλυμα που είχαμε προεπιλέξει,

τα δωμάτια του (Προκόπη)Τζατζιμάκη . Γιατί τώρα καταλήξαμε στους Τζατζιμάκηδες, είναι ιστορία παλιά,

όσο και το σαρκίον μας. Καθ΄ότι ένας από αυτούς ο Στράτος(Τζατζιμάκης), μένει στη μνήμη ζωηρός και

ριζοσπαστικός αριστερός, της εποχής του 65, που εισέβαλε στις πολιτικές συντροφιές μας τότε και αναγνωρίστηκε αμέσως,

ως ένας ανιδιοτελής αγωνιστής ιδεολόγος των πιο καθαρών πολιτικών θέσεων. Είχαμε ακούσει γι αυτόν

(ότι είναι ένας πολύ επιτυχημένος επιχειρηματίας) μα κανείς μας δεν τον έχει δει από τότε (1965). Η συνάντηση με τον αδερφό του Προκόπη,

ήταν πολύ εγκάρδια και σημαντική, μας έδωσε συνέχεια δηλαδή έγκυρες πληροφορίες , για την ζωή και την σταδιοδρομία

του παλιού συντρόφου και φίλου μας. Η Πανσιόν και το εστιατόριο του Προκόπη Τζατζιμάκη, μας φιλοξένησαν την πρώτη μέρα.

 

 

Προκόπης Τζατζιμάκης, αδερφός του φίλου μας του Στράτου, έμοιαζαν αρκετά - ας άλλαξαν οι δεκαετίες πολλά...
Προκόπης Τζατζιμάκης, αδερφός του φίλου μας του Στράτου, έμοιαζαν αρκετά – ας άλλαξαν οι δεκαετίες πολλά…

 

Η περιήγηση άρχισε με την διαδρομή προς την έξοδο του μεγάλου φαραγγιού και τον παλιό οικισμό της Αγιάς Ρουμέλης.  Η εικόνες που θυμόμαστε έχουν αλλάξει. Όλα βελτιώθηκαν

από την δεκαετία του 1980, που περάσαμε την Σαμαριά από τον Ομαλό. Συντηρημένα εκκλησάκια, δρομάκια γραφικά και γεφυράκια όπου χρειαζόταν, σχεδιασμένες επεμβάσεις σε

παλιά σπίτια, τίποτα το κακόγουστο – υπάρχουν ίσως ( δόξα τω Θεώ) και θετικές εκπλήξεις σ αυτήν τη χώρα.

Σχεδιασμένες παεμβάσεις σε κτίρια και δρόμους
Σχεδιασμένες παεμβάσεις σε κτίρια και δρόμους

 

 

Το ποτάμι του φαραγγιού, διευθετήθηκε για να καταστήσει τη διαδρομή ασφαλή
Το ποτάμι του φαραγγιού: διευθετήθηκε η κοίτη του  για να καταστήσει τη διαδρομή ασφαλή

Μια λύση οικδομικά άψογη, τεχνικά άρτια και αισθητικά πολύ καλή επιλέχθηκε για το “στρώσιμο” των δρόμων του οικισμού.  Αντί για άσφαλτο καθιερωμένη η απλό μπετόν, επινοήθηκε

ένα “κροκαλόδεμα” ας επιτραπεί η ορολογία, είναι τσιμέντο άμμος και στρογγυλές πέτρες του ποταμού – που είναι γεμάτος ο τόπος. Λύση απλή και οικονομική

και προσαρμοσμένη στο περιβάλλον ιδανικά.

Παλιά σπίτια του οικισμού, καλά συντηρημένα
Παλιά σπίτια του οικισμού, καλά συντηρημένα
Αριστερά ο Ματθαίος Σταυρουδακης, στον παλιό οικισμό -θα μας περιποιηθει το βράδυ στο εστιατόριο.
Αριστερά ο Ματθαίος Σταυρουδακης, στον παλιό οικισμό -θα μας περιποιηθει το βράδυ στο εστιατόριο.

 

2015-06-01 19.42.15

Η έξοδος του φαραγγιού, διευθετήθηκε σωστά,  για να μπορούν οι επισκέπτες να αναπαυθούν

μετά την πολύωρη πορεία (δοκιμασία)

Έξοδος του φαραγγιού, υπάρχουν επίπεδα , καθιστικά και "Καφε"
Έξοδος του φαραγγιού, υπάρχουν επίπεδα , καθιστικά και “Καφε”

 

Το εκκλησάκι του Αγίου Γεωργίου στη μέση της διαδρομής - η έντονη συντήρηση επιβάλλεται πολλές φορές για την στήριξή του
Το εκκλησάκι του Αγίου Γεωργίου στη μέση της διαδρομής – η έντονη συντήρηση επιβάλλεται πολλές φορές για την στήριξή του
2015-06-01 20.08.05
Τα εφυαλωμένα πιάτα ζωγραφισμένα , έχουν συμβολική σημασία και διακοσμητική αποτελεσματικότητα.

2015-06-01 20.07.21 copy

Οι πανάρχαιοι τόποι έχουν απομεινάρια των αρχαίων  εποχών, που καλύπτονται από  νεώτερες κατασκευές, στρώματα στρώματα – από αιώνα σε αιώνα.

Ο ναός τους Ταραίου Απόλλωνα, αντικαταστάθηκε από αρχαία χριστιανική Βασιλική, των πρώτων αιώνων – όταν καταστράφηκε (πιθανότα από κάποιον

συντρυπτικό σεισμό) ανοικοδομήθηκε σε μικρό τμήμα της κάτοψης της  μεγάλης εκκλησίας, μικρό παρεκκλήσι. Η Παναγία γιορτάζεται επίσημα σήμερα, μοναδικό

ενδιαφέρον τα μωμαϊκά (ψηφιδωτά) δάπεδα, ότι απέμεινε από την αρχαία Βασιλική.

Ο ναός κτισμένος στη γωνά της μεγάλης Βασιλικής
Ο ναός κτισμένος στη γωνά της μεγάλης Βασιλικής

 

2015-06-01 20.32.53 copy
Τοίχος, ίσως από αρχαιότερες κατασκευές
2015-06-01 20.33.17 copy
Τμήμα του ιερού, ίσως απομεινάρι της παλιάς Βασιλικής
2015-06-01 20.35.20
Το καμπαναριό, ξέφυγε από την εκκλησία, προσθήκη πολύ νεώτερη και αποτυχημένη

2015-06-01 20.34.22 copy  Η ύπαρξη πολλών αξιόλογων εκκλησιών είναι συνηθισμένη στους παραδοσιακούς οικισμούς της Κρήτης και της Χώρας, εδώ συνατήσαμε αρκετά δείγματα.

Αγία Παρασκευή, στο δρόμο του παλιού οικισμού
Αγία Παρασκευή, στο δρόμο του παλιού οικισμού
2015-06-01 20.20.58 copy
Κατασκευή παλιότερης εποχής στον νότιο τοίχο

2015-06-01 20.17.28 copy 2015-06-01 20.20.35 copy

Υποδειγματική περιποίηση και εξαιρετική κουζίνα, μας δημιούργησαν καλή διάθεση, για να ξεκινήσουμε κεφάτοι την επομένη πρωί πρωί, για

μεγάλη διαδρομή για τον Ναό του Αγίου Παύλου (12 αιώνα).

Το μονοπάτι παραθαλάσσιο αλλά όχι και τελείως εύκολο όπως μας έλεγαν οι ντόπιοι. Πάνω σε άμμο ή κροκάλες, χρειαζόταν μπαστούνι, που ευτυχώς υπύρχαν

πολλά να διαλέξουμε στο δρόμο.

Σταματήσαμε λίγα μέτρα πριν την εκκλησία του Αγίου Παύλου στο ταβερνάκι του …που είναι πάνω στην άμμο. Ο ιδιοκτήτης , από τον Αη Γιάννη(οικισμό κοντινό)

περιποιητικος και ευχάριστος, μας πρόσφερε αναψυκτικα, ξεκουραστήκαμε λίγο.

Ο περίφημος ναός του Αγίο Παύλου, κτίστηκε από το Άγιο Ιωάννη τον Ξένο στον 11ο-12 οαι΄ώνα.
Ο περίφημος ναός του Αγίο Παύλου, κτίστηκε από το Άγιο Ιωάννη τον Ξένο στον 11ο-12 οαι΄ώνα.
2015-06-02 11.11.49 copy
Παράδοξο είδος τοιχοποιίας, πολύχρωμο μωσαϊκό – οι διορθώσεις πολλών εποχών ίσως δημιούργησαν ένα ενδιαφέρον μνημείο.
2015-06-02 11.17.16 copy
Τυπικός σταυροειδής ναός ,με τρούλο
2015-06-02 11.19.22 copy
Η προσθήκη μεγάλων όγκων ωπλισμένου σκυροδέματος στα θεμέλια , στηρίζει σήμερα το εκκλησάκι. Όμως έμεινε ανέπαφο για αιώνες πάνω στο βράχο, πάρα πολύ ψηλά, άντεξε σεισμούς πολλών ρίχτερ – σαν από  θαύμα.
2015-06-02 11.26.41
Μεσημέρι ο φακός μας σκοτεινιάζει το εκκλησάκι του Αγίου Παύλου – εδώ ίσως πάτησε τα χώματα της Δύσης ο Ισαπόστολος-το σημάδι του δεν έσβησε.

Το μικρό κτίσμα έχει ενδιαφέρον και στο εσωτερικό του, ίχνη τοιχογραφιών που θα έγιναν τον  14ο αιώνα ίσως και αρχιτεκτονικές λεπτομέρειες.

Αναζητήσαμε τα βήματα του Απόστολου των Εθνών, εμείς που για χρόνια αναζητούσαμε  τον “άλλον Παύλο, με σφυριά , τσαπράζια, μ΄αστέρι στο μέτωπο…”(*)

νοιώθαμε ότι “του κύκλου  τα γυρίσματα” είχαν  φτάσει πια πολύ χαμηλά – χωρίς κανένα πια περιθώριο.

Στο περιγιάλι αυτό της Αγιάς Ρουμέλης ο Απόστολος των Εθνών πάτησε πρώτη φορά στη Δύση φέρνοντας το μεγάλο μήνυμα του Χριστιανισμού, που το συμλήρωνε με το δικο του τρόπο, καθιστώντας το

παγκόσμιο και αιώνιο: ” δὲ μένει πίστις, ἐλπίς, ἀγάπη, τὰ τρία ταῦτα· μείζων δὲ τούτων ἡ άγάπη”.(1)

 

 

 

 

Απομεινάρια τοιχογραφιών, στα σφαιρικά τρίγωνα κια τα τόξα
Απομεινάρια τοιχογραφιών, στα σφαιρικά τρίγωνα κια τα τόξα
2015-06-02 11.15.47 copy
Περίεργη κατασκευή σφαιρικού τρούλου, με στρογγυλευμένες πέτρες του ποταμι
2015-06-02 11.16.21
Ιερό, οι νέες κατασκευές συνήθεις…

Το Γεύμα στο ταβερνάκι της Άμμου ήταν πέραν των προσδοκειών μας, φρέσκο σκορπίδι και μπαρμπουνάκι – ασυνήθιστο για τα οικονομικά μας,(επειδή ήταν βέβαια σε λογικές τιμές)

Το μικρό φουσκωτό μας γύρισε στον οικισμό, γλυτώσαμε την κοπιαστική επιστροφή, πάλι δεν μας εκμεταλεύτηκαν -κόστος σωστό.

ο καταστηματάρχης, ευγενικός και χαμογελαστός
ο καταστηματάρχης,Σταύρος  Χατζημαρινάκης από τον Άγιο Ιωάννη, ευγενικός και χαμογελαστός
2015-06-02 14.35.39 copy
Το ταβερνάκι της Άμμου, μεδωμάτια πίσω
2015-06-02 14.41.24
Το γρήγορα σκάφος, μας ευκόλυνε την επιστροφή-ο νεαρός Χατζημαρινάκης καλός πιλότος

Το βράδυ το δείπνο στην ταβέρνα της θάλασσας, πάνω στο κύμα,  ο Ματθαίος Σταυρουδάκης και τα παιδιά του μας πρόσφεραν αλαφρό μενού και γλυκά, ο Τζατζιμάκης πρώτος και ο Σταυρουδάκης μετά

είναι οι πρώτοι επαγγελματίες που πρόσφεραν υπηρεσίες στους επισκέπτες του μεγάλου Φαραγγιού, πουβάρχισαν  να  πυκνώνουν πριν από 40 χρόνια.

Δε αποφασίσαμε ν ανέβουμε στο βενετσιάνικο κάστρο, το αφήσαμε για άλλην φορά.

Ξαναμπήκαμε στο μικρό αλλά καλό Φέρυ, για την Σούγια.

2015-06-01 11.05.40
Κατάξανθα κορίτσια αμέριμνα με τοσττ και εμφυαλωμένο νερό

Πληθώρα ξένων τουριστών …κορίτσια κατάξανθα με τοστ και σπορτέξ, παιδιά με μαμάδες και τσιπς , ανέμελοι νεαροί, ατημέλητοι κύριοι( κάποιας ηλικίας) με καπελάκια τζόκερ , σάκοι

εκστρατείας κάθε είδους. Καφέδες παγωμένοι -ντύσιμο χαρούμενο, ανοικτό κόκκινο ή ροζ, ή πορτοκαλί, πολλά  λευκά στιμένα, ξεπλυμένα καφέ και ωχρες , ριγέ καρώ ή εμπριμέ.

Γυαλιά ηλίου μάρκας, τατουάζ που και που σε σημεία απίθανα.

Μαλλιά λυμένα η χτένισμενα ή ατημέλητα στο φόντο ενός τοπίου επιβλητικού, φαράγγια απρόσιτα, κορυφογραμμές επικίνδυνες, ακρογιαλίες απάτητες.

Η Σούγια όπως ήταν πριν λίγα χρόνια, ήπια ευπροσήγορος ειρηνική. Η δυσκολίες  στην εύρεση δωματίου, τελικά καταλήξαμε στον…Παράδεισο (έτσι λεγόταν το κατάλυμα).

Το δείπνο απέτυχε αυτήν το φορά, αφού ανακαλύψαμε την ταβέρνα που πριν χρόνια μας είχε ενθουσιάσει, προτιμήσαμε έτοιμα φαγητά που μας διαβεβαίωσαν ότι ήταν “σημερινά” – αλλά

φευ! ήρθαν από ψυγείο μάλλον ή κατάψυξη.  Ας μην αναφέρουμε το όνομα, μπορεί να ήταν συμπτωματικό – μα ας αποφεύγουμε τα “έτοιμα” όταν δεν γνωρίζουμε καλά.

20150603_094059

Δεν είχαμε καιρό για τα αξιοθέατα της Σούγιας, τα είχαμε κάποτε επισκεφτεί, έμενε το βυζαντινο εκκλησάκι της Αγίας Ειρήνης σε ένα κοντινό λόφο πάνω από τον οικισμό. Το κλειδι μας το εμπιστεύτηκε μια κυρία, που έχει επαγγελματική απασχόληση στη Σούγια, έτσι μπορέσαμε να μπούμε και να δούμε το αξιόλογο εσωτερικό του.

Εσωτερικό , θόλος, διακρίνεται λίγο το πρόσωπο του Παντοκράτωρα.
Εσωτερικό , θόλος, διακρίνεται λίγο το πρόσωπο του Παντοκράτορα.

Ο ναός αποτελείται από δυο τμήματα, ένα πρόναο, άλλης εποχής και ένα τυπικό σταυροειδή εγγεγραμμένο (σε τετράγωνο) τύπο  βυζαντινής εκκλησίας, πολύ συνηθισμένο

σ όλην την επικράτεια του Βυζαντίου.

20150603_094951
Βορεινή  πλευρά (τμήμα)
20150603_094837
Βορ/ανατολική πλευρά
20150603_094631
Διασώζεται εικονογράφηση, των μεγάλων “μαστόρων” της Κρητικής Σχολής

Αποχαιρετήσαμε τη Σούγια, μετα από υποδειγματικό πρωϊνο στο Καφέ ΕΡΩΝΤΑΣ-ΔΙΚΤΑΜΟ της παραλίας, μας αποζημείωσε ο ευγενικος καταστηματάρχης, για το αποτυχημένο βραδυνό του άλλου μαγαζιού.

ΕΜΕΝΕ η εικόνα του μεγάλου φεγγαριου του Νότου,  την είχαμε κρατήσει κάπως στην μηχανή μας (φωτογραφία)

Σουρουπώνει, πριν πέσει η νύχτα το φεγγάρι πρόβαλε δειλά...
Σουρουπώνει, πριν πέσει η νύχτα το φεγγάρι πρόβαλε δειλά…

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:

(*)= Από ποιητική συλλογη “Θεραπων Έρος”εκδόσεις ΝΕΦΕΛΗ 1980

(1)= Α΄προς Κορυνθίους επιστολή του Αποστόλου Παύλου, ύμνος στην αγάπη :

“Η αγάπη μακροθυμεί, χρηστεύεται, η αγάπη ου ζηλοί, η αγάπη ου περπερεύεται, ου φυσιούται, ουκ ασχημονεί,

ου ζητεί τα εαυτής, ου παροξύνεται, ου λογίζεται το κακόν, ου χαίρει επί τη αδικία, συγχαίρει δε τη αληθεία,

πάντα στέγει, πάντα πιστεύει, πάντα ελπίζει, πάντα υπομένει. Η αγάπη ουδέποτε εκπίπτει.”

 

 

 

 

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *